Met een Fit-to-Fly (FTF)-verklaring geeft een arts aan dat u in staat bent om veilig te vliegen. Deze verklaring is vaak vereist wanneer er twijfel is over de geschiktheid om te reizen als gevolg van een recente ziekte, ziekenhuisopname, letsel of een operatie. Ook in het geval van een bestaande onstabiele medische conditie, of als de reiziger medische apparatuur of therapeutische zuurstof aan boord wenst te gebruiken, kan een FTF-verklaring noodzakelijk zijn.
De naam van deze verklaring spreekt eigenlijk al voor zich: fit om te vliegen. Met deze verklaring geeft de arts aan dat u in staat bent om veilig te vliegen tot het moment van boarding.
Veel luchtvaartmaatschappijen stellen een ‘Fit to fly’-document verplicht voor zieke of gewonde reizigers. Zonder een FTF loopt u het risico geweigerd te worden op uw vlucht. Zeker bij zichtbare kwetsuren of als u wordt begeleid tijdens uw reis, is de kans groot dat het grondpersoneel u bij het inchecken om de verklaring vraagt.
Waarom is een FTF-verklaring nodig?
Luchtvaartmaatschappijen vragen om een ‘Fit to Fly’-verklaring omdat ze geen verantwoordelijkheid voor de zieke of gewonde reiziger willen dragen. Reizen met een ziekte of ander letsel kan namelijk in sommige gevallen complicaties opleveren tijdens de vlucht, door de veranderende druk tijdens het vliegen. De lucht in het vliegtuig, die minder zuurstof bevat, kan een negatief effect hebben op een passagier met een longziekte. Bovendien zorgen de drukverhoudingen in het vliegtuig ervoor, dat de ingesloten lucht in het lichaam zich uitzet, wat bij sommige medische aandoeningen beslist moet worden vermeden.
Een medische verklaring omvat in de regel een oordeel over de gezondheidstoestand van een patiënt. Met een FTF-verklaring geeft de arts aan dat u in staat bent om veilig te vliegen, zonder dat dit gevolgen heeft voor uw gezondheidstoestand.
Steeds meer landen vragen - vanwege het wereldwijde coronavirus - om een zogenaamd ‘Fit-to-Fly’ (FTF)- Certificate. Hierop staat dat de passagier is gezien door een arts en geschikt is om met het vliegtuig te reizen.
Sommige landen stellen bepaalde eisen om het land binnen te komen. Het kan zijn dat u een fit-to-fly verklaring of ‘recovery certificate‘ moet kunnen tonen bij de grens.
Voorwaarden aan de Fit-to-Fly verklaring
Deze verklaring moet aan de volgende voorwaarden voldoen:
- De verklaring moet in het Engels opgesteld zijn.
- De verklaring moet ondertekend zijn door een arts.
Geldigheid van de verklaring
De geldigheid van de medische verklaring is afhankelijk van de situatie:
- Heb je een onverwachte medische situatie, dan mag je medische verklaring niet ouder zijn dan 7 dagen voor vertrek (van de heenreis).
- Heb je een verklaring voor je medische bagage (medicijnen of apparatuur) voor een chronische aandoening zoals apneu, astma, dan mag je verklaring niet ouder zijn dan 6 maanden voor vertrek (van de heenreis).
- Neem je je eigen draagbare zuurstofconcentrator mee op reis en moet je deze tijdens de vlucht gebruiken? Dan is het belangrijk dat je een medische verklaring meeneemt die niet ouder is dan 6 maanden voor vertrek van de heenreis. In deze medische verklaring moet staan dat vliegen geen nadelige gevolgen heeft voor jouw gezondheid.
Landen maar ook luchtvaartmaatschappijen hanteren verschillende richtlijnen om in te reizen. Zo kan het zijn dat de verklaring niet ouder dan 72 uur mag zijn bij aanvraag van bijvoorbeeld een visum. De maatregelen kunnen elk moment veranderen. Zo kan het zijn dat er naast de Fit to Fly verklaring ook een Covid 19 PCR-test verplicht gesteld wordt. Laat u daarom goed informeren door uw reisbureau, vliegtuigmaatschappij of ambassade. Hier bent u zelf verantwoordelijk voor.
Veel luchtvaartmaatschappijen zullen pas naar een verklaring vragen vanaf 28 weken zwangerschap.
Wie mag een Fit-to-Fly verklaring afgeven?
Volgens de KNMG-regels en de tuchtrechter is het een behandelend arts niet toegestaan een dergelijke verklaring af te geven over eigen patiënten. Dit heeft te maken met het feit dat een medisch oordeel vraagt om een onderzoek door een arts die onafhankelijk en deskundig is. De eigen arts ontbeert onafhankelijkheid en is ook niet altijd deskundig op het betreffende terrein. Een geneeskundige verklaring mag alleen worden afgegeven door een onafhankelijke arts, die een onafhankelijke beoordeling kan maken van de situatie.
In alle situaties geeft de arts de medische gegevens aan de patiënt en niet rechtstreeks aan de luchtvaartmaatschappij. Op deze manier geeft de verstrekte informatie niet de garantie dat de patiënt ook daadwerkelijk zou kunnen vliegen en er niets kan gebeuren tijdens de vlucht. Uiteindelijk bepaalt de luchtvaartmaatschappij dat, al dan niet met een verklaring van een onafhankelijk arts. Wanneer er iets met de patiënt gebeurt tijdens de vlucht is de behandelend arts dan ook niet aansprakelijk.
Speciale keuringscentra met onafhankelijke artsen kunnen wel een ‘Fit to Fly-verklaring afgeven. Daarnaast beschikken sommige luchtvaartmaatschappijen zelf over een medische dienst of kunnen een onafhankelijke arts regelen.
De definitieve beslissing, of de patiënt fit to fly is, ligt niet bij de behandelde arts of de huisarts van de patiënt. Deze kan slechts verklaren of de patiënt volgens hem in staat is om te vliegen. De luchtvaartmaatschappij heeft het laatste woord, en is hierbij niet gebonden aan de inschatting van de arts.
Fit-to-Fly in verschillende scenario's
Fit to fly in een lijnvliegtuig
Een lijnvliegtuig bereikt in de meeste gevallen een vlieghoogte van meer dan 12.000 meter. Binnen de passagierscabine wordt de luchtdruk technisch aangepast, maar komt desondanks overeen met de drukverhoudingen op een bergtop van 2.400 meter hoogte. Voor gezonde reizigers vormt dit geen probleem.
Als de reiziger daarentegen ziek is of verzwakt, kunnen er complicaties bij de gezondheid optreden. Zware besmettelijke ziekten, diverse psychische problemen en recente operaties kunnen tot gevolg hebben dat de patiënt niet geschikt wordt geacht om te vliegen.
In acute situaties moet er rekening mee worden gehouden, dat de medische zorg in het lijnvliegtuig voor ernstig zieke patiënten vaak niet voldoende is. De patiënt kan weliswaar samen met een medische vluchtbegeleider reizen, die een medische nooduitrusting bij zich heeft. Ook de installatie van een stretcher is in bepaalde gevallen mogelijk om een liggend vervoer mogelijk te maken. Met name voor intensive care-patiënten is dit echter geenszins voldoende.
Medisch begeleide lijnvlucht
In veel gevallen is een patiënt weliswaar fit to fly voor een transport in een lijnvliegtuig, maar heeft hij ook tijdens de vlucht medische ondersteuning nodig. Onder deze omstandigheden kan de patiënt worden bijgestaan door een medische vluchtbegeleider - meestal een arts of paramedicus. Als de patiënt kan zitten, reist hij normaliter in de Business Class. Dankzij het extra comfort kan hij comfortabeler en dus voorzichtiger getransporteerd worden. Bovendien heeft de medische vluchtbegeleider meer ruimte om te bewegen en in te grijpen, wanneer dit nodig is.
Als de patiënt alleen liggend kan worden vervoerd, moet er een speciale stretcher in het vliegtuig gemonteerd worden. Terwijl de zieke passagier door een privacygordijn van de andere passagiers afgescheiden wordt, kan hij comfortabel liggen. De medische vluchtbegeleider zorgt ondertussen voor zijn welzijn. Veel luchtvaartmaatschappijen worden afgeschrikt door de moeite, die de plaatsing van een stretcher met zich meebrengt. De stretcher wordt daarom meestal alleen op langeafstandsvluchten gebruikt.
Fit to fly in een ambulancevliegtuig
Een ambulancevliegtuig kan veel patiënten ook dan nog vervoeren, als een transport met een lijnvliegtuig uitgesloten is. Er moeten dus aan minder voorwaarden worden voldaan, om als fit to fly te gelden. Dankzij de intensive care-apparatuur aan boord kunnen zelfs ernstig zieke passagiers nog veilig worden vervoerd. Bovendien bevindt zich de patiënt uitsluitend in het gezelschap van deskundig medisch personeel - en niet van andere passagiers als buitenstaanders, die beschermd moeten worden tegen een besmetting.
Tot slot kan de cabinedruk in een ambulancevliegtuig indien nodig zo worden aangepast, dat er geen gevolgen zijn voor de gezondheid van de patiënt. Hiervoor wordt een zogenaamde Sea Level Vlucht uitgevoerd, waarbij de cabinedruk door technische maatregelen en een verlaagde vlieghoogte op grondniveau kan worden gehouden.
Hoe een vliegtuig werkt
Repatriëring in een ambulancevliegtuig
Een repatriëring in een ambulancevliegtuig kan flexibel worden georganiseerd. Deze gespecialiseerde machines kunnen tenslotte ook landen op regionale luchthavens en staan dus dicht in de buurt van de patiënt gereed. Vaak kunnen ambulancevliegtuigen nog op dezelfde of op de volgende dag een transportvlucht verzorgen.
Aan boord treft de patiënt omstandigheden aan die hij ook op een moderne intensive care kan verwachten. De uitrusting van het ambulancevliegtuig kan daarbij optimaal worden aangepast aan het ziektebeeld van de patiënt. Voor de medische zorg is een ervaren, op elkaar ingespeeld team verantwoordelijk, bestaande uit een vluchtarts en een paramedicus. Ambulancevliegtuigen worden voornamelijk op internationale vluchten ingezet. Meestal moet er een repatriëring uit het buitenland worden uitgevoerd. In andere gevallen wenst de patiënt een ziekentransport naar het buitenland om daar te worden behandeld door ‘s werelds beste artsen op het betreffende gebied.
Kosten van een Fit-to-Fly verklaring
Het tarief voor een Fit-to-fly verklaring is €150,-. Bij spoed aanvragen rekenen wij een toeslag van €40,- bovenop het tarief.
