Veel mensen hebben een fijne en constructieve manier van ontspanning gevonden in het beoefenen van yoga. Maar het komt regelmatig voor dat iemand dit niet lukt met yoga. Het voelt misschien te traag, te spiritueel of je hebt moeite met stilzitten. Is er dan een alternatief? Dat is er zeker! Pilates is op dezelfde manier stress verlagend, maar dan op een actievere manier. Het helpt je niet alleen om spanning los te laten, het helpt ook om je lichaam sterker en veerkrachtiger te maken.
Pilates is een trainingsmethode die begin van de twintigste eeuw werd ontwikkeld door Joseph Pilates (1880-1967). Van jongs af aan leed hij aan astma en reuma. Hierdoor heeft hij er zijn missie van gemaakt fysiek sterker door het leven te gaan. Dit deed hij door het beoefenen van verschillende vechtsporten, gymnastiek en bodybuilding. Hij ontwikkelde zelf een bewegingsmethode, die gericht is op balans en gecontroleerde bewegingen, die we nu kennen als pilates. De oefeningen richten zich vooral op diepe spiergroepen, met name de core (buik, onderrug en bekken(bodem)), maar werken ook aan flexibiliteit, ademhaling en, net al genoemd, balans.
Waar yoga veelal ontspannen en vloeiend aanvoelt, vraagt pilates meer spieractivatie en fysieke controle. Yoga en pilates worden vaak in een adem genoemd als effectieve manieren om stress te verminderen, maar de aanpak van beide verschilt sterk. Yoga richt zich meer op ontspanning, flexibiliteit en ademhaling, terwijl pilates draait om kracht, houding en stabiliteit. Bij yoga is er ook vaak een spiritueel of meditatief element aanwezig. De houdingen worden langer vastgehouden en de nadruk ligt op innerlijke rust en verbinding met het lichaam. Pilates is minder gericht op meditatie en meer op lichaamsbeheersing en spieractivatie. Doordat je je moet concentreren op hoe je je spieren aanspant en je houdingen behoudt, heb je minder ruimte om in gedachten af te dwalen. Pilates dwingt je bij wijze van spreken volledig aanwezig te zijn, zonder dat je daar een meditatieve mindset voor nodig hebt.
We zijn allemaal bekend met de lichamelijke klachten die stress met zich meebrengt en hoe dit zich uit. Zichtbare klachten zijn bijvoorbeeld het optrekken van de schouders, de ademhaling die versnelt en spieren die onbewust aangespannen blijven. Pilates helpt om deze spanning los te laten door beweging en controle over die beweging. Tijdens een sessie of les werk je bewust aan de spanning in je spieren. De gecontroleerde bewegingen zorgen ervoor dat je je aandacht richt op wat je lichaam doet, waardoor je minder in je hoofd gaat zitten.
Daarnaast speelt ademhaling een grote rol. Tijdens yoga gaat het vaak om een diepe buikademhaling, bij pilates is het meer een gerichte ademhalingstechniek. De manier van ademen ondersteunt de beweging en helpt om kracht op te bouwen zonder dat je je spieren verkrampt. Dit zorgt ervoor dat je lichaam zich ontspant, terwijl je tegelijkertijd werkt aan je houding en spiercontrole. Pilates training is voor een groot deel stabiliteitstraining. Je leert hoe je de verschillende delen van je lichaam verbindt. Zeker het bekken-romp gebied is zeer vertegenwoordigd binnen de oefeningen. Het sterker worden in Pilates is inherent gekoppeld aan stabieler worden.
Yoga is een oude spirituele praktijk die zijn oorsprong vindt in India. Het woord yoga komt van het Sanskrietwoord yuj, dat jukken of binden betekent. Yoga is een systeem van fysieke en mentale oefeningen die zijn ontworpen om de gezondheid en het welzijn te bevorderen. Yoga is meer dan alleen een vorm van lichaamsbeweging; het is een manier van leven. Het doel van yoga is om innerlijke rust en harmonie te bereiken. Yogabeoefenaars geloven dat de geest, het lichaam en de ziel met elkaar verbonden zijn. Yoga omvat een verscheidenheid aan verschillende oefeningen, waaronder meditatie, chanten en ademhalingsoefeningen.
Pilates heeft zijn naam te danken aan Joseph Pilates, de grondlegger van deze specifieke fitnessmethode. Van origine was het bedoeld voor het herstel van oorlogsveteranen. “The core is the core”. Het uitgangspunt van pilates is dat elke beweging bij je core begint. De methode draait om gecontroleerd bewegen vanuit dit centrale punt, zodat je je gewrichten minder belast, maar wel krachtiger en stabieler wordt. Met pilates train je ook je flexibiliteit en balans, steeds weer vanuit dit centrale punt.
De bovengenoemde elementen binnen pilates vertonen veel gelijkenissen met yoga. Ook bij yoga staat de ademhaling centraal, wordt de verbinding gelegd tussen lichaam en geest en is balans een terugkerend element. De filosofie van yoga gaat echter verder terug in de geschiedenis en vormt een bredere wetenschap, die onder meer ook Ayurveda en meditatie omvat. Hoewel pilates eveneens de brug slaat tussen lichaam en geest, richt het zich vooral op het versterken en in balans brengen van het lichaam.
Pilates en yoga zorgen beiden voor een beter postuur en maken je sterker en flexibeler, maar er zit wel degelijk verschil tussen het een en het ander. Yoga wordt ten eerste meer gezien als een lifestyle, waarbij geestelijke betrokkenheid een grote rol speelt. Ook moet je bij yoga experimenteren wat voor jou het best voelt. Veel posities voelen voor iedereen weer anders en moeten dus ook anders benaderd worden. Pilates daarentegen is een stuk gestructureerder en flexibiliteit speelt een minder grote rol. Ook is pilates meer gefocust op lichaamstransformatie, en yoga in verhouding meer op geestelijke gezondheid.
1e bewering: Pilates en Yoga zijn hetzelfde. Pilates en yoga zorgen beiden voor een beter postuur en maken je sterker en flexibeler, maar er zit wel degelijk verschil tussen het een en het ander. Yoga is een levenswijze, waarbij waarbij geestelijke betrokkenheid en ademhaling een grote rol speelt. Pilates daarentegen heeft een andere focus en flexibiliteit speelt een minder grote rol. Pilates is meer gefocust op lichaamstransformatie, yoga is meer gefocust op de geestelijke gezondheid.
Pilates kan in het begin zwaar en uitdagend zijn. Vooral als je een tijd niet in beweging bent geweest, is de kans op spierpijn na de eerste keer erg groot. Dit geldt trouwens ook wanneer je wel regelmatig in de sportschool te vinden bent. Je activeert spieren waarvan je niet eens wist dat je ze had en sommige oefeningen lijken dat ook onmogelijk om uit te voeren. Maar omdat pilates draait om controle en techniek, merk je al snel vooruitgang als je regelmatig oefent. Na een paar lessen voel je je spieren sterker worden, verbetert je houding en worden je bewegingen soepeler.
Het is niet nodig om ervaring te hebben wil je met pilates beginnen. Het mooie van deze methode is dat je het kunt aanpassen aan je eigen niveau en behoeften. Een goede manier om te starten is met een beginnersles. De instructeur helpt je dan om de juiste technieken te leren. Het is ook mogelijk om thuis te beginnen met bijvoorbeeld online lessen. Zo kun je je eigen tempo bepalen en volgen. Het belangrijkste is dat je het op een manier doet die goed voor jouw lichaam is.
Of je nu begint met korte sessies van 15 minuten of een work-out van een uur, de essentie is dat je leert spanning los te laten en je lichaam sterker maakt.
Pilates of yoga: de verschillende varianten ontcijferen voor jouw fitnessreis.
De Pilatesmethode is niet een soort Yoga. Door deze misvatting is ook het idee ontstaan dat het ontspanningsoefeningen zijn, terwijl het juist pittige, gecontroleerde en geconcentreerde stoere workouts zijn. Het beeld is vermoedelijk ontstaan omdat in de sportschool vaak een soort fusion mix van beide wordt aangeboden. Er worden een soort ontspanningsoefeningen gedaan en dikwijls heeft het helemaal niets te maken met de originele methode. Pilatesbeoefenaars die op het gevorderde niveau zijn, rijgen in een sierlijke flow de oefeningen aan elkaar in een dynamische workout.
Pilates en Yoga zijn twee populaire vormen van lichaamsbeweging die op het oog wellicht wat overeenkomsten hebben, maar er zijn wel degelijk significantie verschillen. Beide systemen benadrukken kracht, rek en controle. De Pilatesmethode is echter meer gericht op het opbouwen van kernkracht en het versterken van het lichaam, terwijl Yoga meer gericht is op het bevorderen van flexibiliteit en het bereiken van een gevoel van innerlijke rust. Bovendien wordt dit briljante trainingsprogramma uitgevoerd zonder muziek of andere afleiding, terwijl Yoga gepaard kan gaan met chanten of andere spirituele oefeningen. Dus als je op zoek bent naar een training die je helpt een sterk en strak lichaam te krijgen, dan is het Pilatesprogramma een geweldige optie.
Het eerste verschil zit hem in de oorsprong: Het ontstaan van Yoga gaat terug naar zo’n vijfduizend jaar geleden. Yoga is ontstaan in het verre oosten, in India. Pilates is een bewegingsleer ontwikkeld door Joseph Pilates (1880-1967). Pilates ontwikkelde zijn methode tijdens de Eerste Wereldoorlog met de bedoeling om het revalidatieprogramma voor oorlogsveteranen te verbeteren. Mede door zijn overtuiging dat geestelijke en lichamelijke gezondheid met elkaar verweven zijn, ontwikkelde hij oefeningen met de nadruk op gecontroleerde precieze bewegingen. Die moesten de gewonde soldaten helpen hun gezondheid terug te vinden en hun belangrijkste spieren te verstevigen. Later is de Pilates methode opgepakt door de professionele balletwereld. Het werd het een integraal onderdeel van de dansopleiding en dat is het altijd gebleven.
Pilates is een systeem van oefeningen. Het heeft een fysiek doel; het versterken van je kleine, diepliggende spieren en spierketens. Het doel van Yoga is behalve lichamelijk ook geestelijk van aard. Een voorbeeld: Bij Pilates is het achterover rollen met de benen in rugligging bedoeld voor een flexibele wervelkolom. Bij Yoga is deze oefening mede bedoeld om bepaalde energiepunten en organen te stimuleren.
Een ander verschil draait om de mate van flexibiliteit. Bij Pilates speelt lenigheid een kleine rol. De mate van flexibiliteit staat in relatie tot de beweeglijkheid en souplesse. Een lichaam moet ook los zijn om sterk te zijn. Bij Yoga staat de lenigheid veel hoger in het vaandel. Een lichaam moet houdingen aan kunnen nemen. Iedereen dient binnen zijn/haar grenzen te blijven hierin en daarmee is lenigheid geen vereiste, maar de ontwikkeling is gericht op het trainen van het uithoudingsvermogen in de houding. De lenigheid staat dus in relatie tot de houding en niet tot souplesse. Lenigheid is dus een voorwaarde om een asana optimaal te kunnen uitvoeren. Bijvoorbeeld: Een Pilates deelnemer dient met gestrekte benen in een voorover-buiging net de grond aan te kunnen raken met de vingers. Deze mate van hamstrings-lengte is voor verschillende yogahoudingen (asana’s) een belemmering.
De ademhaling in Pilates training heeft twee doelen. Ten eerste koppelt het de ‘ademhalingsspieren’ in de beweging aan andere spiercontracties. Dit is weer belangrijk voor de connectie van het hele lichaam. Andersom gezegd kan het ‘niet bewust mee-ademen’ zorgen voor ontkoppelingen tussen bekken/romp/benen. Het tweede doel van de Pilates-ademhaling is het zorgen voor zuurstof op cel niveau in het hele lichaam. Een algemene regel is dat je bij Yoga in- en uitademt door de neus. Bij Pilates kan zowel de mond als neus gebruikt worden, met de toevoeging dat het door de neus inademen in het algemeen gezonder is vanwege de filterende functie van de neus.
Binnen Yoga heb je allerlei verschillende doelen, technieken en oefeningen voor de ademhaling. Zo heeft Kundalini Yoga bijvoorbeeld expliciete oefeningen om de ademhalingsspieren sterker te maken en onder controle te krijgen. Ook wordt ademhaling hier gebruikt om energie op te wekken en een staat van verlichting te bewerkstelligen. Bij Hatha Yoga levert de neus ademhaling een kalmte op waardoor een asana makkelijker aangehouden kan worden.
Wie dus op zoek is naar stabiliteitstraining kan dus beter bij Critical Alignment Yoga of Pilates terecht. Desondanks is de notie van stabiliteit wel aanwezig in tal van asana’s. Ook door de talrijke houdingen krijgt de deelnemer een goed gevoel voor lichaamshouding in het algemeen. Het balanceren is daar een goed voorbeeld van. In het specifiek is het stabiliteitsverschil tussen Yoga en Pilates goed te herkennen in de achterover- buiging (staand of zitten op de knieën). Bij Pilates is deze oefening gericht op het ondersteunen vanuit de (transversale) buikspieren en bovenbeenspieren (licht gebogen knieën). Bij Yoga is juist het ‘niet tegenwerken’ vanuit de buik bevorderend voor de flexibiliteit van de wervelkolom. Ook zal men bij Pilates niet zo snel het hoofd achter in de nek leggen bij de achterover-buiging, maar eerder in lijn met de rug laten staan.
Hoopgevend is dat Pilates de beoefening van Yoga ondersteunt. Als je overmatig flexibel of ‘hypermobiel‘ bent - verwar het niet met flexibel of lenig zijn -, wat betekent dat je geen stabiliteit hebt in je gewrichten - en moeite hebt je niet te veel uit te rekken, dan kan Pilates juist ongelooflijk nuttig zijn.
Hoewel yoga en pilates niet hetzelfde zijn, zijn er attributen die je voor beide disciplines kunt gebruiken. Een goede, dikke antislip-yogamat is ook prima geschikt voor pilates. De dikte is voornamelijk belangrijk vanwege de druk die er tijdens pilates op je ledematen en gewrichten komt te staan.
Je kunt niet zeggen dat yoga, dan wel pilates, beter is. Je kunt ook niet zeggen dat Pilates zwaarder is dan yoga. Dus waarom zou je een keuze maken? Probeer de verschillende lessen eens uit en kijk wat het voor jou kan betekenen.