Ongewenst gedrag in de sportschool: Pesten, intimidatie en discriminatie

De sportwereld streeft naar een veilige omgeving voor iedereen. Helaas komt ongewenst gedrag, zoals pesten, intimidatie en discriminatie, nog steeds voor. Dit kan leiden tot een onprettige en onveilige sfeer, zeker in een omgeving als de sportschool waar mensen komen om te sporten en aan hun gezondheid te werken.

Wat is ongewenst gedrag?

Om ongewenst gedrag te herkennen en aan te pakken, is het belangrijk om de verschillende vormen ervan te begrijpen.

Seksuele intimidatie wordt gedefinieerd als enige vorm van overschrijdend verbaal, non-verbaal of fysiek gedrag met een seksuele connotatie. Dit gedrag heeft als doel of gevolg dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast. De afgelopen jaren heeft de sport veel aandacht besteed aan het voorkomen van seksuele intimidatie en misbruik. Naar aanleiding van meerdere ernstige meldingen werd uitgebreid onderzoek gedaan naar misstanden in de sport. Mede hierdoor zijn aanpassingen gedaan in het sporttuchtrecht. Seksuele intimidatie wordt officieel gedefinieerd als “elke vorm van seksueel gedrag of seksuele toenadering, in verbale, non-verbale of fysieke zin, opzettelijk of onopzettelijk, die door de persoon die het ondergaat als ongewenst of gedwongen wordt ervaren.” Ook dubbelzinnige grapjes of onverwachte aanrakingen kunnen als intimiderend worden ervaren. Strafbare vormen van seksueel misbruik, zoals aanranding en verkrachting, beginnen vaak 'onschuldig' met een dubbelzinnig grapje of een korte aanraking, die op dat moment misschien wel als ongewenst, maar niet direct als intimiderend worden opgemerkt.

Pesten betreft alle vormen van intimiderend gedrag met een structureel of herhalend karakter. Daarbij proberen één of meerdere personen een ander fysiek, verbaal of psychologisch schade toe te brengen. De andere persoon kan zich niet verdedigen tegen dit gedrag. Pestgedrag kan zowel heel duidelijk als heel subtiel zijn. Pesten omvat alle vormen van intimiderend gedrag met een structureel of herhalend karakter. Hierbij proberen één of meerdere personen een ander fysiek, verbaal of psychologisch schade toe te brengen. Het slachtoffer kan zich niet verdedigen tegen dit gedrag. Pestgedrag kan heel duidelijk zijn, bijvoorbeeld wanneer iemand specifiek wordt buitengesloten of beledigd, maar het kan ook subtiel zijn. Een relatief nieuwe vorm van pesten is online pesten, bijvoorbeeld via sociale media.

Macht is het vermogen om anderen te sturen in hun gedrag op zo'n manier dat het vooral de misbruiker beter uitkomt. Of: het vermogen om anderen dingen te laten doen die ze eigenlijk niet willen doen. Macht is het vermogen om het gedrag van anderen te sturen. In sommige gevallen zijn we het erover eens dat iemands gedrag gestuurd mag worden, zoals bij de politie die de wet handhaaft of een trainer die leiding geeft aan een sportgroep. Soms maken mensen echter misbruik van macht, bijvoorbeeld wanneer zij het gedrag van anderen sturen in een richting die vooral voor henzelf voordelig is, of wanneer ze anderen dingen laten doen die deze eigenlijk niet willen.

Intimidatie is iemands gedrag beïnvloeden door diegene angst aan te jagen. Intimidatie wordt uitgeoefend door iemand in een machtspositie, richting iemand die minder of geen macht heeft. Intimidatie is het beïnvloeden van iemands gedrag door angst aan te jagen. Intimidatie kan plaatsvinden door iemand in een machtspositie tegenover iemand die minder of geen macht heeft. Denk bijvoorbeeld aan een instructeur die tegen een klimmer zegt: "Als jij dit niet doet, mag je niet meer in deze groep blijven klimmen." Kortom, machtsmisbruik en intimidatie komen voor wanneer er machtsongelijkheid is.

Discriminatie is het ongelijk behandelen en achterstellen van mensen op basis van kenmerken die er niet toe doen en is in Nederland bij wet verboden en strafbaar volgens artikel 1 van de Grondwet. Vaak is discriminatie of uitsluiting niet expliciet en is het bijna onderdeel geworden van alledaagse omgangsvormen. Dat maakt dat we het niet meer als zodanig herkennen en erkennen in de sport. Discriminatie is het ongelijk behandelen en achterstellen van mensen op basis van kenmerken die er niet toe doen. In de Nederlandse wet worden 11 discriminatiegronden beschreven: leeftijd, seksuele gerichtheid, godsdienst of levensovertuiging, etniciteit, geslacht (gender), nationaliteit, handicap of chronische ziekte, politieke overtuiging, burgerlijke staat, soort contract en arbeidsduur.

Agressie en geweld gaan over alle verbale en fysieke handelingen waarbij iemand wordt lastiggevallen, bedreigd of aangevallen. Een reden voor agressief gedrag of geweld kan frustratie zijn, bijvoorbeeld door een ongunstig verloop van een wedstrijd of het niet kunnen meekomen in de groep. Frustratie is een logisch gevolg van een botsing tussen gevoel en verstand. Het zit in onze natuur om een wedstrijd te willen winnen, maar in het dagelijks leven leren we juist om onze impulsen in te perken en ons sociaal op te stellen.

Wat te doen bij ongewenst gedrag in de sportschool?

Een sporter deelde haar ervaring: "Vanmorgen was ik in een andere sportschool dan normaal. Na een half uur cardio begon ik met deadliften en squats met gewichten. Ik was alleen zoals altijd en er waren 2 andere mannen aan het trainen. (het gewichthef gedeelte lijkt altijd het mannen deel te zijn in de sportschool en ik snap niet waarom) Ik deed mijn oefening en merkte dat die twee elkaar blikken gaven en mij achter mijn rug om aan het uitlachen waren.. Ik mag dan wel wat dikker zijn, maar ik ben zeker niet achterlijk. Ik heb het voor nu genegeerd, maar weet eigenlijk niet zo goed of ik nu wat had moeten zeggen of niet. Heeft iemand ervaring met dit soort dingen en wat doe je eraan?"

Deze ervaring illustreert hoe subtiel pestgedrag kan zijn. Het negeren van dergelijk gedrag is een mogelijke reactie, maar het kan ook overwogen worden om de situatie aan te kaarten. Afhankelijk van de ernst en de context, kan een directe confrontatie, het aanspreken van het personeel van de sportschool, of het melden bij een vertrouwenspersoon een passende reactie zijn.

De NKBV (Nederlandse Klim- en Bergsportvereniging) vindt het belangrijk dat elke klim- of bergsporter zich veilig voelt en zichzelf kan zijn in de sport. Zij benadrukken dat er geen ruimte is voor agressie, intimidatie, misbruik of ander grensoverschrijdend gedrag. Dit principe geldt voor elke sportorganisatie en sportschool.

Andere vormen van ongewenst gedrag in de sport

Naast de eerder genoemde vormen, zijn er nog andere gedragingen die de integriteit van de sport kunnen aantasten:

• Matchfixing: Dit gebeurt wanneer het resultaat van een wedstrijd wordt gemanipuleerd. Sporters kunnen financieel worden vergoed voor het moedwillig verliezen van een wedstrijd. Het is niet toegestaan voor een sporter om te gokken op een eigen wedstrijd of een wedstrijd uit de eigen competitie.
• Verbodengebruik van middelen: Dit kan variëren van doping, wat duidelijk gereguleerd is, tot andere middelen zoals hard- of softdrugs, partydrugs, spierversterkende middelen of alcohol. Elke sporter is verantwoordelijk voor wat zijn of haar lichaam binnenkomt.

Het is cruciaal dat iedereen zich bewust is van deze gedragingen en weet hoe te handelen wanneer men ermee geconfronteerd wordt. Een open communicatie en een cultuur van respect zijn essentieel om een veilige sportomgeving te creëren en te behouden.

tags: #uitgescholden #worden #in #sportschool