Verhoogde bloeddruk is een veelvoorkomend, maar vaak verborgen, probleem. Gelukkig zijn er verschillende manieren om de bloeddruk te beïnvloeden, waaronder via voeding. Eiwitten spelen hierbij een belangrijke rol. Ze zijn niet alleen bouwstenen van het lichaam, maar zijn ook betrokken bij tal van processen die plaatsvinden in cellen en het hele lichaam. Eiwitten, ook proteïnen genoemd, zijn te vinden in je hele lichaam. Elke cel van je lichaam heeft proteïne nodig om te leven. In de eerste plaats zijn eiwitten van belang voor de structuur en stevigheid van de cel. Daarnaast zijn proteïnen van belang voor het functioneren van die cel. Enzymen zijn bepaalde type eiwitten die voor een biochemische reactie in de cel zorgen. Door de enzymen is je lichaam in staat om voeding goed in zich op te nemen en om dat om te zetten in energie. Vooral hormonen die te maken hebben met de groei, zoals tijdens de groeispurt, zijn opgebouwd uit eiwitten. Eiwitten zijn ook de bouwstoffen voor de cellen van het immuunsysteem. Het immuunsysteem maakt allerlei cellen voor het aanpakken van virussen, bacteriën en schimmels. Zoals je ziet spelen eiwitten een grote rol bij tal van gebeurtenissen in je lichaam.
Uit meerdere onderzoeken blijkt ook dat de bloeddruk door een eiwitrijk dieet verlaagd kan worden. Een hoge bloeddruk kan vervelende gevolgen hebben voor je gezondheid, het is dan ook belangrijk dat je zo snel mogelijk actie neemt om je bloeddruk te verlagen. Behalve medicijnen en misschien het volgen van een zoutbeperkt voedingspatroon, lijkt er weinig wat iemand kan doen om de bloeddruk te verlagen. Een eiwitrijk voedingspatroon kan de bloeddruk beïnvloeden.
Wei-eiwitten en Bloeddrukverlaging
Zuivelproducten staan al langer bekend om hun bloeddrukverlagende werking. Uit een studie aan de Washington State University in Amerika bij jonge mannen en vrouwen (gemiddeld 20 jaar), blijkt dat wei-eiwitten bij mensen met een verhoogde bloeddruk deze significant kunnen verlagen. Onderzoekers deden onderzoek bij 71 jonge mannen en vrouwen (gemiddeld 20 jaar) met een gemiddelde BMI van 24.6 kg/m2. Gedurende zes weken kregen de personen dagelijks 28 gram wei eiwit concentraat. Bij personen met een verhoogde systolische (bovendruk) en diastolische (onderdruk) bloeddruk verlaagde wei-eiwit deze significant. De bovendruk nam met 8 mm Hg af, de onderdruk met 8,6 mm Hg.
De bloeddrukverlagende effecten van wei-eiwit worden mogelijk verklaard door de invloed van wei eiwit om de productie van stikstofmonoxide te verhogen.
Uit recent Brits onderzoek blijkt dat als proefpersonen 8 weken lang 2 keer per dag een proteïne (eiwit) shake nemen en hun dieet aanpassen, dit een significant bloeddrukverlagend effect heeft. In het onderzoek is gebruikgemaakt van whey eiwitten. Dit zijn eiwitten die volledig zijn en voorzien zijn van alle enzymen die je nodig hebt. De eiwitpoeder werd gemengd met water. Ze dronken dus niet een glas melk. Al binnen 24 uur waren de bloeddrukwaarden van de proefpersonen significant verlaagd. Het voordeel van eiwitten uit deze shakes is dat je geen cholesterol binnenkrijgt en eigenlijk alleen hele functionele voedingsstoffen. Een andere verklaring kan zijn dat je door 2 eiwitshakes per dag minder last hebt van het hongergevoel. Het andere voordeel van de eiwitshakes is dat het helpt om overgewicht te verliezen. Overgewicht is ook een belangrijke oorzaak van een hoge bloeddruk. Na zes maand was iedereen gemiddeld 10 kilo afgevallen. Dat is bijna 2 kilo per maand!
Plantaardige Eiwitten en Bloeddruk
Ook het effect van eiwitten uit soja basis heeft effect op de bloeddruk. Als je dagelijks tweemaal eiwitshakes met sojabasis neemt kan dit je bloeddruk significant verlagen. De resultaten van de onderzoeken laten zien dat eiwitten een belangrijke rol kunnen spelen in het verlagen van de bloeddruk en het verlagen van het cholesterol. Soja-eiwit kan zowel de systolische als diastolische bloeddruk verlagen. In een studie werd dit effect gevonden bij een dagelijkse inname van 40 gram soja-eiwit isolaat voor 12 weken.
Als je geen shakes wilt gebruiken, maar wel meer eiwitten wilt eten kun je gebruik maken van plantaardige eiwitten om je bloeddruk te verlagen. Een andere manier om de verhouding eiwitten en suikers in je dieet te veranderen is door minder koolhydraten of geen koolhydraten meer te eten. Soms kan het best lastig zijn om minder koolhydraten te eten, omdat het zo normaal is in ons Hollandse dieet. Als je minder koolhydraten eet kun je bijvoorbeeld beginnen met brood vervangen. In plaats van een extra boterham pak je een handje met noten.
Plantaardige eiwitpoeders laten belovende resultaten zien. Hoewel een hoge inname van dierlijke eiwitten uit voeding in verband wordt gebracht met een toename van het LDL-cholesterolgehalte, kan de inname van wei-eiwitpoeder juist een gunstig effect hebben op het cholesterol. Bepaalde aminozuren uit wei-eiwit, de BCAA’s, spelen een belangrijke rol in cholesterol-opname en transport van vetzuren via stimulatie van het enzym lipoproteïnelipase (LPL) en afremming van genexpressie. Bovendien bevat wei-eiwitpoeder veel minder verzadigd vet dan dierlijke voedingsmiddelen zoals melk en vlees.
Eiwitshakes: Voordelen, Risico's en Overwegingen
Eiwitpoeder staat vooral bekend om zijn ondersteunende werking op de spieren maar wordt ook vaak ingezet bij afvallen. Daarnaast lijkt het veel meer voordelen te hebben, waaronder op hart en bloedvaten. Een eiwitshake is een poeder dat een hoog gehalte aan eiwitten bevat. Eiwitpoeders zijn gefilterd of gezuiverd en komen daarom in verschillende gradaties voor: concentraat, isolaat en hydrolisaat, ook wel gehydrolyseerd isolaat genoemd. Hoe meer het eiwitpoeder is gezuiverd, hoe hoger het eiwitgehalte en hoe lager het gehalte aan koolhydraten, lactose en vetten.
Eiwitten kun je halen uit dierlijke en plantaardige bronnen. Hier zit echter wel een verschil tussen in kwaliteit en kwantiteit. Dierlijke eiwitten haal je uit vlees, vis, zuivel en eieren, en bevatten alle benodigde aminozuren in een optimale verhouding. Plantaardige eiwitten vind je in granen, peulvruchten, noten en zaden maar deze bronnen bevatten een kleinere hoeveelheid eiwitten en niet in de juiste verhouding.
Eiwitshakes kunnen handig zijn, maar ze zijn niet per se zo ‘schoon’ als de marketing belooft. Vooral plantaardige eiwitpoeders kunnen lood en andere metalen bevatten door bodemvervuiling. Planten zoals erwten, rijst en sojabonen nemen zware metalen op uit de grond waarin ze groeien. Ook luchtvervuiling en kunstmest kunnen bijdragen aan die ophoping. Het slechte nieuws: etiketten vermelden niet hoeveel zware metalen een product bevat.
Om de risico's te beperken, is het aan te raden om merken af te wisselen. Door niet steeds hetzelfde poeder te gebruiken, verklein je de kans op langdurige ophoping. Kies bij voorkeur voor zuivelgebaseerde eiwitpoeders, zoals wei- of caseïne-eiwitten, die gemiddeld minder lood bevatten. Kijk ook naar de herkomst: producten uit streng gecontroleerde regio's (zoals de EU) hebben doorgaans lagere waarden. Gebruik eiwitshakes niet dagelijks; voor de meeste mensen is één of twee shakes per week ruim voldoende bij een gevarieerd voedingspatroon. Ga voor biologisch geteelde plantaardige eiwitten, deze bevatten vaak minder resten van bestrijdingsmiddelen en kunstmest.
Een gezonder alternatief is om eiwitten uit echte voeding te halen. Eieren, yoghurt, kwark, peulvruchten, tofu, noten, vis en volkoren granen leveren voldoende eiwitten zonder de risico's van zware metalen. Een handje noten of een schaaltje kwark levert je net zo goed eiwitten, maar zonder de risico's van zware metalen.
Belangrijke Overwegingen bij Dieetaanpassingen
Als je op het moment onder behandeling bent bij een arts voor hoge bloeddruk, cholesterol of diabetes is het belangrijk om met je arts te overleggen over veranderingen in je dieet. Daarbij kan het eten van eieren juist slecht zijn voor mensen met diabetes. Uit meerdere onderzoeken blijkt namelijk dat het eten van meer dan 3 eieren per week slecht is voor mensen met diabetes.
Deze informatie vervangt geen enkele medische of voedingskundige behandelingen of adviezen. Het is niet bedoeld als therapie, maar als ondersteuning in de breedste zin van het woord. De auteur is niet verantwoordelijk voor eventuele klachten en bijwerkingen. Mensen die deze informatie opvolgen doen dit op eigen risico. De lezer wordt uitdrukkelijk geadviseerd om zich te wenden tot zijn arts als hij/zij twijfels heeft over zijn persoonlijke gezondheidssituatie. Hoewel de informatie met grote zorg en na gedegen onderzoek is samengesteld, stelt de auteur zich niet aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze informatie. Zeker niet als u ook medicijnen gebruikt. Voeding is slechts één van de pijlers waarmee onze gezondheid te beïnvloeden is. Informatie over voedingsstoffen kan niet een-op-een worden doorvertaald naar supplementen. Voeding die als gezond te boek staat is slechts gezond als jij het kunt verteren. Alle grote onderzoeken die over voeding gepubliceerd zijn gaan over voedingspatronen, niet over losse voedingsstoffen.