Een kneuzing, ook wel contusie genoemd, is een beschadiging van het onderhuids weefsel, zoals een spier. Dit gebeurt vaak tijdens sportactiviteiten of door een ongeluk, waarbij druk van buitenaf de oorzaak is. Een voorbeeld hiervan is een klap op de spier.
Bij een spierkneuzing ontstaat er beschadiging, wat leidt tot zwelling, warmte en roodheid. Er is ook kans op een bloeduitstorting door inwendige bloedingen in de spier. Vochtophoping veroorzaakt druk in de weefsels, wat druksensoren stimuleert en als pijn wordt ervaren.
Bij een spierkneuzing zijn er stappen die je zelf kunt nemen om de genezing te bevorderen. Ten eerste is rust belangrijk; de geblesseerde spier moet voldoende rust krijgen, wat betekent dat pijnlijke bewegingen vermeden moeten worden, maar gedoseerd bewegen wel mogelijk is. Ten tweede helpt koelen met een coldpack gedurende 10 tot 20 minuten, meerdere keren per dag, om pijn te dempen en vochtafvoer te stimuleren. Ten derde is het aan te raden om het gekneusde lichaamsdeel omhoog te leggen (elevatie). Een lichte spierkneuzing geneest meestal binnen drie weken zonder specifieke behandeling.
In de eerste 72 uur na het ontstaan van een spierkneuzing is het cruciaal om de symptomen te minimaliseren. Fysiotherapeuten kunnen hierbij assisteren met kinesiotape om de afvoer van afvalstoffen te stimuleren en ruimte te creëren voor betere vochtafvoer.
De bicepsspier aan de voorzijde van de bovenarm kan ook diverse blessures oplopen. Een veelvoorkomend probleem is biceps tendinopathie, een overbelastingsblessure van de bicepspees. Dit wordt gekenmerkt door weefselschade in de pees, wat pijn veroorzaakt aan de voorzijde van de schouder of elleboog. De pees hecht aan op zowel de elleboog als de schouder, wat verklaart waar de pijn kan optreden. De bicepsspier is essentieel voor het buigen van de elleboog en het heffen van de bovenarm. Wanneer de pees herhaaldelijk of met grote kracht onder spanning staat, kan schade ontstaan.
Biceps tendinopathie ontstaat meestal door graduele slijtage en scheurtjes geassocieerd met overbelasting, zoals bij zwaar tillen of het buigen van de elleboog tegen weerstand. Soms kan de aandoening plotseling ontstaan door een te grote krachtsinspanning. Patiënten ervaren typische pijnklachten aan de voorzijde van de elleboog of schouder. In minder ernstige gevallen kan er een stijf gevoel optreden na activiteiten die de bicepsspier zwaar belastten. Bij ernstige gevallen kan scherpe pijn tijdens activiteiten optreden.
De diagnose van biceps tendinopathie wordt meestal gesteld op basis van het verhaal van de patiënt (anamnese) en een klinisch onderzoek door een fysiotherapeut. In de meeste gevallen genezen patiënten goed met adequate fysiotherapie en keren binnen enkele weken terug naar hun oorspronkelijke activiteitenniveau. Indien de aandoening langer aanwezig is, kan de revalidatie langer duren. Samenwerking met de patiënt is essentieel, met name door de arm voldoende rust te geven na pijnverhogende activiteiten.
Het R.I.C.E.-principe (Relatieve rust, Ijs/koelen, Compressie/druk, Elevatie/hoogstand) is effectief in de startfase (eerste 72 uur) of bij ontstekingsverschijnselen zoals roodheid, warmte, zwelling en pijn bij rust.
Verschillende factoren kunnen een persoon gevoeliger maken voor het ontwikkelen van tendinopathie. Deze factoren worden door een fysiotherapeut vastgesteld en gecorrigeerd. Fysiotherapeutische behandeling is noodzakelijk voor een snel herstel en het verminderen van de kans op herhaling. Indien fysiotherapeutische behandeling niet aanslaat, kan de huisarts gecontacteerd worden voor verder onderzoek (röntgenfoto's, echo, CT, MRI) of een andere behandelrichting.
Een andere mogelijke blessure is een bicepspeesruptuur, waarbij één of meer pezen van de bicepsspier compleet gescheurd zijn. Dit ontstaat meestal door een plotselinge, krachtige samentrekking van de bicepsspier, bijvoorbeeld bij zwaar tillen of bicepscurls. Soms kan het ook ontstaan door geleidelijk trauma, waarbij de pees verzwakt en gevoeliger wordt voor een complete scheur. Dit komt vaker voor bij oudere personen met een geschiedenis van bicepsletsel of tendinopathie, en bij sporten die veel kracht van de armen vragen.
Patiënten met een bicepspeesruptuur ervaren typisch plotselinge pijn aan de voorzijde van de elleboog, schouder of bovenarm, vaak met een knappend of scheurend gevoel. Er kan een zichtbare vervorming van de bovenarm optreden, met een verdikking van de bicepsspier in het onderste deel van de bovenarm, ook wel een "Popeye-arm" genoemd. Dit fenomeen ontstaat doordat het spiergedeelte dat aan de gescheurde pees vastzit, zich terugtrekt. Zwakte van de elleboog of schouder is ook een veelvoorkomend symptoom.
De diagnose wordt meestal gesteld door anamnese en klinisch onderzoek. Een MRI-scan, röntgenfoto of echografie kan ter bevestiging dienen. Een gescheurde bicepspees geneest niet vanzelf, dus er kan een minimale zwakte blijven bestaan. Voor personen die de bicepsspier zwaar willen belasten, zoals krachtsporters, of bij een distale bicepspeesruptuur, kan chirurgische interventie overwogen worden om een optimale uitkomst te bereiken.
De behandeling van een distale bicepspeesruptuur omvat meestal een operatie, gevolgd door een rustperiode en revalidatie onder begeleiding. Het R.I.C.E.-principe kan ook hier in de startfase effectief zijn.
Een specifieke aandoening is bicepspees tendinitis, een ontsteking van de lange bicepspees die de bicepsspier verbindt met het schoudergewricht. De meest voorkomende oorzaak is overbelasting, wat leidt tot irritatie en slijtageprocessen in de pees. Dit kan geleidelijk ontstaan door slijtage of plotseling na een trauma, zoals een val op de schouder. Bicepspees tendinitis kan ook voorkomen in combinatie met andere schouderproblemen, zoals rotator cuff-scheuren of impingement.
Patiënten ervaren doorgaans een diepe, scherpe pijn aan de voorzijde en bovenzijde van de schouder, die kan uitstralen naar de bovenarm. Bewegingen boven het hoofd verergeren de pijn, terwijl rust verlichting brengt. De arm kan zwak aanvoelen bij het buigen van de elleboog of het draaien van de handpalm naar boven (supinatie). Een krakend of blokkerend gevoel kan wijzen op een scheur van het transversale humerale ligament, waardoor de bicepspees uit zijn goot kan glijden.
De diagnose wordt gesteld op basis van symptomen en klinisch onderzoek. Een echografie kan vocht rond de pees aantonen of ontsteking in het peesweefsel. Een MRI kan helpen bij het diagnosticeren van geassocieerde letsels. De behandeling is in principe conservatief en omvat relatieve rust, het vermijden van intensieve activiteiten, ontstekingsremmende medicatie en fysiotherapie. Dit laatste richt zich op pijnvermindering, het herwinnen van beweeglijkheid en het versterken van de schoudergordel.
In zeldzame gevallen kan een injectie met cortisone overwogen worden, hoewel dit voorzichtig moet gebeuren vanwege het risico op verzwakking van de bicepspees. Chirurgische opties, zoals subacromiale decompressie (het vergroten van de ruimte waarin de pezen glijden) of bicepstenotomie/tenodese (het losmaken of vastleggen van de pees), worden overwogen bij aanhoudende klachten of ernstige peesbeschadiging. Na een operatie is een revalidatieperiode van enkele maanden noodzakelijk, onder begeleiding van een fysiotherapeut.
Een ander potentieel letsel is een SLAP-laesie, waarbij het labrum (een ring van kraakbeen) aan de bovenrand van de schouderkom los scheurt, inclusief de aanhechting van de lange bicepspees (bicepsanker). Dit kan gebeuren bij letsels waarbij de arm hard getrokken wordt, zoals bij een val of een ruk aan de arm. Bij bovenhandse sporters kan het ook ontstaan door herhaaldelijke bewegingen. Symptomen kunnen schouderpijn, secundaire subacromiale pijn en soms een knappend gevoel in het gewricht zijn.
De diagnose wordt vermoed op basis van anamnese en lichamelijk onderzoek. Een MRI-scan met contrast kan het letsel aantonen, hoewel normale variaties in de bouw van het bicepsanker de diagnose kunnen bemoeilijken. Een kijkoperatie kan 100% zekerheid verschaffen. De behandeling van een SLAP-laesie is meestal chirurgisch (SLAP-repair), waarbij het labrum met hechtingen wordt vastgezet. Na de operatie is het cruciaal om de biceps zes weken te ontlasten en bewegingen te limiteren, vaak met een sling en fysiotherapie.
Een spierkneuzing in het bovenbeen (quadriceps- of hamstringblessure) ontstaat door beschadigd spierweefsel en/of bloedvaten, vaak door een val, botsing of intensieve sportbeoefening. Dit kan leiden tot verrekkingen of scheuringen, vooral bij plotselinge versnelling of vertraging. De ernst wordt ingedeeld in gradaties: 1e graads (lichte pijn, soms zwelling), 2e graads (gedeeltelijke scheuring, aanhoudende pijn, zwelling) en 3e graads (volledige scheuring, veel pijn, zwelling, bloeduitstorting).
De behandeling van een bovenbeen kneuzing of verrekking omvat koelen direct na het blessure, gevolgd door rust. Een arts of fysiotherapeut kan de ernst beoordelen en een behandelplan opstellen. Hulpmiddelen zoals een bovenbeenbrace kunnen de pijn verminderen en het herstel bevorderen. In latere fases en ter preventie worden compressiebroeken aangeraden.
HOUDING VERBETEREN! VOORKOM (& HERSTEL) BLESSURES MET DEZE OEFENINGEN
Kneuzingen in het algemeen zijn beschadigingen van onderhuids weefsel door een harde klap of val. Dit leidt tot onderhuidse bloedingen en zichtbare bloeduitstortingen. Hoewel kneuzingen aan spieren, botten en pezen kunnen optreden, komen ze het meest voor aan botten. Meestal is de bovenhuid intact, met enkel een onderhuidse verwonding. Het aanleggen van een drukverband kan helpen.
De genezingstijd van een kneuzing varieert afhankelijk van de ernst en plaats. Meestal is een kneuzing binnen zes weken genezen. Het is belangrijk om het gekneusde lichaamsdeel te blijven bewegen om spiermassaverlies te voorkomen; volledige rust bevordert het herstel niet. Direct koelen en het aanleggen van een drukverband verminderen pijn en zwelling. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen een kneuzing en een botbreuk of verstuiking.
De medische term voor kneuzing is contusie. Beschadigde haarvaatjes leiden tot bloedverlies in de weefsels. Behandeling is meestal niet nodig; de klachten verdwijnen vanzelf binnen enkele dagen tot weken. Koude compressen kunnen pijn en zwelling verminderen.