Op hogere leeftijd fit, vitaal, zelfredzaam en in goede gezondheid blijven, vraagt om een bepaalde hoeveelheid beweging. De beweegrichtlijnen geven aan hoeveel beweging minimaal nodig is voor een positief effect op de gezondheid. Fietsen is na wandelen de meest ‘beoefende’ beweegvorm bij senioren. In Nederland fietsen we tot op zeer hoge leeftijd. Dat is goed voor zowel de conditie als de hersenen.
Mede door fietsen kunnen senioren langer gezond, sociaal en zelfredzaam blijven. Als je samen gaat fietsen ontmoet je (nieuwe) mensen en heb je plezier met elkaar. Fietsen is gezond en gezellig en betekent stoppen met fietsen in hun ogen ook inleveren op hun gezondheid en sociale contacten.
Echter, ook al ben je een ervaren fietser, naarmate je ouder wordt, word je kwetsbaarder in het verkeer. Het aantal vaak ernstige fietsongevallen neemt toe. En als iemand op hogere leeftijd valt, zijn de gevolgen meestal groot. Meer dan de helft van deze fietsongevallen (58%) was eenzijdig, dit houdt in dat het ongeval plaatsvond zonder dat het slachtoffer is gebotst met een andere verkeersdeelnemer of met een obstakel.
Veel oudere fietsers durven na een ongeval niet meer te fietsen. Dat heeft grote impact op de gezondheid, zelfredzaamheid en sociale betrokkenheid in de maatschappij. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) wil dat dit getal naar beneden gaat.
Het Programma Doortrappen
Het programma Doortrappen heeft de ambitie dat mensen zo lang mogelijk veilig blijven fietsen en in beweging blijven. Doortrappen wil senioren daar bewust van maken en hen helpen om zo veilig en zo lang mogelijk te blijven fietsen. Het programma is op initiatief van het ministerie van IenW ontwikkeld in de jaren 2015-2017 en uitgerold vanaf 2018.
Doortrappen, veiliger fietsen tot je 100ste, wordt gecoördineerd door een compact landelijk bureau bij IenW. Doortrappen wil fietsende senioren bewust maken van het onderwerp ‘veiligheid’, door onder andere met ze te praten op plekken waar zij al zijn. Het programma biedt senioren de mogelijkheid om concrete handvatten via lokale organisaties zoals buurtsportcoaches, fietsenwinkels en fysiotherapeuten te ontvangen om veilig te kunnen blijven fietsen.
Het Doortrappen-programma bestaat uit een aanpak en een set aan interventiepakketen en visuele communicatiemiddelen, die door lokale uitvoerders en samenwerkingspartners worden uitgevoerd. Inzet van lokale partners: de fysiotherapeut, sportvereniging, het buurtwerk, seniorenadviseur.
Benieuwd naar de resultaten en activiteiten van Doortrappen in 2024? Bekijk dan deze factsheet. Ben je op zoek naar inspirerende praktijkverhalen over de inzet en de effecten van het programma Doortrappen? In het deel ‘partners & professionals’ (eerst aanmelden) vind je de online handleiding voor startende gemeenten en de gratis toolkit met interventies en communicatiemiddelen.
Praktische Hulp en Aanpassingen
Met een paar aanpassingen aan de fiets of het fietsgedrag kunnen senioren er zelf voor zorgen dat ze lang kunnen blijven fietsen. Het resultaat? Het zou moeten leiden tot minder ongelukken, gezondheidswinst en een betere kwaliteit van leven. Uit onderzoek blijkt dat senioren hun fietsgedrag niet eenvoudig aanpassen, omdat ze zichzelf zien als uitstekende en vooral zeer ervaren fietsers.
De handreiking Senioren in beweging: van beleid naar praktijk van Kenniscentrum Sport & Bewegen is de plek waar je alle relevante informatie en handvatten vindt om aan de slag te gaan met meer bewegen voor senioren. Ook biedt het professionals die werken met en/of voor senioren praktische tools om meer beweging te stimuleren.
Ontdek deze fietsfunctie waar alle senioren dol op zijn: Tips voor fietsen als senior
In 2024 organiseert Trendsportal in iedere Trendsportal-gemeente fietstrainingen voor ouderen.
Bronnen:
- VeiligheidNL, 2024. Preventie van eenzijdige fietsongevallen bij ouderen.
- VeiligheidNL. (2018-2022). Letsel Informatie Systeem.
- Kenniscentrum Sport & Bewegen. Senioren in beweging: van beleid naar praktijk.
tags: #fietstraining #voor #senioren