Het aantal sportaccommodaties in Nederland is een belangrijk aspect van de sportinfrastructuur. Deze accommodaties zijn essentieel voor het bevorderen van sport en beweging onder de bevolking.
Sportaccommodaties in Nederland: Cijfers en Feiten
Nederland kent een divers aanbod aan sportaccommodaties. Zo zijn er ruim 1.500 sporthallen, bijna 700 sportzalen en circa 4.500 gymzalen verspreid over het land. Deze accommodaties worden gemiddeld intensief gebruikt, met sporthallen die jaarlijks zo'n 2.000 uur in gebruik zijn, sportzalen ongeveer 1.800 uur, en gymzalen circa 1.400 uur. Het gebruik van binnensportaccommodaties is met name in de wintermaanden aanzienlijk hoger, aangezien veel sportactiviteiten dan naar binnen verplaatst worden.
De dichtheid van sportaccommodaties in Nederland bedroeg in 2023 21,7 per 10.000 inwoners. Dit cijfer is stabiel gebleven ten opzichte van voorgaande jaren. Er zijn echter regionale verschillen merkbaar: in plattelandsgemeenten is de dichtheid hoger dan in stedelijke gebieden. In niet-stedelijke gemeenten is de accommodatie-dichtheid (29,6) aanzienlijk hoger dan in zeer stedelijke gebieden (17,2). Dit verschil wordt deels verklaard door de stedelijkheidsgraad, die wordt gemeten aan de hand van de omgevingsadressendichtheid.
De richtlijnen voor de behoefte aan ruimte voor zaalsporten, gebaseerd op de Planologische Kengetallen van de VNG en NOC*NSF, worden als verouderd beschouwd. Deze richtlijnen houden onvoldoende rekening met verschillen in stedelijkheid en veranderend gedrag. Een herijking van deze draagvlakcijfers, met aandacht voor stedelijke contexten (10.000 tot 17.500 inwoners voor sporthallen) en minder stedelijke contexten (6.250 tot 12.500 inwoners), zou wenselijk zijn om een accurate inschatting van de benodigde capaciteit te maken. Lokale planning van binnensportaccommodaties vereist maatwerk en uitgebreide analyses.
Regionale Verdeling van Sportverenigingen
Naast sportaccommodaties is het aantal sportverenigingen een indicator voor sportparticipatie. Nederland telt 50.359 sportverenigingen. De provincie Zuid-Holland huisvest bijna een vijfde van alle sportverenigingen (16%), gevolgd door Noord-Brabant (16%) en Noord-Holland (15%). Deze drie provincies herbergen gezamenlijk bijna de helft (47%) van alle sportverenigingen in Nederland.
De sportiefste gemeente van Nederland is Wageningen, waar veel inwoners actief sporten en er een groot aantal sportclubs en sportabonnementen zijn. Gemeenten als Oegstgeest en Heemstede scoren ook hoog. Aan de andere kant van het spectrum bevinden zich Tholen (Zeeland) en Steenbergen (Noord-Brabant), waar inwoners relatief minder vaak sporten.
Sportdeelname en Beweegrichtlijnen
Cijfers over sport en bewegen tonen aan dat in 2024 46% van de Nederlanders van 4 jaar en ouder voldeed aan de beweegrichtlijnen. Kinderen (4-11 jaar) scoren hierin het hoogst (62%), gevolgd door volwassenen (18-64 jaar, 47%). Bij 65-plussers is dit percentage aanzienlijk lager (20%).
Wat betreft sportparticipatie, beoefent 57% van de Nederlanders van 4 jaar en ouder minstens één keer per week een sport. Jongeren (12-17 jaar) zijn het meest sportief (73%), gevolgd door kinderen (64%) en volwassenen (59%). Ouderen (65+) sporten het minst frequent (40%).
De Sport Toekomstverkenning voorspelt dat de activiteitenniveaus in Nederland gelijk zullen blijven of licht zullen stijgen. Er wordt echter een verschuiving verwacht naar meer individuele sporten. Over de jaren heen is te zien dat ouderen meer gaan bewegen, terwijl het percentage jongeren dat voldoende beweegt varieert. Volwassenen lieten tussen 2020 en 2023 een daling zien in voldoende beweging, met in 2024 een lichte stijging.
Sportbeleid en Infrastructuur
Sportbeleid en de ontwikkeling van sportinfrastructuur vinden voornamelijk plaats op gemeentelijk niveau. Sportaccommodaties zijn hierbij een cruciaal instrument om sportdeelname te verhogen. Het Sportakkoord II, dat loopt tot eind 2026, richt zich op thema's als inclusie, sociaal veilige sport, vitale sportaanbieders, vaardigheid in bewegen, ruimte voor sport en bewegen, en de maatschappelijke waarde van topsport. De kernindicator 'Dichtheid van sportaccommodaties' wordt gebruikt om de voortgang binnen het thema 'Ruimte voor sport en bewegen' te monitoren.
Fitnesscentra in Nederland
De volgende tabel geeft inzicht in de vestigingen van Nederlandse fitnesscentra (SBI 9313), uitgesplitst naar bedrijfsgrootte, met kenmerken zoals het aantal klanten, aanvullende voorzieningen en abonnementsprijzen.
| Kenmerk | Beschrijving |
|---|---|
| Vestigingen | Elke afzonderlijk gelegen ruimte, terrein of complex van ruimten of terreinen, benut door een onderneming voor de uitoefening van de activiteiten. |
| Klanten | Totaal klanten, 18 jaar of ouder, jonger dan 18 jaar. |
| Klanten voorgaand jaar al lid | Klanten die voorgaand jaar al lid waren. |
| Gemiddelde abonnementsprijzen | Ongewogen gemiddelde van de laagste en hoogste maandabonnement prijs. |
De gegevens over fitnesscentra worden tweejaarlijks verzameld, met uitzondering van 2020 vanwege de coronapandemie. De cijfers over 2023 zijn voorlopig, de overige cijfers zijn definitief. Vanaf 2020 worden voorzieningen voor fysiotherapie en/of sportmassage apart geregistreerd.
tags: #aantal #sportscholen #per #stad