Eiwitten zijn essentieel voor meerdere functies, waaronder het opbouwen en repareren van weefsel, het synthetiseren van enzymen, en het in stand houden van de immuun functies. Begrijpelijk genoeg staat eiwitten meestal bovenaan de lijst van zorgen als men het heeft over vegetariërs of veganisten. Gelukkig is het 100% haalbaar om met alleen planten aan de juiste eiwitbehoeften te komen, aangezien eiwitten oorspronkelijk door planten worden gecreëerd; door de aminozuren te synthetiseren met stikstof uit de lucht.
Aminozuren: de bouwstenen van eiwitten
Aminozuren zijn de “bouwstenen” van eiwitten; hiermee wordt bedoeld dat eiwitten bestaan uit aminozuren. Er zijn in totaal 22 verschillende aminozuren en mensen kunnen 10 aminozuren synthetiseren onder gezonde omstandigheden. Deze worden de niet essentiële aminozuren genoemd. Je lichaam heeft het vermogen tot anabolisme of katabolisme, respectievelijk het opbouwen of afbreken van verbindingen. Zo kan je lichaam eiwitten opbouwen door aminozuren van verschillende plantbronnen te verzamelen om een volledig eiwit te creëren (aangestuurd door je genetische code), of met een maaltijd eet je een volledig eiwit en daarvan breekt je lichaam de aminozuren van af volgens ieder individuele genetische code. Het eten van een compleet eiwit van een dierproduct is simpelweg een eiwit dat al is gecreëerd door de anabolisme van plantaardige aminozuren. Sommige onderzoeken hebben aangetoond het bij het verteren van eiwitten die voormalig gecreëerde eiwitten uit dierlijke bronnen meer energie kosten, dan het opbouwen van eigen eiwitten uit planten.
Aminozuren zijn nodig voor bijna alle processen in de plant zoals groei, ontwikkeling, stressresponse en het aanzetten van het afweersysteem van de plant. Met name de aminozuren Proline, Lysine en Glutaminezuur zijn erg belangrijk!
Volledige eiwitten creëren
Volledige eiwitten zijn voedingsstoffen die alle essentiële aminozuren bevatten die nodig zijn om eiwitten te synthetiseren. In de meeste gevallen komen de volledige eiwitten van dierlijk oorsprong: melk, kaas, eieren, kip vis en rood vlees. Het meest bekende plantaardige volledige eiwit zijn de sojabonen; waarvan tofu, tempeh en edamame bonen gemaakt worden. Andere voorbeelden zijn: quinoa, boekweit, and amaranth. Belangrijk om in je achterhoofd te houden, is dat andere voedingsbronnen soms een essentieel aminozuur missen (waardoor ze de naam onvolledig eiwit verdienen), maar dat maakt ze niet onbruikbaar. Rijst is bijvoorbeeld een onvolledig eiwit, omdat het essentiële aminozuur lysine ontbreekt. Bij een combinatie met zwarte bonen, een onvolledig eiwit zonder de aminozuur methionine, creëren ze samen een volledig eiwit. Alhoewel we een beperkt aantal aminozuren hebben, zijn er een oneindig aantal combinaties te bedenken om een volledig eiwit te creëren. Volgens de wetenschap is het van belang dat deze combinaties op dezelfde dag plaatsvinden.
De rol van aminozuren in plantengroei en stressrespons
In bodems met veel organisch materiaal krijgen planten een groot deel van de benodigde aminozuren uit afgebroken organisch materiaal. Daarentegen zijn aminozuren in arme bodems in mindere mate beschikbaar. Planten moeten deze dan zelf produceren, maar met name bij productieplanten zoals akker- en tuinbouwgewassen, kost dit proces veel energie. Bij stressfactoren zoals droogte en kou gebruikt de plant haar energie om te overleven, waardoor de aanmaak van aminozuren minder prioriteit krijgt. In de teelt zijn er verschillende situaties waarin de plant extra stress ervaart, zoals na bespuitingen (bijvoorbeeld voor gewasbescherming), onkruidbeheersing en snoei. Deze processen veroorzaken fysieke en fysiologische schade aan de plant, wat leidt tot verstoring van de normale metabolische processen. Om planten te ondersteunen, kunnen vrije aminozuren en peptiden een grote bijdrage leveren. Deze stoffen helpen de plant efficiënter om te gaan met haar energie en om te blijven groeien, zelfs in stressvolle perioden. Vrije aminozuren worden direct opgenomen door de plant en kunnen onmiddellijk worden gebruikt voor vitale processen zoals de opbouw van eiwitten en het versterken van de afweer. Dit betekent dat de plant snel kan reageren op stressvolle omstandigheden, zonder dat ze energie hoeft te verspillen aan de eigen productie van aminozuren. Peptiden zijn ketens van aminozuren die door de plant moeten worden afgebroken in individuele aminozuren. Dit betekent dat peptiden iets langer nodig hebben om beschikbaar te zijn voor de plant. Dit proces verloopt geleidelijk, waardoor peptiden een langdurige bron van aminozuren vormen en bijdragen aan een stabiele groei en verbeterde weerstand tegen stressfactoren.
Bij stress, zoals extreme weersomstandigheden of ziekten, komt de suiker- en aminozuurproductie onder druk te staan. Hierdoor breekt de plant eigen aminozuren af om energie vrij te maken, wat ten koste gaat van groei en productiviteit. Een bespuiting met aminozuren doorbreekt deze negatieve cyclus en helpt de plant sterk en vitaal te blijven, zelfs onder moeilijke omstandigheden.
Hoe kunnen we dit in de praktijk gebruiken? Bij omstandigheden met veel stress zoals hitte, droogte, vorst, snoeien, oppotten etc. gaat de plant in overlevingsstand en kan de aanmaak van aminozuren stoppen. Er zijn steeds meer producten op de markt die aminozuren bevatten, het is belangrijk om te achterhalen hoeveel vrije aminozuren er in een product zitten en welke aminozuren dit zijn.
Producten met aminozuren en zeewierextracten
Er zijn steeds meer producten op de markt die aminozuren bevatten, het is belangrijk om te achterhalen hoeveel vrije aminozuren er in een product zitten en welke aminozuren dit zijn. Stressimmune bevat het zeewierextract Ascophylum Nodosum en aminozuren. Door de koude extractie van het zeewier bevat het product een hoog gehalte aan actieve stoffen. Door het preventief toepassen van Stressimmune wordt de plant geprikkeld zodat het natuurlijke immuunsysteem wordt geactiveerd, dit wordt ook wel priming genoemd. De plant kan dan beter tegen stressomstandigheden zoals vorst, hitte, snoeien en het van binnen naar buiten verplaatsen van planten.
Algaforce bevat een zeewierextract uit koude extractie en de elementen Stikstof, Magnesium, Borium en Molybdeen. Dit product is plantversterkend en verbetert de vertakking en de bloei.
AminoNPK bevat Aminozuren, een NPK bladmeststof en het zeewier Ecklonia Maxima. Dit product is met name geschikt om aan het begin van de teelt toe te passen om de beworteling en de groei te verbeteren en te versnellen maar is ook heel geschikt om planten die geel kleuren en slecht groeien een oppepper te geven.
Aminoboost bevat een hoog gehalte aan vrije aminozuren en is geschikt om toe te passen na een periode van stress en groeiremming. Omdat er aan Aminoboost ook fulvine is toegevoegd worden de aminozuren beter opgenomen en wordt het effect van bladmeststoffen verbeterd!
Ons product AMX bevat een zorgvuldig gebalanceerde mix van L-aminozuren met verschillende ketenlengtes. Met AMX werk je niet aan symptoombestrijding, maar aan functioneel herstel van binnenuit. Zodat de bestaande voeding weer benut wordt.
Waarom gebruiken we zeewierextracten? Zeewier heeft van nature met veel stressmomenten te maken zoals extreem zout water en eb en vloed. Om zich te beschermen tegen stress maakt zeewier eiwitten, peptiden, aminozuren, polyfenolen en polysachariden aan. De stoffen die in de zeewierextracten zitten, zorgen ervoor dat de plant hormonen aanmaakt die de natuurlijke weerbaarheid van de plant verhogen en de vertakking, beworteling en de bloei kunnen verbeteren.
Dagelijkse behoefte aan eiwitten
Een volwassen en gezond persoon (BMI 18-25) met licht/matig fysieke activiteit: 0.8 g eiwitten per 1 kg lichaamsgewicht. Voorbeeld: Een vrouw zonder gezondheidsklachten 165cm, 57kg (BMI =21) 0.8 g eiwitten x 57 kg = 45 gram eiwitten per dag. Duursporters: 1.2-1.4 g/kg. Krachtsporters: 1.6-1.8 g/kg. De behoeften van eiwitten pas je aan in periodes met snelle groei van je lichaam, zoals in je vroege als late kindertijd, pubertijd, zwangerschap en borstvoeding; evenals in de periode van lichamelijke stress zoals een operatie, verbranding of bij schade aan de integriteit van de huid. Bovendien heeft onderzoek aangetoond dat de eiwitopname vertraagt naarmate de leeftijd toeneemt.
| Activiteitstype | Eiwitbehoefte (g/kg) |
|---|---|
| Licht/matig actief | 0.8 |
| Duursporter | 1.2-1.4 |
| Krachtsporter | 1.6-1.8 |
Voldoende eiwitten met een plantaardig dieet
Volgens de “Physicians Committee for responsible Medicine”: zolang je met een plantaardig dieet gevarieerd blijft eten en met de juiste grootte van je maaltijden je lichaamsgewicht kan behouden, dan krijg je lichaam meer dan voldoende eiwitten binnen. Laat deze uitdaging, om voldoende volledige eiwit combinaties te creëren, fungeren als een stimulans om diversiteit aan je dieet te brengen; die je alleen verder ondersteunt om aan al je noodzakelijke voedingsbehoefte te voldoen.
Wanneer ben je veganist?
tags: #hoe #maken #planten #aminozuren