Vrijwel elke smartwatch of wearable meet tegenwoordig je hartslag. Dat gebeurt met een rode of groene mini-LED en een optische sensor op je pols. Het meten van je bloeddruk, een belangrijke thuismeting voor grote groepen patiënten, is best een onderneming. Ook al gaan de gemeten waarden tegenwoordig vaak via een app zo naar het ziekenhuis of de huisarts, de patiënt moet op tijd eraan denken de manchet om te doen en precies het protocol volgen. Het zou ideaal zijn wanneer je met een armband of smartwatch continu je bloeddruk zou kunnen meten, zonder de opblaasmanchet nodig te hebben. Daarmee zouden ook gezonde mensen tijdig risico's in beeld kunnen krijgen, zeggen artsen. De benodigde technologie om nagenoeg continu te kunnen meten, komt er dit jaar aan in betaalbare producten.
De bloeddruk (ook wel tensie genoemd) is de druk van het bloed in de slagaderen. De bloeddruk wordt weergegeven door middel van twee waarden: bovendruk en onderdruk. Bovendruk, oftewel systolische druk, is de druk die ontstaat op het moment dat bloed door het hart de slagaderen ingepompt wordt. Onderdruk (diastolische druk) is de druk die ontstaat wanneer het hart zich opnieuw vult voor de volgende hartslag. Bloeddruk varieert voortdurend onder invloed van verschillende factoren. Door stress of lichamelijke inspanning kan iemands bloeddruk ineens flink verhogen bijvoorbeeld. Maar ook roken, alcoholgebruik en ongezond eten kunnen een verhoogde bloeddruk veroorzaken. Iemand die gedurende een langere tijd een hoge bloeddruk heeft, kan lichamelijke klachten krijgen. Een verhoogde bloeddruk kan op den duur namelijk leiden tot schade aan het hart, de nieren, hersenen en ogen.
Voordat automatische bloeddrukmeters gemeengoed werden gebruikten dokters een drukmanchet en een stethoscoop om je onderdruk en bovendruk te bepalen. Je luistert daarvoor naar de zogeheten Korotkoff geluiden, een procedure die oefening vergt. Tegenwoordig gebruiken zowel artsen als consumenten meters die automatisch een manchet opblazen, laten leeglopen en op een display de meetwaarden aangeven. Zo'n apparaat meet je bloeddruk niet direct, maar registreert trillingen in je ader met een opgeblazen en leeglopend drukmanchet. Met wiskundige modellen leidt de software in de meter je boven- en onderdruk af uit die trilpatronen. Zelfs als je een in klinisch onderzoek gevalideerde meter hebt, is het nog niet eenvoudig om een goed protocol te ontwikkelen voor consistente metingen. Je houding, het tijdstip van de dag, de juiste manchet, stress (omdat je bijvoorbeeld zenuwachtig bent voor de meting) en allerlei andere factoren spelen daarbij een rol. Artsen hebben daarom ook gedetailleerde protocollen ontwikkeld om in de spreekkamer en thuis bloeddruk te meten.

Het idee om met een lichtbron en een lichtsensor je bloeddruk te kunnen meten stamt al uit de jaren tachtig van de vorige eeuw. Het bleek een taai probleem te zijn. Hartslag en zuurstofverzadiging kunnen veel gemakkelijker met licht worden gemeten. Het idee erachter is eenvoudig. Je richt een groene of rode lichtbron op je huid, en meet de reflectie die terugkomt met een sensor. Omdat die reflectie varieert met elke hartslag die rood bloed door je aderen pompt, kun je die ritmische bloedgolf gebruiken om je hartslag te meten. En omdat de kleur van zuurstofrijk bloed verschilt van zuurstofarm bloed, geeft de reflectie van het licht je ook informatie over het zuurstofgehalte. Deze technologie is inmiddels terecht gekomen in de armbanden en smartwatches van Fitbit, Apple, Samsung, Garmin, maar ook in apps als Azumio, FibriCheck, Happitech en letterlijk duizenden andere apps. De metingen van wearables zijn nog steeds niet zo precies als een elektrische meting (ECG) van je hartslag of een chemische analyse van je bloed (saturatie), maar voor veel artsen inmiddels klinisch bruikbaar.
Hartslag en zuurstofgehalte zijn relatief dus gemakkelijk te voorspellen uit de reflectie, maar bloeddruk is een ordegrootte moeilijker. Dat er een verband is tussen de reflecties van het licht en de bloeddruk in je aderen kwam al snel boven water. Maar het is geen eenvoudig verband, en er zit bovendien veel ruis in het signaal. De softwaremodellen maken een wiskundig model van de drukgolf door je aderen, en proberen vervolgens kenmerken van die drukgolf te vinden die iets zeggen over je bloeddruk. Bijvoorbeeld: hoe snel de golf bij je pols arriveert na een pomp van je hart, of hoe snel de druk toeneemt in je aderen. Een ander lastig probleem is dat het gaandeweg wel lukte om variaties in bloeddruk te meten, maar dat je daarmee nog niet de absolute bloeddruk weet.

In de afgelopen maand lieten koplopers Valencell en Aktiia weten dat hun technologie klaar is voor grootschalig gebruik door consumenten. Valencell stapte begin vorig jaar al uit de schaduw, en introduceerde op de CES-beurs zijn in een oordopje geïntegreerde sensor om bloeddruk te meten. Enkele weken terug liet Valencell weten dat de sensor nu ook gebruikt kan worden in een armband of smartwatch, en dat er geen calibratie met een manchetmeter nodig is. Valencell had voor zijn oordop-sensor al een markttoelating van de Amerikaanse FDA gekregen, en verwacht dit ook voor de polssensor te krijgen. Volgens Valencell was de toepassing van betere machine learning de doorbraak die nodig was om uit het lichtsignaal bloeddruk te kunnen afleiden. Dat was zeven jaar geleden ook de ambitie van de Belg Walter de Brouwer en zijn Scanadu Scout, een Startrek-achtig apparaat om met een sensor op je voorhoofd bloeddruk te kunnen meten. Die Scout is nooit verder gekomen dan een prototype, en bloeddruk bleek toen een technische brug te ver, maar het idee klopte.
De meest zichtbare Europese concurrent van Valencell is het Zwitsers Aktiia. De oprichters Mattia Bertschi (CEO) en Josep Solà (CTO) werken al sinds 2004 aan hun technologie vanuit een technisch-wetenschappelijke achtergrond bij een prestigieus onderzoekscentrum. Nadat ze vorig jaar 5,5 miljoen euro risicokapitaal ophaalden ging het opeens snel. Ze lieten twee weken terug weten dat ze een Europese CE markering als een Class iiA medical device hadden ontvangen, en dat hun armband binnenkort in een aantal Europese landen te koop zal zijn, te beginnen met Engeland. Aktiia kan bogen op inmiddels vijf klinische onderzoeken naar de betrouwbaarheid van hun armband en bijbehorende app, en nodigt artsen uit om de wetenschappelijke onderbouwing van hun technologie te toetsen.

In professionele apparatuur is optische bloeddruk meting overigens al langer geaccepteerd, in combinatie met calibratiemetingen met een manchet. In het Nijmeegse Radboudumc ziekenhuis werden in de afgelopen anderhalf jaar patiënten op twee verpleegafdelingen uitgerust met een continu monitoringsysteem dat gebruikt maakt van optische bloeddruk meting. De huidige standaard is dat de vitale functies van patiënten op de verpleegafdelingen drie keer per dag, dus om de 8 uur, gemeten worden. In de afgelopen anderhalf jaar werden zestig bedden op twee verpleegafdelingen uitgerust met de meetapparatuur ViSi Mobile van de Amerikaanse fabrikant Sotera om die metingen frequenter en automatisch te verrichten. Ruim 2500 patiënten hebben inmiddels dit polskastje omgehad, en de automatische metingen blijken tastbare resultaten op te leveren, zowel medisch als logistiek.
Volgens Daan Dohmen, oprichter en CEO van Luscii, is het zonneklaar dat sensor-technologie voor gebruik in ziekenhuizen en thuismetingen in de komende jaren steeds beter zal worden. Luscii bouwde een platform en een app waarmee artsen en verpleegkundigen patiënten die thuismetingen doen kunnen begeleiden. Het platform kreeg een grote boost door Covid, en is inmiddels in een groot aantal Nederlandse en Engelse ziekenhuizen in gebruik. Dohmen zegt dat klinische betrouwbaarheid en gebruiksvriendelijkheid cruciaal zijn voor de acceptatie van een nieuwe technologie zoals die van Valencell of Aktiia. "Misschien zijn de eisen voor kritische bewakingsfuncties hoger dan die voor een preventief zelfzorgprogramma, maar in alle gevallen moet je op de metingen kunnen vertrouwen." Maar een net zo vitale succesfactor staat los van de gebruikte sensoren of wearables, zegt Dohmen. "Zorgaanbieders die thuismetingen ondersteunen moeten altijd een goed proces inrichten om bijvoorbeeld de follow-up bij afwijkingen in gemeten waarden te garanderen. Daarbij kunnen de juiste software en kunstmatige intelligentie je verregaand ondersteunen, maar zowel de zorgaanbieder als de patiënt moeten erop kunnen vertrouwen dat de juiste actie wordt ondernomen door een mens op basis van de metingen. Zowel remote via een medisch regiecentrum, als fysiek aan huis met rapid response teams als de situatie daarom vraagt."
Hoe werkt een horloge met bloeddrukmeter?
Hoe de bloeddrukmeter exact werkt, verschilt per smartwatch. Bij de meeste varianten dien je het horloge te koppelen met een app. Zorg ervoor dat de smartwatch stevig om je pols zit. Probeer vervolgens maximaal te ontspannen en laat de horloge het werk doen. De waarden kun je vervolgens aflezen in de app. Sommige horloges geven een uitgebreidere analyse dan andere. Zo zijn er bijvoorbeeld slimme horloges met zuurstofmeter. Deze meten dus zelfs het zuurstofgehalte in je bloed.
Zijn horloges met bloeddrukmeting wel betrouwbaar?
Dat is een vraag die iedereen zichzelf misschien stelt als zij naar een activity tracker met bloeddrukmeter kijken. Is de bloeddrukmeter wel betrouwbaar? We kunnen stellen dat een bloeddrukmeter best betrouwbaar is. Maar zoals technologie is, kunnen hier ook afwijkingen in komen. Het is daarom wel verstandig om het niet op te vatten als medisch advies. Dat wat jouw horloge zegt, is natuurlijk niet altijd de waarheid of hetzelfde als wat een apparaat van de dokter aangeeft. Houdt er rekening mee dat er onregelmatigheden in kunnen zitten. In een smartwatch zit niet zomaar een bloeddrukmeter. Deze bloeddrukmeters zijn nauwkeurig ontworpen om accuraat te zijn en in een horloge te passen. Daarnaast mogen medische producten niet de markt op zonder gekeurd te worden. Als jij dus een bloeddrukmeter, hartslagmeter of andere medische apparaten kunt kopen, betekent dat, dat ze zijn goedgekeurd als medisch hulpmiddel. Toch zou je nooit van deze informatie uit moeten gaan. Ga naar de huisarts als er iets mis is en volg zijn of haar advies op. Even terug op de vraag of een horloge met bloeddrukmeter betrouwbaar is. Ja, dat is hij wel. Maar houdt er dus wel rekening mee dat het geen medisch advies is en dat er onregelmatigheden kunnen zijn. Vooral na langer gebruik. Gebruik jouw horloge met bloeddrukmeter dus als indicatie voor de dokter.
Welke smartwatch merken bieden bloeddruk meting?
Hieronder werpen we een blik op de populairste merken op het gebied van bloeddruk horloges.
Samsung Galaxy Watch
De Samsung Galaxy Watch 5 kan naast bloeddruk opmeten nog veel meer. Zo kun je bijvoorbeeld een hartfilmpje maken, je SpO2 (bloedzuurstofniveau) meten, en je hartslag in de gaten houden. De Galaxy Watch 5 is de nieuwste smartwatch in de serie van Samsung. Om je bloeddruk te meten moet de Galaxy Watch 5 gekalibreerd worden met een bloeddrukmeter. Voor nauwkeurige resultaten moet je dit elke 4 weken kalibreren. De Galaxy Watch 5 is één van de beste smartwatches die je kunt vinden, met een hoop functies en goede prestaties. De prijs is gemiddeld.
Hoe meet je jouw bloeddruk met een Samsung Galaxy Watch?
- Zorg dat je Galaxy Watch is gekalibreerd om een bloeddrukmeting te kunnen doen. Je kunt na het kalibreren van je Galaxy Watch een meting doen zonder bloeddrukmeter.
- Zorg dat het horloge goed aansluit om je pols.
- Druk op OK.
- Zorg dat je tijdens de meting stil blijft zitten en niet praat.
- Je waarden zijn direct te lezen op je horloge en in op je Samsung telefoon in de Samsung Health Monitor app.
- Druk op Gereed.
Je hebt nu gebruik gemaakt van de Bloeddrukmeter op je Samsung Galaxy Watch. Raadpleeg bij twijfel over de uitslag of medicatie altijd een arts. Een te hoge bloeddruk kan leiden tot een beroerte of hartaandoening. Je doet er daarom verstandig aan om de Samsung Health Monitor-app te downloaden en regelmatig je bloeddruk te meten met je smartwatch. Zo krijg jij altijd en overal inzicht in je gezondheid en weet je bovendien of je een arts moet raadplegen.
Om de nauwkeurigheid te garanderen van je bloedmeting dien je jouw Samsung Galaxy Watch4 één keer per vier weken te kalibreren met een traditionele bloeddrukmeter met een manchet. Dit doe je bij voorkeur bij de huisarts, of thuis als je over de juiste bloeddrukmeter beschikt.
Huawei Watch D
De nieuwe Huawei Watch D is de beste smartwatch die bloeddruk kan meten. Deze smartwatch heeft namelijk een zeer unieke functie: het bandje van de Huawei Watch D wordt opgeblazen om jouw bloeddruk te meten. De Huawei Watch D is nog niet beschikbaar, maar zal eind 2022 waarschijnlijk in de Nederlandse schappen liggen. De prijs zal waarschijnlijk wel hoog uitvallen. Je krijgt daarvoor wel de unieke functie van het opblaasbare bandje terug. Naast bloeddruk meet de Huawei Watch D ook hartslag en huidtemperatuur.

Andere merken en overwegingen
De goedkoopste optie voor een smartwatch die bloeddruk kan meten zijn de oudere Galaxy Watches. Vanaf de Galaxy Watch 3 kunnen deze watches jouw bloeddruk meten. Het maakt ook niet uit welke versie van de Galaxy Watch je aanschaft. Er zijn wel wat verschillen tussen de Galaxy Watch 4 en Galaxy Watch 5. Ga goed na of je geen functies mist die op de Watch 5 zitten, als je erover nadenkt om de oudere Watch 4 aan te schaffen.
De onbekende speler in deze lijst is de Omron HeartGuide. Dit is een soort smartwatch gemaakt door de Japanse zorgproductengigant Omron. Het grootste nadeel aan de Omron HeartGuide is dat deze niet verkrijgbaar is in Nederland. Je zult deze watch moeten importeren uit een ander land waar deze wel verkrijgbaar is. De prijs ligt daarom erg hoog, en is niet duidelijk te zeggen.
Fitbit heeft nog geen smartwatch uitgebracht die over een bloeddrukmeter beschikt.
Polar is een bekend merk binnen de wereld van smartwatches, maar ook een apart begrip. De horloges zien er uit als simpele maar moderne horloges, waardoor ze voor veel mensen bereikbaar zijn. De horloges zijn geschikt voor veel sportieve bezigheden, maar daarnaast kan je ze gewoon omhouden tijdens een trouwerij of gesprek met een belangrijke klant. Daarnaast bieden deze horloges meer functies zoals GPS en hartslagmeting. Maar je kan ook jouw slaap monitoren en gebruik maken van een trainingsbegeleiding die bij het horloge hoort. Hierdoor hoef je geen eigen trainingsschema meer te maken. Een Polar horloge is, net zoals de andere smartwatches, te verbinden met een app en software. Met deze app kan je alles bijhouden wat je doet en hoe jij het doet met jouw trainingsprogramma. Dan weet jij snel of je op de goede weg bent, of een tandje bij moet zetten. Het is goed om te weten dat er op de nieuwste varianten van de Polar horloges geen medische functies zitten, dus ook helaas geen bloeddrukmeter.
Een Fitbit horloge heeft als hoofdfunctie om jouw sport te monitoren. Denk aan een stappenteller en hartslagmeter. De tijd laten zien is een handig extraatje. Je mag deze horloges eigenlijk ook niet echt zien als een horloge. Een Fitbit is ontworpen als armband. Het scherm is lang en smal, maar groot genoeg om de gegevens af te kunnen lezen. Hierbij kan je echt zien dat het een smartwatch is, bij de anderen is dat niet zo opvallend. Als jij echt van gadgets houdt, dan is dit wel echt een top gadget. Een Fitbit bestaat namelijk over veel verschillende functies van bloeddrukmeting tot zuurstofmetingen en afstandsteller. Voor een Fitbit horloge met bloeddrukmeter is het geen probleem om wat extra's te doen. Ook een Fitbit horloge met bloeddrukmeter kan je koppelen met een app. Wel moet je even kijken of jouw telefoon de juiste Android of IOS versie heeft. Fitbits zijn redelijk nieuw en kunnen daarom alleen werken met nieuwere versies van Android of Apple software. Met deze app kan jij jouw voortgang in 1 oogopslag tracken en bijhouden.
Welke soorten bloeddruk horloges zijn er?
Horloges met bloeddrukmeters komen voor in vele soorten, kleuren en maten. Ze blijven namelijk een familielid van de echte smartwatch. Daarom zijn er dus ook veel verschillende soorten. Denk aan een standaard horloge met bloeddrukmeter, Polar horloges met bloeddrukmeter, FitBit horloges met bloeddrukmeter, of horloges met hartslagmeter, stappenteller én bloeddrukmeter. Zoals je kan zien zijn er dus veel verschillende soorten horloges. Daarom is het wel fijn om te weten wat elk horloge kan. Alleen dan weet jij welk horloge het beste bij jou past!
Horloge met hartslagmeter én bloeddrukmeter
Naast horloges met bloeddrukmeting zijn er ook horloges met hartslagmeting en bloeddrukmeter. Dit verschilt echter wel per horloge. Een Fitbit beschikt bijvoorbeeld soms over deze 2 functies, maar het kan zo zijn dat jij er een tegen komt die 1 van de 2 functies mist. Het is aan te raden om te gaan voor een horloge met beide functies. Jouw bloeddruk en hartslag staan namelijk in connectie, dus dan is het belangrijk om beide in de gaten te houden. Je hebt ook horloges die alleen over deze 2 functies beschikken. Je zou dus echt moeten kijken of jij al die andere functies nodig hebt. Over het algemeen werkt een horloge met hartslagmeter en bloeddrukmeter hetzelfde als andere horloges zonder deze 2 functies. Dus ze zijn te bedienen via het horloge zelf en via een app. Dat is altijd handig!
Stappenteller horloge met bloeddrukmeter
Zoals ik net al zei, zijn er smartwatches met veel functies of met maar enkele functies. Zo heb je ook stappenteller horloges met bloeddrukmeter. Hierbij gaat het voornamelijk om het bijhouden van het aantal stappen dat jij hebt gelopen, maar als extra zit er dan een bloeddrukmeter ingebouwd. Voor mensen die wel eens flauwvallen, of juist veel flauwvallen, kan het handig zijn om deze 2 functies te hebben op hun horloge. Dan kan je in de gaten houden hoeveel stappen jij zet tot jouw bloeddruk zodanig verlaagd, dat je flauwvalt. Zo kun je het voorkomen in de toekomst en dat is natuurlijk wel prettig! Deze horloges lijken veel op een Fitbit en het is daarom aan jou om te bepalen of jij dit horloge kan dragen naar een huwelijk of tijdens een gesprek met een belangrijke klant, als jij helemaal opgedoft of in een net pak bent.
Er zijn dus veel verschillende soorten horloges met bloeddrukmeter. Als jij er graag stijlvol uit wil zien en geen futuristisch horloge om jouw pols wilt, dan is het aan te raden om te gaan voor een Polar horloge of standaard horloge. Ben jij meer het sportieve type en houd jij van gadgets? Dan is een Fitbit een mooi horloge om eens naar te kijken.
Werken fitness trackers echt? Wat de wetenschap zegt...
Het belangrijkste om te realiseren is dat een smartwatch nooit een vervanging is voor een degelijke bloeddrukmeting. Het is slechts een alternatief en monitor om je gezondheid in de gaten te houden. Ook zijn er veel goedkope Chinese smartwatches op de markt die claimen je bloeddruk te kunnen meten. Vaak zijn dit valse claims. Er zijn weinig smartwatches die je bloeddruk daadwerkelijk kunnen meten. Wanneer een smartwatch (van een gerenommeerd merk) de claim maakt dat deze bloeddruk meet, moet dat ook medisch onderbouwd zijn. Hierdoor zijn smartwatches die bloeddruk meten tot nu toe moeilijk te vinden. De meeste smartwatches, zoals die van Samsung, meten je bloeddruk door verschillende data van sensoren door een algoritme te gooien. Apple is al jaren bezig om een manier te vinden waarmee de bloeddruk van de drager gemeten kan worden. Het gerucht was dat de bloeddrukmeter voor het eerst op de Apple Watch series 8 zou komen, maar dat is niet gebeurd. Apple is hard bezig met de bloeddrukmeter, en andere smartwatch fabrikanten natuurlijk ook. Het vinden van een smartwatch met bloeddrukmeter is nog moeilijk. Tot nu toe kun je terecht bij de Samsung Galaxy Watch series, of de Huawei Watch D die binnenkort uitkomt.
tags: #bloeddruk #meetmethode #fitness #trackers