Metamizol Natrium Monohydraat: Een Krachtige Pijnstiller en Koortswerend Middel

Metamizol is een niet-selectieve NSAID met een sterk analgetisch en spasmolytisch effect. Het wordt ook wel aangeduid als metamizol natrium monohydraat, en staat bekend onder diverse merknamen zoals Algozone, Algocalmin, Analgin, Dipirona, Novalgin, Neo-Melubrina en Optalgin. Metamizol werd in 1920 gesynthetiseerd en twee jaar later op grote schaal op de markt gebracht.

Metamizol wordt ingezet voor de behandeling van hevige pijn en koorts, of voor pijn en koorts die niet op andere behandelingen reageren of als andere behandelingen gecontra-indiceerd zijn. Het is bedoeld voor kortdurende behandelingen van maximaal twee weken.

Gebruik en Dosering

De dosering van metamizol kan variëren afhankelijk van de toedieningsvorm en de leeftijd van de patiënt.

Injectievloeistof

• De enkelvoudige dosis is 8-16 mg/kg lichaamsgewicht.
• Herhaal zo nodig tot 4×/dag met intervallen van 6-8 uur, met inachtneming van de maximumdosis.
• Bij koorts is doorgaans 10 mg/kg voldoende.
• Langzaam intraveneus toedienen (max. 1 ml/min).
• Maximale dosering per keer: 500-1000 mg (1-2 ml).
• Maximale dosering per dag: 4×/dag met tussenpozen van ten minste 4 uur.

Tabletten (alleen geschikt voor kinderen ≥ 10 jaar)

• 8-16 mg/kg lichaamsgewicht/keer.
• Bij koorts is 10 mg/kg/keer meestal voldoende.
• Maximale dosering per keer: max. 1000 mg.
• Maximale dosering per dag: max. 4000 mg/dag in intervallen van 6-8 uur.

Dosering per gewichtscategorie (voor injectievloeistof en mogelijk tabletten)

• 5-8 kg: 50-100 mg/dosis, max. 200-400 mg/dag.
• 9-15 kg: 100-250 mg/dosis, max. 400-1000 mg/dag.
• 16-23 kg: 150-400 mg/dosis, max. 600-1600 mg/dag.
• 24-30 kg: 200-500 mg/dosis, max. 800-2000 mg/dag.
• 31-45 kg: 250-700 mg/dosis, max. 1000-2800 mg/dag.
• 46-53 kg: 400-900 mg/dosis, max. 1600-3600 mg/dag.
• > 53 kg: meestal 500-1000 mg/dosis, max. 2000-4000 mg/dag. Indien nodig kan de enkele dosis verhoogd worden tot 2500 mg/dosis.

Specifieke Doseringen voor Kinderen (Tabletten)

• 32-53 kg lichaamsgewicht (10-14 jaar): 250-500 mg/keer en max. 2000 mg/dag.
• > 53 kg lichaamsgewicht (≥ 15 jaar): 500-1000 mg/keer, max.

Bij langdurig gebruik, vooral van de injectievloeistof, is het raadzaam de dosering te verlagen omdat de eliminatie vertraagd is. Controleer bij behandeling langer dan 7 dagen het bloedbeeld.

Veiligheid en Bijwerkingen

Eind jaren '70 raakte metamizol in onbruik door een vermeend onacceptabel hoog risico op agranulocytose. Echter, het absolute risico op metamizol-gerelateerde agranulocytose is zeer waarschijnlijk kleiner dan 1 per miljoen dagdoseringen. De incidentie van agranulocytose kan mogelijk beperkt worden door metamizol alleen kortdurend te gebruiken en een zorgvuldige afweging te maken bij het voorschrijven aan kwetsbare groepen.

Metamizol heeft een relatief gunstig bijwerkingenprofiel in vergelijking met andere NSAID's wat betreft morbiditeit en mortaliteit.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

• Vermijd gebruik bij een ernstige leveraandoening.
• Vermijd gebruik bij een ernstig verminderde nierfunctie (creatinineklaring < 30 ml/min).
• Er is onvoldoende ervaring met langdurig gebruik bij een licht tot matig verminderde nierfunctie.

Beschikbaarheid en Toekomstperspectief

In Nederland werd het veelgebruikte combinatiepreparaat Buscopan compositum in 1989 uit de handel gehaald. Metamizol injectie is in Nederland nog geregistreerd als Novalgin injectie en wordt nog gebruikt als pijnstiller in de anesthesiologie. Nederlandse anesthesiologen hebben aangedrongen op een debat over herziening van het gebruik van het medicijn in het land, gericht op meer flexibiliteit en versoepeling van de regels. Dit omdat de incidentie van agranulocytose in Nederland rond de 1 op 1 miljoen ligt, vergelijkbaar met Italië, Spanje en Zuid-Amerikaanse landen, waar het in sommige gevallen op recept wordt verkocht. De discussie gaat ook over de pijnstillende voordelen te midden van de opioïdencrisis. Dit debat heeft echter nooit echt plaatsgevonden, en er is weerstand vanuit farmaceutische regelgevende instanties.

De huidige toepassing van metamizol wordt in Nederland begrensd door de beperkte beschikbaarheid van de orale variant en de strikte registratievoorwaarden.

Uw apotheker kent uw persoonlijke situatie en kan u uitgebreid helpen bij uw medicijngebruik. Heeft u vragen over uw medicijnen? Ga dan naar uw eigen apotheek. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek? Dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

tags: #metamizol #natrium #monohydraat