Pijn aan de Biceps: Oorzaken, Symptomen en Behandeling

Heb je last van pijn in je bovenarm of schouder bij het tillen of draaien van je arm? Dit kan wijzen op biceps tendinopathie, een peesontsteking van de bicepsspier. Deze blessure ontstaat vaak door overbelasting of herhaalde bewegingen en kan langdurige klachten veroorzaken. Heb je pijn voorop in de schouder of bovenarm, vooral bij heffen, reiken of dragen? Dat past bij een biceps tendinopathie (irritatie van de bicepspees, vaak de lange kop in de schoudergroeve). Let op: een plots knappend gevoel met direct krachtsverlies en een “Popeye”-bult kan passen bij een peesruptuur.

De biceps is de spier die de elleboog buigt. Je kunt klachten aan de bicepspees krijgen na een val, door teveel belasting van de pees of door slijtage. De biceps is een afkorting van biceps brachii wat twee-koppige armspier betekent. De biceps bestaat uit een korte kop en een lange kop. Die laatste is soms verantwoordelijk voor schouderpijn, de korte kop is zelden aangedaan. De lange kop van de biceps, biceps caput longum, heeft een beloop tot in het gewricht. Hierdoor speelt hij een aparte rol bij het ontstaan van schouderpijn. De bicepspees maakt onderdeel uit van het schoudergewricht.

Aan de voorkant van de bovenarm bevindt zich de bicepsspier. Deze spier heeft twee aanhechtingspunten: de korte bicepspees en de lange bicepspees. De laatste is meestal aangedaan en kan het beeld geven van een: Bicepstendinitis, Lange biceppeessruptuur, SLAP laesie. De bicepspees is een pees aan de voorkant van de bovenarm. De bicepspees heeft 2 delen, een korte bicepspees en een lange bicepspees. U kunt last krijgen van de lange bicepspees. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

Oorzaken van Bicepsklachten

De bicepspees raakt overbelast door herhaalde trekbelasting, techniek/ houdingsfactoren of snelle trainingsopbouw. Vaak speelt ook het subacromiaal impingement of rotator-cuff mee. We spreken vaak van tendinopathie: een prikkelbare pees door belasting. Een Biceps tendinopathie is een overbelastingsletsel van de bicepspees. Deze aandoening wordt gekarakteriseerd door weefselschade in de pees, wat pijn geeft aan de voorkant van de schouder of elleboog. De bicepsspier is een belangrijke buiger van de elleboog en een heffer van de bovenarm. Tijdens het samentrekken van de bicepsspier komt er spanning op de pees te staan. Wanneer deze pees vaak onder spanning staat, door veel herhalingen of door een grote kracht, kan er schade aan de pees ontstaan. Biceps tendinopathie is een aandoening waarbij er schade is met navolgend ontsteking en degeneratie aan de pees. Dit komt meestal door graduele slijtage en scheurtjes geassocieerd met overbelasting. De aandoening kan echter ook ontstaan door een specifiek trauma. Het ontstaat meestal door herhaalde of langdurige activiteiten die de bicepspees veel belasten. Dit komt typisch voor bij zwaar tillen of bij het buigen van de elleboog tegen weerstand (bijvoorbeeld de bicepscurl oefening).

De verschillende bicepsklachten hebben verschillende oorzaken:

• Bicepstendinitis: Wrijving van de bicepspees kan een ontsteking veroorzaken. Deze ontsteking kan tevens onderdeel zijn van het subacromiaal pijnsyndroom of kan voorkomen in combinatie met een rotator cuff scheur.
• Lange biceppeessruptuur: De lange bicepspees kan afscheuren wanneer er kracht op komt te staan. Bijvoorbeeld bij het optillen van zware voorwerpen of bij het maken van een plotselinge beweging. Meestal hoort men een tik wanneer de bicepspees scheurt en ontstaat er een bloeduitstorting. De vorm van de arm is tevens veranderd, de zwelling van de spier zit meer richting de elleboog dan voordat de pees scheurde.
• SLAP laesie: SLAP is een afkorting van Superior Labral tear from Anterior to Posterior. Aan de bovenkant van de kom van de schouder zit de lange bicepspees aan het labrum (kraakbeen) vast. Deze aanhechting kan van voor tot achter losscheuren bij letsels waarbij er hard aan de arm getrokken wordt. Bijvoorbeeld wanneer men in een val iets grijpt om de val te voorkomen of bij een slaande bovenhandse beweging tijdens sporten.

Een probleem van de lange bicepspees kan een inscheuring, afscheuring, irritatie of instabiliteit zijn. De klachten hiervan zijn vooral pijn. Zoals gezegd loopt er in elk schoudergewricht een bicepspees: de zogenaamde lange bicepspees. Het is eigenlijk maar een dunne pees. En de pees zorgt voor ongeveer 15% van de kracht van de bicepsspier. Hij heeft ook nog een ‘grote broer’, die veel dikker en sterker is. Die grote broer heet de korte bicepspees. En die loopt net buiten het schoudergewricht. Als we het hebben over een bicepsprobleem in de schouder, praten we eigen altijd over die lange bicepspees. Want die is dunner. Waarschijnlijk heeft de lange bicepspees geen echt belangrijke functie meer. Waarom hebben we hem dan? Nou, waarschijnlijk had de mens hem vroeger wel nodig. Maar nu lijkt de pees overbodig (ook wel rudimentair genoemd). De lange bicepspees begint aan de bovenkant van de schouderkom. Vanuit daar loopt de pees over de schouderkop naar een soort geul of goot. Dat gootje zit aan de voorkant van de schouderkop. Dit is een ‘irritatie’, dus zonder bacteriën. Een ontsteking van de lange bicepspees kan komen door overbelasting. Of omdat er in de schouder een andere irritatie aan de gang is. Bijvoorbeeld een scheur in een andere pees. De lange bicepspees is vrij dun. Dit is eigenlijk een vorm van ‘slijtage’ van de pees. De pees is dan niet meer ‘perfect glad’. Maar rafelig en verdikt. Daardoor zit de pees ‘gevangen’ in zijn gootje. Normaal gesproken wordt de lange bicepspees in zijn gootje gehouden. Dat gebeurt door een bandje en door een schouderpees (de subscapularispees). Als die scheuren, dan kan de lange bicepspees uit zijn gootje ‘floepen’. ‘Luxatie’ van de lange bicepspees. Er kan ook een inscheuring ontstaan van de aanhechting van de lange bicepspees op het labrum. Zo’n inscheuring ontstaan vaak door langdurige, herhaaldelijke bovenhandse bewegingen. De lange bicepspees kan ook ‘spontaan’ scheuren. Dat komt vaak omdat er al een gedeeltelijk scheur in zat.

De bicepspees kan pijn doen door:

• Trauma
• Overbelasting | instabiliteit schouder
• Ouderdom | Hoogstand van de kop van de bovenarm
• Cuffruptuur
• Ontsteking van de bicepsschede
• Reuma of andere ziektes

Bij een ruk aan de arm zoals bij een val van de trap kan de pees beschadigd raken en uit zijn normale positie komen te liggen. De pees ligt nu niet langer op zijn normale plek in een gootje op de bovenarm, maar naar binnen gelegen. Soms komt de pees weer gewoon tot rust. Echter, bij personen met veel bovenhandse arbeid of sport, kan de pees een rol gaan spelen in de schouderpijn. De pees zwelt op of schuurt langs een andere pees: oefenen leidt vaak tot meer pijn. Bij bovenhandse sporters kan door herhaaldelijke rukjes aan de bicepspees door gooien pijn ontstaan bij de aanhechting van de bicepspees. Veelal wordt dit met rust en fysiotherapie opgelost. Bij sporters of overbelasters die een te beweeglijke schouder hebben, wordt fysiotherapie ingezet om de schouder weer stabiel te krijgen waardoor de bicepspees weer tot rust kan komen.

Net als andere pezen in het lijf neemt de kwaliteit van het peesmateriaal na het zestigste levensjaar sterk af. De pees kan dus uit zichzelf van slechtere kwaliteit worden. Mensen die roken en zonder actieve levensstijl, lopen hierop een groter risico. Echter, mensen die juist zwaar werk hebben verricht krijgen vaak wat haakvorming aan het schoudergewricht. Soms heeft de bicepspees er last van als zo’n haakje in de buurt van de pees verloopt. (lees ook bicepspees | cuffruptuur hieronder)

De schouderpezen worden ook wel de cuff genoemd. Zij houden de kop en de kom van de schouder goed op z’n plaats. Als de cuff achteruit gaat op latere leeftijd, wordt de schouderkop van de bovenarm niet meer zo goed op z’n plek gehouden in zijn kommetje door de slechtere werking van de cuff. Het gevolg is dat de schouderkop wat omhoog gaat staan, we spreken nu van een hoogstand van de schouderkop. De bicepspees, die bovenlangs loopt in het gewricht, krijgt het nu zwaar te verduren.

Bij ziekteprocessen zoals reuma kan de gehele schouder betrokken raken, ook de bicepspees. Soms alleen de bicepspeesschede. Dit komt minder vaak voor dan gedacht. Het is goed te beoordelen met echografie.

Klachten en Symptomen

Bicepsklachten uiten zich in pijn aan de voorzijde van de kop van de schouder. Het optillen van de arm is pijnlijk, evenals het aanspannen van de bicepsspier. De pijn zit meestal aan de voorkant van de schouder. Krampend gevoel in de bicepsspier. Dit gebeurt alleen als de pees helemaal uit de schouder is afgescheurd. Een meer compacte spierbal van de biceps. Dit gebeurt ook alleen als de lange bicepspees helemaal is afgescheurd uit de schouder. Krachtsverlies is dus geen klacht van een lange bicepspees probleem!

Een van de belangrijkste symptomen van bicepspijn is:

• Pijn in de schouder
• Pijn vaak aan de voorzijde of buitenzijde van de arm/bovenarm.
• Nachtelijke pijn
• Overbelasting in de voorgeschiedenis
• Heffen van de arm doet pijn, met name opzij.
• Liggen op de schouder is pijnlijk

Je kan deze symptomen gerust op andere schouderklachten plakken. Bicepspijn is dus niet zo makkelijk te onderscheiden van andere schouderaandoeningen.

De bicepspees kan ook ‘spontaan’ scheuren. Dat komt vaak omdat er al een gedeeltelijk scheur in zat. Eigenlijk is zo’n scheur dus geen ramp, omdat zijn ‘grote broer’ (de korte bicepspees) er dus nog is. En die grote broer scheurt eigenlijk nooit.

Als de lange bicepspees afscheurt, voelt u de bicepspees knappen. Uw arm wordt dan vaak blauw en dik. Na het afscheuren van de lange bicepspees kan de spier inzakken. Een beschadiging of afscheuren van het stuk pees dat aan de schouder vastzet heet een SLAP-laesie.

Bij minder ernstige gevallen, zal een persoon weinig pijn ervaren, maar voornamelijk last hebben van een stijfgevoel aan de voorzijde van de schouder of elleboog. Dit stijve gevoel neemt toe tijdens de rust NA activiteiten die veel/sterke activiteit van de bicepsspier vereisten. Bij ernstige gevallen, kan de persoon scherpe pijn ervaringen tijdens activiteiten.

Diagnose en Onderzoek

Iedereen met schouderklachten komt op onze schouderpoli. Op de dag van uw afspraak maken we eerst een röntgenfoto van uw schouder. Tenzij dit recent is gebeurd. Daarna heeft u een afspraak met een van onze schouderfysiotherapeuten en een orthopedisch chirurg of onze Physician Assistant. Tijdens deze afspraak bespreken we uw klachten, doen we lichamelijk onderzoek uit en maken we een echografie van uw schouder. Vervolgens zetten we alle bevindingen op een rij om tot een duidelijke diagnose en een passend behandelplan te komen. Het volledige consult duurt ongeveer 20 tot 30 minuten. Ons doel is om u in één bezoek duidelijkheid te geven over de diagnose en de vervolgstappen.

Bicepsklachten kenmerken zich bij lichamelijk onderzoek door pijn bij heffen en of roteren van de arm bij specifieke testen. Op de röntgenfoto’s is meestal niets te zien, de echo laat vocht rondom de bicepspees of in het geval van een bicepspeesruptuur een afwezige pees zien. Bij de verdenking op een SLAP laesie zal uw orthopedisch chirurg een MRI-scan laten maken (met een injectie met contrastvloeistof) om het labrum goed te kunnen beoordelen, dit gebeurt via aparte afspraken. Een enkele keer kan een kijkoperatie het beste bijdragen aan het stellen van de goede diagnose.

Röntgenfoto’s tonen niet de weke delen, zoals de bicepspees. Magnetic resonance imaging (MRI) en echografie laten wel de weke delen zien (en dus ook de bicepspees). Ook is bij deze onderzoeken vaak vocht zichtbaar. Dit hoort bij de ontsteking.

Een echo van de schouder. Soms denken aan een zogenaamde SLAP-lesie. Dat is een inscheuring van de aanhechting van de lange bicepspees op het labrum. Dan kan een MRI-scan met contrastvloeistof in het gewricht nodig zijn voor de diagnose.

Behandeling van Bicepsklachten

De beste behandeling van bicepsproblemen van de schouder verschilt van persoon tot persoon. Soms zien we tijdens een operatie om een andere reden (vaak een cuff pees reparatie) dat de lange bicepspees ook deels is gescheurd. In dat geval kun je tijdens die ingreep ook de lange bicepspees behandelen. Als het om een afscheuring van de lange bicepspees in de schouder gaat, zal de pijn zelfs vanzelf verdwijnen binnen enkele weken na de afscheuring. Op zich hoef je niet bang te zijn dat je de bicepspees verder kapot maakt door bepaalde belasting. Bij de meeste problemen van de lange bicepspees adviseren we een behandeling zonder operatie.

De behandeling van biceps letsel is afhankelijk van het ontstaan en de ernst van de blessure. Voor een volledige ruptuur van de distale bicepspees geldt dat een operatie noodzakelijk is. Bij een volledige ruptuur van de proximale bicepspees is er vaak geen operatie nodig. Elke conservatieve revalidatie (non-operatief) zal zich in ieder geval richten op het herstellen van de balans tussen belasting en belastbaarheid. De revalidatie zal in de beginfase doorgaans bestaan uit relatieve rust. Hierdoor heeft de spier de tijd om te herstellen en indien nodig nieuw weefsel aan te maken. Daarna zal de belasting op de spier stapsgewijs worden opgevoerd totdat deze weer op maximale kracht is.

Niet-operatieve Behandeling

Begin met paracetamol. Dit is vrijwel nooit schadelijk en niet verslavend. Is dit niet genoeg, dan kun je daarbij nog diclofenac nemen, samen met een maagbeschermer.

Fysiotherapie lijkt voor de meeste problemen van de lange bicepspees weinig zinvol te zijn. Behalve in geval van een inscheuring van de aanhechting van de pees in het schoudergewricht. Ook wel een SLAP-lesie genaamd. Dan kan het namelijk zin hebben om een gespecialiseerd trainingsprogramma van zeker 3 maanden te doen.

Fysiotherapie kan helpen om uw bicepspees-klachten te verminderen. Een fysiotherapeut geeft advies over wat u wel en wat u niet kunt doen en hoe u uw houding kunt verbeteren. Naast fysiotherapie krijgt u soms ook een injectie met pijnstillers en ontstekingsremmers. Na de injectie blijven de klachten meestal meerdere maanden weg. Na de injectie heeft u in het begin iets meer pijn, maar dat wordt snel minder. Soms krijgt u na de injectie last van opvliegers. Uw gezicht en hals worden dan opeens rood en u gaat zweten.

Als de bicepspees in de schouder ontstoken of verdikt is, kan een injectie rond de pees goed helpen. De injectie bevat cortisone. Dat zorgt ervoor dat de irritatie uit de pees gaat. Een gerichte injectie moet plaatsvinden onder begeleiding van een echografie.

Relatieve rust is belangrijk, wat betekent dat pijnlijke arm- en schouderbewegingen zoveel mogelijk moeten worden vermeden. De oefentherapie richt zich eerst op functietraining van de omliggende schouderspieren. Als klachten ondanks fysiotherapie aanhouden, kan een injectie de volgende stap zijn.

Het R.I.C.E principe is effectief in de startfase van de aandoening(de eerste 72 uur) of wanneer er inflammatoire tekens aanwezig zijn. Deze inflammatoire tekens kunnen zijn: roodheid, warmte, zwelling en ochtendpijn of pijn bij rust. Fysiotherapeutische behandeling van personen met deze aandoening is noodzakelijk voor een snel herstelproces, optimale uitkomst en om de kans op het opnieuw optreden van de aandoening te verminderen.

Weke delen massage (soft-tissue), Dry Needling therapie, Triggerpointtherapie, Elektrotherapie (bijv. Indien de fysiotherapeutische behandeling niet aanslaat kan de fysiotherapeut in overleg, uw huisarts contacteren om zo de verdere richting van de behandeling te bepalen. Dit kan verder onderzoek inhouden, zoals: Röntgenfoto’s, ultrasound, CT scans of een MRI.

De bicepspees kan een langdurige aanjager van de pijn zijn. Als rust en fysiotherapie niet meer werken, kan een injectie geplaatst worden met corticosteroïden. Indien dit vlak bij de bicepspees geplaatst moet worden, is een echogeleide injectie een goede keuze. Hierbij wordt door middel van echografie gekeken waar de naald zich bevindt en wordt direct bij de pees of achter in het gewricht corticosteroïden ingebracht.

Chirurgische Behandeling

Een operatie is meestal geen eerste keus bij biceps klachten van de schouder. Pas als andere behandelingen niet helpen, kun je een operatie overwegen. Maar dan moeten de klachten wel echt bij een bicepsprobleem passen.

Als niet-operatieve behandeling geen (blijvend) succes geeft, is een operatie te overwegen. Door middel van een kijkoperatie kunnen we de diagnose bevestigen. Als er sprake is van een scheurtje op de plaats van de aanhechting van de pees aan de kom (een zogenaamde SLAP-lesie), dan kunnen we dit scheurtje hechten. Dit doen we eigenlijk alleen bij mensen jonger dan 35 jaar waarbij de pees er nog redelijk normaal uitziet. We kunnen ook de pees losmaken van de schouderkom en deze op de bovenarm vastzetten. Dit heet een tenodese. Het deel van de pees dat in het gewricht loopt, verwijderen we dan. Het vastzetten op de bovenarm gebeurt met een schroefje. Bij mensen ouder dan 45 jaar maken we de pees los van de schouderkom. Deze zetten we niet opnieuw vast. Op deze leeftijd heeft het vastzetten van de pees op de bovenarm namelijk geen meerwaarde. De pees trekt zich dan door de spierspanning terug uit het gewricht en kan daar geen pijn meer veroorzaken. Patiënten merken hierna géén krachtsverlies.

Bij een operatie van de schouder wordt de aanhechting van de bicepspees aan de kom van de schouder ook gecontroleerd. Indien deze rood en ontstoken oogt, wordt vaak overwogen om de pees door te nemen. Dit wordt een biceps-tenotomie genoemd. Op deze manier wordt voorkomen dat de bicepspees nog langer voor schouderpijn kan zorgen. Als de pees wordt doorgenomen en op de bovenarm vastgezet, dan noemen we dat een bicepstenodese. Je verwacht hiermee een hoop kracht te verliezen, maar dat valt erg mee. Doorgaans wordt aangenomen dat je ongeveer 5 % buigkracht verliest in je elleboog. De draaikracht in je elleboog, zoals bij schroevendraaien, verliest iets van 20 %. De meeste mensen merken er niet zoveel van.

Bij biceps-tenodese knipt de arts uw lange bicepspees door. Bij een SLAP-laesie is de pees losgescheurd. U krijgt dan een SLAP-repair. Bij biceps-tenodese knipt de arts uw lange bicepspees door. Bij een SLAP-laesie is de pees losgescheurd. U krijgt dan een SLAP-repair.

Een deel van de pees wordt losgeknipt zonder vastzetting, wat kan leiden tot het ‘Popeye fenomeen’. Deze techniek wordt vaak bij toegepast bij ouderen.

Het herstel na een biceps-tenotomie duurt ongeveer 2 tot 3 maanden. Na de operatie kunt u een sling dragen. Een sling is een draagband voor uw arm. Wij raden u aan om te oefenen bij een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in schouderklachten. Het herstel duurt ongeveer 4 tot 6 maanden. Na de operatie draagt u 6 weken een immobilizer. Dit is een soort brace. U kunt uw arm niet bewegen als u de immobilizer draagt. U draagt de immobilizer ook in de nacht. Wij raden u aan om te oefenen bij een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in schouderklachten.

Het herstel na een biceps-tenodese duurt ongeveer 2 tot 4 maanden. Na de operatie kunt u een sling dragen. Een sling is een draagband voor uw arm. Wij raden u aan om te oefenen bij een fysiotherapeut die gespecialiseerd is in schouderklachten.

Elke operatie heeft risico’s. Een ontstoken wond. Bij een ontstoken wond is uw wond warm, dik en rood.

tags: #pijn #aan #bicep