Squatten, ofwel hurken in lekker ouderwets Nederlands, is een fundamentele beweging die de basis vormt voor vele sporten en revalidatieprogramma's. Hoewel we het hurken in het dagelijks leven misschien wat verleerd zijn, is de squat in de sportschool een ontzettend effectieve oefening voor zowel billen als benen. Wil je een stevige bilpartij, sneller worden met hardlopen of simpelweg soepeler kunnen bewegen? Dan is de squat zeker een oefening die je niet mag overslaan.
De squat is een compound oefening, wat betekent dat je meerdere spiergroepen tegelijk aanspreekt. Je buigt je knieën en heupen om gecontroleerd naar beneden te zakken, en duwt jezelf vervolgens weer omhoog naar de beginpositie. De beweging lijkt op zitten en opstaan, maar dan met extra gewicht in de vorm van een barbell, dumbbells of kettlebell. De squat wordt niet voor niets de koning van alle oefeningen genoemd, omdat het niet alleen je benen traint, maar ook je core en zelfs je bovenlichaam ervan profiteert.
Helaas zijn wij van nature geen helden in squatten, wat mogelijk te maken heeft met de soepelheid in onze enkels en onze kuitspieren. Onze cultuur is er simpelweg niet naar, en we verkiezen vaak een comfortabele stoel boven de squatpositie. Maar met de juiste training en instructies kun je een top-squatter worden, zonder bijkomende blessures en pijntjes.

De Voordelen van Squatten
Als je de squat eenmaal onder de knie hebt, profiteer je van een aantal cruciale voordelen:
- Verbeterde houding: Naast onze buikspieren wordt ons algehele core een stuk sterker. Hierdoor wordt onze houding verbeterd en nemen rugklachten af.
- Betere prestaties: Squatten draagt bij aan de verbetering van je prestaties. Zo kun je harder sprinten, hoger springen en zwaarder tillen wanneer je regelmatig squat.
- Vetverbranding & stofwisseling: Squatten leidt tot een toename in spiermassa. Doordat het om vrij grote spieren gaat, heeft je lichaam ook meer calorieën nodig om ze te gebruiken of te trainen.
- Verbeterde kracht en stabiliteit: Squats versterken de grote spiergroepen in je onderlichaam en maken je lichaam stabieler. Een sterk onderlichaam ondersteunt vrijwel elke vorm van beweging, van wandelen tot hardlopen en springen.
- Functionele kracht: Squats bootsen bewegingen na die je in het dagelijks leven vaak uitvoert, zoals hurken en opstaan uit bed.
- Meer spieropbouw: Aangezien je verschillende spieren traint met de squat, ontwikkel je je lichaam ook op verschillende vlakken.
Welke Spieren Train je met Squats?
De squat is dé oefening voor je onderlichaam, maar doet veel meer dan dat. Dit zijn de belangrijkste spiergroepen die je aanspreekt:
- Quadriceps (voorzijde bovenbenen): de motor achter de beweging.
- Gluteus maximus (billen): essentieel voor kracht en explosiviteit.
- Hamstrings (achterzijde bovenbenen): stabiliseren en ondersteunen tijdens de beweging.
- Adductoren (binnenkant benen): helpen bij stabiliteit en kracht.
- Core (buik- en onderrugspieren): houden je romp recht en sterk.
- Kuiten en onderrug: zorgen voor balans en extra ondersteuning.
Met andere woorden: de squat is een full-body oefening met nadruk op de benen en core.
Hoe Voer je de Squat Correct Uit?
Een goede techniek is onmisbaar om blessures te voorkomen en maximale resultaten te halen. Volg dit stappenplan voor de basis squat:
- Ga recht staan en zet je voeten, iets breder dan je heupen, uit elkaar. Je tenen wijzen iets naar buiten.
- Zet je handen op je heupen. Duw je borst naar voren, rol je schouders naar achteren en duw ze naar beneden. Voorkom dat je met gespannen en opgetrokken schouders de oefening uitvoert.
- Trek je navel naar binnen om zo je diepe buikspieren en rugspieren aan te spannen. Sta je stabiel en stevig? Dan is het tijd om te zakken.
- Duw je billen naar achteren, maar houd je bovenlichaam recht. Je borst blijf je naar voren duwen. Zak tot je benen een hoek hebben van 90 graden en parallel zijn aan de vloer. Blijf vooruitkijken en zorg dat je rug hol blijft, blijf die billen naar achteren duwen.
- Houd je gewicht op je hakken en houd je voeten plat op de grond. Beweeg ze niet, je mag wel met je tenen wiebelen voor balans. Zorg dat je voeten zichtbaar blijven terwijl je zakt. Laat ze niet verdwijnen onder je knieën, want dan worden ze overbelast.
- Wanneer je niet meer verder kunt zakken, kom je weer langzaam omhoog. Duw jezelf vanuit je hakken omhoog, houdt ze stevig op de grond en let erop dat je gewicht niet boven je tenen hangt. Blijf je buik, benen en bilspieren aanspannen, en kom in een trotse positie weer terug in je basishouding.
- Knijp nog even goed in je bilspieren als je boven komt, en let erop dat je je knieën bovenaan niet op slot zet.
Herhaal de beweging zo'n 10 tot 15 keer in sets van 3. Je kunt je armen strekken om in balans te blijven. Het vraagt misschien even wat van je focus en doorzettingsvermogen. Voorkom dat je even snel wat oefeningen gaat doen, en raffel je training niet af. Bouw pas écht verder uit als je de techniek van het squatten goed beheerst.

Veelvoorkomende Fouten en Blessures
Ondanks de vele voordelen, gaat het bij squatten nog vaak mis. Dit komt doordat we niet gezegend zijn met de flexibiliteit van sommige culturen, wat kan leiden tot onnodige blessures. Een veelgemaakte fout is een slechte uitvoering, wat kan resulteren in een vergrote valgusstand van de knie (knieën die naar binnen staan) of overbelasting van de rug. Het is essentieel om de natuurlijke rondingen in je wervelkolom te behouden om zo een te hoge belasting van de rug te voorkomen.
Een beperkte mobiliteit in de enkel kan ervoor zorgen dat je niet ver genoeg door het enkelgewricht kunt zakken. De meest voorkomende blessures zijn het gevolg van spieren, pezen en gewrichtsbanden die niet genoeg ontwikkeld zijn of niet gelijkmatig sterker zijn geworden. Sterke gewrichten en pezen helpen blessures te voorkomen. Daarom is het belangrijk om in het begin geen gewichten te gebruiken en je te focussen op de techniek.
Variaties van de Squat
De squat is enorm veelzijdig. Afhankelijk van je doel en ervaring kun je kiezen uit verschillende variaties:
- Bodyweight Squat: Ideaal voor beginners om de beweging onder de knie te krijgen.
- Goblet Squat: Met een dumbbell of kettlebell tegen je borst, ideaal voor beginners omdat het helpt de romp rechtop te houden.
- Barbell Back Squat: De klassieke versie met de barbell op je bovenrug, een hoeksteen van elke leg day.
- Barbell Front Squat: Met de barbell op je schouders aan de voorkant, meer nadruk op de quadriceps en het stabiliseren van de torso.
- Zercher Squat: Met de barbell in de vouw van je elleboog, pakt niet alleen je core aan, maar ook de spieren in je bovenrug.
- Single Leg Squat: Een unilaterale oefening waarbij je één been tegelijk traint, wat de mobiliteit verbetert.
- Box Squat: Met een bankje of box als referentiepunt voor diepte en techniek.
44 variaties op de squat: oefeningen voor het onderlichaam voor thuis (pistol squat, shrimps squat en meer oefeningen met je eigen lichaamsgewicht)
Door te variëren met squatvormen kun je zwakke punten aanpakken, plateaus doorbreken en je trainingen uitdagend houden. Het is het investeren waard om aan je techniek te werken. Als dit eenmaal goed is, kun je flinke stappen maken.