Het Bepalen van de Ligging en Kracht van de Musculus Triceps Surae met de MRC-schaal

De musculus triceps surae, ook wel de driehoofdige kuitspier genoemd, is een belangrijke spiergroep in het onderbeen die essentieel is voor de plantairflexie van de enkel. Deze samengestelde spier bestaat uit de musculus gastrocnemius en de musculus soleus. Het beoordelen van de kracht van deze spieren is cruciaal voor het diagnosticeren van diverse aandoeningen en het monitoren van herstelprocessen. Een veelgebruikte methode hiervoor is de Medical Research Council (MRC) schaal voor spierkracht.

De Anatomische Locatie van de Triceps Surae

De m. triceps surae bevindt zich aan de achterkant van het onderbeen. De musculus gastrocnemius, ook wel de tweehoofdige kuitspier genoemd, heeft twee hoofden die beginnen bij de onderkant van het dijbeen: het caput mediale aan de condylus medialis femoris en het caput laterale aan de condylus lateralis femoris. De musculus soleus begint bij het scheenbeen en het kuitbeen. Samen hechten deze spieren via de achillespees aan de hak aan.

Anatomische tekening van de musculus triceps surae

De gastrocnemius is een bi-articulaire spier, wat betekent dat deze over twee gewrichten loopt: de knie en de enkel. Dit heeft invloed op de buiging van de knie en op de strekking en het optrekken van de binnenrand van de voet. Deze spier kan ook knieklachten veroorzaken.

De MRC-schaal voor Spierkrachtbeoordeling

De MRC-schaal is een gestandaardiseerde methode om de spierkracht te kwantificeren, variërend van 0 tot 5. Hieronder worden de verschillende gradaties beschreven:

  • Graad 0: De patiënt kan de spier niet activeren; er wordt geen beweging waargenomen.
  • Graad 1: De patiënt kan de spier activeren, maar zonder het ledemaat te bewegen. Bij palpatie van de spier wordt slechts een spoor of een flikkering van beweging gezien of gevoeld.
  • Graad 2: Beweging over het volledige bewegingsbereik is alleen mogelijk als de zwaartekracht wordt uitgeschakeld. Om dit te testen, wordt de patiënt in zijligging gebracht.
  • Graad 3: De patiënt kan de zwaartekracht overwinnen en zich over het volledige bewegingsbereik bewegen zonder weerstand van de onderzoeker.
  • Graad 4: Zwakte met weerstand. De patiënt kan het volledige bewegingsbereik doorlopen met matige weerstand van de onderzoeker.
  • Graad 5: Volle kracht. De patiënt kan het volledige bewegingsbereik doorlopen tegen de volledige weerstand van de onderzoeker.

Het is belangrijk om te onthouden dat de MRC-schaal een subjectieve beoordeling is en dat de resultaten kunnen variëren afhankelijk van de techniek van de beoordelaar en de inspanning van de patiënt.

Praktische Toepassing van de MRC-schaal voor de Triceps Surae

Om de kracht van de m. triceps surae te beoordelen, wordt de patiënt gevraagd om plantairflexie van de enkel uit te voeren. De onderzoeker beoordeelt vervolgens de beweging en de weerstand die de patiënt kan bieden volgens de MRC-schaal.

Voor graad 2 is het noodzakelijk om de zwaartekracht uit te schakelen. Dit kan worden bereikt door de patiënt in zijligging te brengen. Vervolgens wordt het been van de patiënt ondersteund, in volledige flexie gebracht, en wordt de patiënt gevraagd om in extensie te gaan. Als de patiënt de volledige beweging kan maken, is dit een graad 2.

Voor graad 5 wordt volledige weerstand geboden tegen het strekken van de knie van de patiënt, waarbij de patiënt de beweging tegen deze weerstand moet kunnen uitvoeren.

Illustratie van een fysiotherapeut die de spierkracht van de kuit test

Onderzoek en Objectieve Metingen

Naast de subjectieve MRC-schaal kunnen ook objectieve meetinstrumenten worden ingezet. De VALD ForceFrame is een innovatief en zeer nauwkeurig meetinstrument dat wereldwijd wordt gebruikt door topsportteams en revalidatiecentra om de kracht van verschillende spiergroepen te meten. Dit apparaat geeft inzicht in krachtverschillen tussen links en rechts, de absolute spierkracht, en de balans tussen verschillende spiergroepen.

Onderzoek heeft aangetoond dat mannen significant sterker zijn dan vrouwen in de triceps surae (1128 +/- 206 N vs 873 +/- 177 N), zelfs na correctie voor lichaamsgewicht. Er zijn significante verbanden gevonden tussen spierkracht en de snelheid van normaal lopen bij beide geslachten. De hoeveelheid lopen (dagelijkse stapscore) was ook significant, maar minder sterk gecorreleerd met spierkracht bij mannen.

Mogelijke Klachten Gerelateerd aan de Triceps Surae

Triggerpoints, ook wel spierknopen genoemd, kunnen ontstaan in de gastrocnemius, vooral bij langdurige spanning van de kuitspier, zoals bij een staand beroep, veel wandelen (vooral bergop), of het dragen van hoge hakken. Deze spierknopen kunnen leiden tot verschillende klachten:

  • Zweepslag van de kuit: Een ruptuur (scheuring) van de kuitspier, die kan variëren van een gedeeltelijke tot een volledige scheuring. Dit kan ontstaan na een aanzet voor een sprint of sprong.
  • Spierkramp in de kuit: Vaak treedt kramp 's nachts of bij inspanning op. Triggerpoints kunnen deze klacht veroorzaken door ophoping van afvalstoffen.
  • Hielklachten: Triggerpoints in de gastrocnemius kunnen geprojecteerde pijn geven in de kuit, knieholte en ter hoogte van de hiel, wat soms verward kan worden met hielspoor. Verhoogde spanning in de musculus gastrocnemius kan leiden tot hielklachten.

Het is cruciaal om bij triggerpointklachten de oorzaak van het ontstaan grondig te onderzoeken.

Vergelijking van Spierkracht en Loopsnelheid bij Oudere Volwassenen
Geslacht Gemiddelde Spierkracht (N) Gemiddelde Loopsnelheid (km/u)
Mannen 1128 +/- 206 4.8 +/- 0.6
Vrouwen 873 +/- 177 4.2 +/- 0.6
Grafiek die de relatie tussen spierkracht en loopsnelheid toont

tags: #krachttest #triceps #surae