De wereld van bodybuilding kan ongelooflijk inspirerend zijn. Tegenwoordig zien we een enorme groei in de populariteit van bodybuilding voor vrouwen. Vrouwelijke bodybuilders werken net zo hard aan hun spierdefinitie en vetpercentage als hun mannelijke tegenhangers. Ze zijn gespierd, atletisch en vertonen indrukwekkende poses tijdens bodybuilding wedstrijden. Het wordt hoog tijd dat we erkennen dat vrouwen in de bodybuildingwereld net zo krachtig, vastberaden en succesvol kunnen zijn als mannen. Maak je klaar, want dit wordt een krachtige rit.
Er zijn verschillende bodybuilding klassen voor vrouwen, elk met hun unieke criteria en specificaties. Van Bikini tot Physique, van Bodyfitness tot de open klasse, elke klasse draait om het tonen van je beste vorm, poses en algehele atletische uitstraling. Als je geïnteresseerd bent in het betreden van de wereld van vrouwelijk bodybuilding, dan is de International Federation of Bodybuilding and Fitness (IFBB) een goed startpunt. Deze gerenommeerde organisatie organiseert een groot aantal bodybuilding wedstrijden voor vrouwen, inclusief het prestigieuze Ms. Olympia evenement. De Nederlandse Bodybuilding en Fitness Federatie (NBBF) is de organisatie die in Nederland de belangen behartigt van deelnemers aan bodybuilding en fitnesswedstrijden. Ze organiseren verschillende wedstrijden, waaronder de welbekende Juliette Bergmann Grand Prix.
De ontwikkeling van verschillende klassen in bodybuild-wedstrijden voor vrouwen zijn een mooie weerspiegeling van de zoektocht naar het ideale lichaamstype voor getrainde vrouwen. Bodybuild-wedstrijden voor vrouwen zien we vanaf eind jaren '70, voortvloeiend uit de wedstrijden voor mannen. De grote populariteit ontstond in 1979-1980 toen de eerste wereld kampioenschappen en Mr. Olympia voor vrouwen-bodybuilding werden georganiseerd. De eerste winnaar van de Olympia (1980) voor vrouwen was Rachel McLish. In 1980 was er voor het eerst een Ms. Olympia, dé titel voor de vrouwelijke bodybuilders. Deze titel werd voor het eerst gewonnen door Rachel McLish en de wedstrijd werd van 2000 tot en met 2014 in hetzelfde Olympia-weekend gehouden als de Mr. Olympia. In de tijd van Rachel McLish kwam het krachttrainen bij vrouwen net op zetten. De vrouwen hebben qua bodybuilding net zo'n groei doorgemaakt als de mannen. Denk maar aan het verschil tussen de mannen in de tijd van Arnold Schwarzenegger en aan Phil Heath nu. Het verschil is dat bodybuilding voor vrouwen op top niveau de laatste jaren wat in aandacht is gezakt. Dit laatste heeft er onder andere voor gezorgd dat we sinds 2015 geen Ms. Olympia competitie meer kennen. Ook bij de IFBB is de klasse bodybuilding bij de bodybuilding klassen voor vrouwen afgeschaft. In plaats hiervan zijn er de laatste jaren verschillende andere klassen ontstaan waar je als vrouw aan deel kunt nemen. De klasse die nog het dichtst in de buurt komt bij de verloren bodybuilding klasse is die van Women's Physique.
Verschillende Bodybuilding Klassen voor Vrouwen
Zowel binnen de IFBB als de NBBF zijn er verschillende klassen en soorten wedstrijden waar je als vrouwelijke bodybuilder aan kunt deelnemen. Bikini Fitness is een klasse waar veel vrouwen mee beginnen. Het is een geweldige introductie tot de sport, waarbij de focus ligt op het behouden van een goed gevormd, atletisch lichaam. Je wordt beoordeeld op je presentatie, poses en natuurlijk je bikini. Maar er zijn ook klassen waarin spiermassa en definitie belangrijker zijn. Denk bijvoorbeeld aan de Women’s Physique en de Women’s Bodybuilding klasse. Een interessante nieuwe klasse die je wellicht wilt verkennen, is de Women’s Wellness klasse. Deze klasse richt zich op vrouwen die een gebalanceerd, gezond en esthetisch aantrekkelijk lichaam willen presenteren.
De IFBB heeft een uitgebreid handboek voor vrouwelijke atleten die deel willen nemen aan hun evenementen. Dit handboek beschrijft de regels, categorieën en beoordelingscriteria voor elke klasse in detail. Het is een must-read voor elke vrouw die serieus overweegt om deel te nemen aan IFBB-wedstrijden. De NBBF biedt ook een gedetailleerd overzicht van de regels en eisen voor de verschillende klassen in hun wedstrijden. Het bevat ook een kalender van aankomende evenementen en een lijst van geregistreerde coaches en trainers die kunnen helpen bij de voorbereiding op een wedstrijd.
Bikini Fitness Klasse
Een van de meest populaire klassen binnen de IFBB is de Bikini Fitness klasse. Deze klasse is vooral voor vrouwen met een sportief lichaam die een goed gevormd en atletisch uiterlijk willen presenteren. De klasse is ontworpen voor vrouwen die een atletisch, goed gevormd lichaam willen laten zien. Een bikini en een paar mooie, hoge hakken, die heb je ongetwijfeld al wel in de kast liggen. Helaas wil dat nog niet zeggen dat deze ook geschikt zijn voor een bikini fitness wedstrijd. Er zijn een aantal kledingvoorschriften waar je je aan moet houden. De deelneemster draagt een ondoorzichtige bikini. De kleur van de bikini is vrij om te kiezen en er is versiering op de bikini toegestaan mits dit niet te overdadig is. Iedere deelneemster aan deze klasse dient hakken te dragen. De hakken mag je zelf kiezen, maar ze mogen geen plateauzolen hebben. De nadruk ligt op het behouden van een goed gevormd, atletisch lichaam. Je wordt beoordeeld op je presentatie, poses en natuurlijk je bikini. Ook is er een junioren klasse voor vrouwen tot en met 23 jaar en een bikini fitness masters klasse voor vrouwen boven de 35 jaar. Volgens veel mensen is dit de meest vrouwelijke klasse en dat komt waarschijnlijk omdat je bij bikini fitness, in vergelijking met alle andere klassen, de minst brede spieren hebt. Bij bikini fitness gaat het dus niet direct om het hebben van de grootste spieren, maar zal de aandacht vooral liggen op de verhouding die je spieren hebben. Daarnaast wordt er ook gekeken naar de uitstraling die je op het podium hebt en hoe goed je de verschillende poses uitvoert. Dit wil echter niet zeggen dat je in deze klasse nog wel wat vet mag hebben. Integendeel juist: met gewoon slank zijn red je het niet. Zo min mogelijk vetmassa en zo veel mogelijk spiermassa is ook hier belangrijk.

Figure Klasse
Een andere populaire klasse is de Figure klasse. Deze klasse vraagt meer spierdefinitie dan de Bikini klasse, maar nog steeds een atletische vorm. Een stapje verder gaat de Figure klasse. Deze klasse vereist een iets grotere spierdefinitie dan de Bikini klasse.
Women's Physique Klasse
De Women’s Physique klasse gaat een stap verder en legt meer nadruk op spiermassa en -definitie. Vrouwen die in deze klasse deelnemen, hebben vaak een gespierd, maar nog steeds atletisch en gebalanceerd lichaam. Dan hebben we ook de Women’s Physique klasse, waarin de nadruk ligt op een grotere spiermassa en definitie. De klasse ligt tussen de vroegere bodybuilding klasse voor vrouwen en Women's Bodyfitness in. Hier doen vrouwen aan mee die wel voor de wat grotere massa willen gaan, maar er nog wel atletisch uit willen zien.

Women's Bodybuilding Klasse
Er is ook de Women’s Bodybuilding klasse, die het hoogste niveau van spiermassa en -definitie eist. Ten slotte is er nog de Bodybuilding klasse, waar de atleten echt het uiterste uit hun lichaam halen. Dit is de klasse waar de atleten het uiterste uit hun lichaam halen wat betreft spiermassa en definitie.
Women's Bodyfitness
Deze klasse bestaat sinds 2002 en geeft vrouwen de kans om hun figuur te laten zien zonder dat zij hier bijzondere routines bij moeten doen. Waar word je op beoordeeld? Er wordt in deze klasse gekeken naar je algehele atletische uiterlijk. Daarbij wordt extra aandacht gegeven aan de symmetrie van het lichaam en de spieren, de spierdefinitie en de vorm van de spieren individueel. Het vetpercentage van het lichaam moet laag liggen om de spieren goed te kunnen laten zien. Daarnaast telt de presentatie mee, waarbij er ook gekeken wordt naar het haar en de make-up. Vergeet vooral niet om gracieus over te komen! De verschillende deelnemersklassen worden alleen van elkaar onderscheiden wat lengte betreft. Er is dus geen bepaald gewicht per klasse aan gekoppeld waar je aan moet voldoen. Tijdens de wedstrijd dienen de deelneemsters in alle klassen zich aan een aantal regels te houden wat betreft hun uiterlijk. De deelneemster draagt een ondoorzichtige bikini. De kleur van de bikini is vrij om te kiezen en er is versiering op de bikini toegestaan mits dit niet te overdadig is. Iedere deelneemster aan deze klasse dient hakken te dragen. De hakken mag je zelf kiezen, maar ze mogen geen plateauzolen hebben. Hoe verloopt de wedstrijd? De wedstrijd voor Women's Bodyfitness kent verschillende rondes. Zo is er een ronde waarin de T-walk moet worden uitgevoerd. Deze T-walk wordt individueel uitgevoerd. Voor de volgende ronde worden de deelneemsters met elkaar vergeleken door op een rij te gaan staan.
Women's Fitness Klasse
Sinds 2011 is er de mogelijkheid om deel te nemen in deze klasse binnen de bodybuilding klassen voor vrouwen. Waar word je op beoordeeld? Bij deze klasse draait het vooral om vrouwen die hun lichaam goed in vorm houden in combinatie met gezond eten. Je wordt beoordeeld op de lijnen van je lichaam, of je lichaam in balans is en de proporties. Het is bij deze klasse niet nodig om zwaar te trainen en een grote spiermassa te trainen. Het gaat om een goed lichaam, gezonde uitstraling en een aantrekkelijke aanwezigheid. De voorkeur gaat naar een sportief lichaam zonder duidelijke lijnen of spieraftekeningen. Wat zijn de verschillende deelnemersklassen? Ook bij deze klasse worden de deelneemsters ingedeeld in verschillende lengteklassen. Dit is overigens nog niet zo lang zo, maar door de populariteit van deze klasse werd het noodzakelijk onderscheid te maken tussen de deelneemsters. De eisen wat betreft het uiterlijk zijn voor Women's Bikini-Fitness hetzelfde als voor Women's Bodyfitness. Belangrijk is wel dat het broekje een V-vorm heeft. Ook voor de hakken geldt hier dat de zool niet dikker mag zijn dan 1cm en de hak niet hoger dan 12cm. Hoe verloopt de wedstrijd? Tijdens de wedstrijd zijn er twee rondes: de individuele ronde en de vergelijkingsronde. De twee rondes worden direct achter elkaar gehouden. In de eerste ronde loopt de deelneemster alleen het podium op. Ze laat daar haar model walk zien. De model walk is te vergelijken met de T-walk bij Women's Bodyfitness. In de tweede ronde gaat het weer om de vergelijking van de verschillende deelneemsters met elkaar.
Women's Wellness Klasse
Dit is de nieuwste klasse en staat pas sinds 2013 op het programma voor bodybuilding klassen voor vrouwen. Hier doen vrouwen aan mee die wel voor de wat grotere massa willen gaan, maar er nog wel atletisch uit willen zien. De klasse ligt tussen de vroegere bodybuilding klasse voor vrouwen en Women's Bodyfitness in. Waar word je op beoordeeld? Er wordt ten eerste gekeken naar het lichaam wat de spieren betreft. Zo wordt er gekeken naar de spierdefinitie, spierseparatie en het volume. Daarnaast is de symmetrie van het lichaam erg belangrijk en is het belangrijk dat je een atletisch lichaam hebt. Tot slot kijkt de jury ook naar je algehele optreden en telt je conditie mee. Wat zijn de verschillende deelnemersklassen? Ook bij deze klasse zijn er maar twee verschillende deelnemersklassen en ook deze worden ingedeeld qua lengte. De ene deelnemersklasse is voor vrouwen onder de 1,63m en de andere deelnemersklasse is voor vrouwen boven de 1,63m. Hoe verloopt de wedstrijd? Er zijn drie verschillende ronden. In ronde één laten de deelneemsters zich van hun beste kant zien door middel van verschillende poses. In de tweede ronde laat je nogmaals de poses uit ronde één zien en is er sprake van een poseerduel. Hier ga je de strijd aan met de andere deelneemsters tijdens de poses. In de laatste ronde kun je je eigen routine laten zien. Deze routine bestaande uit verschillende poses mag niet langer duren dan 30 seconden. De muziekkeuze tijdens deze ronde is volledig aan jou.
Beoordelingscriteria en Wedstrijdverloop
Wat betreft de competitie zelf, worden atleten vaak beoordeeld in twee rondes. Tijdens ronde 1 en ronde 3 worden poses beoordeeld, inclusief kwartdraaien en verplichte poses. In ronde één en ronde drie gaat het om de beoordeling van de lichamen door middel van poses. Dit wordt gedaan door iedere keer een kwart te draaien en verschillende poses aan te nemen. In ronde nummer twee is het tijd voor het atletische onderdeel. Hier laat je door middel van een fitness oefening zien wat je met je lichaam kunt. Tijdens de wedstrijd zijn er twee rondes: de individuele ronde en de vergelijkingsronde. De twee rondes worden direct achter elkaar gehouden. In de eerste ronde loopt de deelneemster alleen het podium op. Ze laat daar haar model walk zien. De model walk is te vergelijken met de T-walk bij Women's Bodyfitness. In de tweede ronde gaat het weer om de vergelijking van de verschillende deelneemsters met elkaar. De eerste 5 dames komen in de first callout en dit betekent over het algemeen dat je in de top 5 van je klasse zit.
Gezondheidsvoordelen van Bodybuilding
Een studie uit 2016 gepubliceerd in de ‘Journal of Applied Physiology’ toonde aan dat weerstandstraining zoals bodybuilding niet alleen spiermassa kan opbouwen, maar ook de algehele stofwisseling kan verbeteren. Dit is bijzonder nuttig voor vrouwen, aangezien ze genetisch meer vatbaar zijn voor osteoporose. Een andere studie uit 2019 in ‘The Lancet Oncology’ toonde aan dat regelmatige fysieke activiteit, inclusief bodybuilding, het risico op verschillende soorten kanker kan verminderen. Een onderzoek uit 2012 in het ‘Journal of Strength and Conditioning Research’ wees uit dat gewichtheffen de mentale gezondheid kan verbeteren door het verminderen van symptomen van depressie en angst. De ‘Harvard Medical School’ heeft onderzoek gedaan waaruit blijkt dat weerstandstraining het risico op hartziekten kan verminderen, de bloedsuikerspiegel kan verbeteren en de geestelijke gezondheid kan verbeteren.
Verwaarloos krachttraining niet, maar maak het het belangrijkste onderdeel van je training. Wees niet bang dat je meteen verandert in She-Hulk want er is jaren aan krachttraining in combinatie met belachelijke hoeveelheden voeding en anabole steroïden e.d. voor nodig om te lijken op de vrouwen uit de top van vrouwen bodybuilding. Hoe meer spiermassa je hebt, hoe meer calorieën je lichaam verbrandt. Door cardio te doen, kan spiermassa worden afgebroken vanwege de calorieën die hiervoor verbrand moeten worden. Doe je bijvoorbeeld vier keer in de week cardio en geen krachttraining dan is de kans groot dat je naast vet ook spiermassa afbreekt. Je lichaam heeft dus vervolgens nog minder calorieën nodig. Je zal daarna dus nog minder moeten eten of nog meer cardio moeten doen om op hetzelfde gewicht te blijven! Snap je dat dit doodzonde is als je al slank bent?
Voorbereiding op een Wedstrijd
Een wedstrijdvoorbereiding vraagt om specifieke kennis van training, voeding en piekmomenten. Het doen van een bodybuildingwedstrijd is méér dan alleen een trainingsschema volgen. Het is tijdens je training namelijk de bedoeling dat je zowel spiermassa opbouwt als vetweefsel verliest. Dit doe je door verschillende oefeningen te combineren tot een trainingsprogramma. Om echter te bepalen welke oefeningen je moet doen, hoeveel herhalingen je moet doen en met welke gewichten je de oefening het beste uit kunt voeren, doe je er verstandig aan om een coach in de arm te nemen. Deze kan je helpen bij het opstellen van je trainingsschema en met het behalen van je doelen. Naast sport is voeding ook heel belangrijk. Om vetweefsel te verliezen zul je namelijk van de koekjes, zoutjes en andere zoetigheden af moeten blijven. Je zult je moeten richten op gezonde voeding waarbij je de macro's in een goede verhouding binnenkrijgt. Om te bepalen welke verhouding het beste past bij jouw doelen zul je je macro's moeten berekenen en je voedingsschema vervolgens op de uitkomst van deze berekeningen aan moeten passen. Ook hiervoor kun je een coach inschakelen, zodat je zeker weet dat het voedingsschema dat je hanteert klopt. Als de wedstrijd eenmaal nadert en je lichaam steeds belangrijker wordt, wordt het voedingsschema ook steeds zwaarder. Waar je eerst nog af en toe een cheat meal mocht, mag je deze nu na de wedstrijd pas weer. Alleen de voedingsmiddelen die jou kunnen helpen om de top te bereiken zijn op dit moment geoorloofd. Het klinkt misschien wat gek dat slaap ook een belangrijk onderdeel van je training gaat worden. In de tijd dat je slaapt train je ten slotte niet, dus hoe kan dit dan bijdrage aan meer spiermassa en een gezonder lichaam? Naast intensieve inspanning heeft je lichaam ook veel tijd nodig om te herstellen. Dit is net zo belangrijk als de trainingen zelf. In de nacht, als jij lekker op één oor ligt, heeft je lichaam hier tijd voor en kun jij de volgende dag weer met vernieuwde energie de sportschool in duiken.
De aanloop naar een bodybuildingwedstrijd kan mentaal zwaar zijn. Het is meer dan alleen shinen on stage - de mentale kant is minstens zo belangrijk. Het kost tijd, geld en energie. Zelf heb ik er mentaal enorm door gegroeid. Zelfs als ik geen wedstrijden meer zou doen, blijft de mindset en lifestyle onderdeel van mijn leven.
| Klasse | Focus | Spierontwikkeling | Vrouwelijke Uitstraling |
|---|---|---|---|
| Bikini Fitness | Atletische, goed gevormde lichaamsbouw, presentatie | Minimaal, focus op verhoudingen | Hoog |
| Figure | Atletische vorm met meer spierdefinitie | Gemiddeld | Gemiddeld |
| Women's Physique | Meer spiermassa en definitie, atletisch en gebalanceerd | Hoog | Gemiddeld tot Laag |
| Bodybuilding | Maximaal niveau van spiermassa en definitie | Zeer Hoog | Laag |
| Bodyfitness | Algeheel atletisch uiterlijk, symmetrie, spierdefinitie | Gemiddeld tot Hoog | Gemiddeld |
| Fitness | Goed gevormd lichaam, fitheid, acrobatische elementen | Gemiddeld | Gemiddeld |
| Wellness | Gebalanceerd, gezond en esthetisch aantrekkelijk lichaam | Gemiddeld | Hoog |

Ongeacht de klasse waarin je wilt concurreren, is het belangrijk om van de reis te genieten. Elke stap die je zet, van je eerste training tot het moment dat je op het podium staat, is een overwinning. En wie weet, misschien ben jij wel degene die de volgende keer wanneer er een kampioenschap is, met de prijs naar huis gaat.
tags: #bodybuilding #eerste #klasse #dames #bikini