Het ontbinden van een overeenkomst kan een complexe aangelegenheid zijn, zeker wanneer het gaat om een gedeeltelijke ontbinding. Dit artikel biedt een gedetailleerde uitleg over dit onderwerp, met speciale aandacht voor situaties waarin contractuele afspraken niet worden nagekomen.
Wat is Gedeeltelijke Ontbinding?
Overeenkomsten kunnen worden ontbonden wanneer de andere contractpartij tekortschiet in de uitvoering van haar verplichtingen. Dit tekortschieten hoeft niet aan die andere partij te wijten te zijn; ook in geval van overmacht kan een overeenkomst worden ontbonden. Het recht op ontbinding dient niet verward te worden met een (eventueel) recht op opzegging van de overeenkomst. Het gevolg van de ontbinding is dat de partijen voor de toekomst bevrijd worden van hun wederzijdse rechten en verplichtingen. Het is niet zo dat de overeenkomst wordt geacht nooit te hebben bestaan (anders dan in het geval van ongeldige - nietige of vernietigde - overeenkomsten). Wat in het verleden is uitgevoerd, is dus een (juridisch) feit.
De wet biedt naast het recht op algehele ontbinding van de overeenkomst ook de mogelijkheid om een overeenkomst slechts gedeeltelijk te ontbinden. De verplichtingen over en weer worden dan naar evenredigheid verminderd. Dit kan zien op de duur van de overeenkomst, maar ook op de kwaliteit of kwantiteit van geleverde goederen of diensten. Gedeeltelijke ontbinding heeft vaak prijsvermindering tot doel. Men verwijt de andere partij ondeugdelijk (te weinig, te laat of van mindere kwaliteit) gepresteerd te hebben en lost dit op door er minder voor te betalen. Deze prijsvermindering kan dus een alternatief zijn voor het vorderen van schadevergoeding.
Het gedeeltelijk ontbinden van een overeenkomst komt in de praktijk in (te) beperkte mate voor. Het ontbinden van een overeenkomst doet u wanneer u ontevreden bent over een geleverd product of een afgenomen dienst. Of het nu gaat over een machine die niet beantwoordt aan de overeenkomst, of een samenwerking die niet langer haar vruchten afwerpt, de wet biedt de teleurgestelde partij de mogelijkheid de overeenkomst te ontbinden. Welke stap vaak over wordt geslagen is het gedeeltelijk ontbinden.
Als advocaat contractenrecht ziet men nogal eens ondernemers worstelen met de voorwaarden voor ontbinding. Contractuele afspraken worden door u - of door uw contractspartner - helaas niet altijd nagekomen. Naar Nederlands recht mag de andere partij dan al snel overgaan tot ontbinding van de overeenkomst. Wanneer u of een andere partij tekortschiet in de nakoming van een verbintenis - en derhalve een afspraak niet nakomt - kan in beginsel de overeenkomst tussen partijen worden ontbonden. Wel is het zo dat de partij die zich op ontbinding van de overeenkomst beroept eerst moet nagaan of de andere partij wel reeds in verzuim is. Ook kan een overeenkomst niet worden ontbonden indien de tekortkoming de ontbinding met haar gevolgen niet rechtvaardigt.
Het gevolg van (bijvoorbeeld) de gedeeltelijke ontbinding van een koopovereenkomst is dat de koopprijs in evenredigheid met de tekortkoming zal worden verminderd. Wanneer je als koper in principe blij bent met een aankoop, is dit derhalve een gunstige oplossing. Een ander voordeel van een gedeeltelijke ontbinding is dat een gedeeltelijke ontbinding geen wettelijke verplichting tot schadevergoeding betreft. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn indien een partij tijdelijk zijn verplichtingen niet kan nakomen, of slechts deels zijn verplichtingen kan nakomen.
Toch herinnert men u middels deze blog graag aan dit alternatief op de gehele ontbinding. Wordt u geconfronteerd met het gedeeltelijk ontbinden van een overeenkomst door uw contractspartij, of komt uw contractpartij wellicht haar verplichtingen niet na? Laat u altijd eerst voorzien van gedegen juridisch advies voordat u overgaat tot een (gedeeltelijke) ontbinding, of voordat u berust in de ontbinding door uw contractspartij.
Gedeeltelijke Ontbinding in de Praktijk
Was het bovenstaande nog te abstract? Eén van de twee motoren van het schip blijkt defect. Partij A kan in dit geval de gehele overeenkomst ontbinden. Maar… een partij die het meerdere toekomt, kan ook het mindere vorderen. In dit geval is een gedeeltelijke ontbinding voor Partij A een stuk aantrekkelijker, gezien A het authentieke schip graag wilt behouden. Als Partij A slechts gedeeltelijke ontbinding van de overeenkomst vordert, zal de koopprijs worden verminderd. Dus stel dat Partij A met korting een motor af kan nemen bij een derde partij.
De gedeeltelijke ontbinding is niet altijd de beste remedie. Vaak zijn relaties (bijvoorbeeld bij duurzame overeenkomsten) dusdanig verslechterd dat partijen het helemaal niet zitten te wachten op een gedeeltelijke ontbinding (en dus nog tot elkaar verbonden blijven).
Juridische Aspecten en Overwegingen
Belangrijk daarbij is dat voor (gedeeltelijke) ontbinding niet is vereist dat de andere partij (toerekenbare) schuld heeft aan haar tekortschieten. Voor het succesvol instellen van een vordering tot schadevergoeding is dit wel het geval.
Het kan dus wenselijk zijn om ook het recht op gedeeltelijke ontbinding contractueel uit te sluiten. Men zou kunnen denken dat als ontbinding tussen partijen contractueel is uitgesloten, dan automatisch gedeeltelijke ontbinding ook niet is toegestaan. Hier is in het recht helaas geen duidelijkheid over. De wet bepaalt hier niets over en er is geen rechtspraak die een concreet antwoord geeft op deze vraag. Er zijn juridische auteurs die betogen dat ontbinding en gedeeltelijke ontbinding, inclusief de gevolgen daarvan, zó van elkaar verschillen dat een verbod op (algehele) ontbinding niet per se betekent dat ook gedeeltelijke ontbinding niet is toegestaan. U dient hier dus alert op te zijn bij het opstellen van uw contracten! Benoemt u dus, indien gewenst, dat partijen afzien van hun recht zowel op algehele ontbinding als op gedeeltelijke ontbinding. Doet u dit niet, dan is uw rechtspositie onzeker en dat kan weer leiden tot onwenselijke en onverwachte situaties.
Voordat je het abonnement opzegt, is het verstandig om te kijken wat de opzegtermijn is die de sportschool hanteert. Mogelijk kan je per maand opzeggen of is er de mogelijkheid het abonnement af te kopen. Soms is het mogelijk om je contract stop te zetten als je verhuist. Ook zou u een bevestiging moeten krijgen van de opzegging. Blijft die binnen korte termijn uit, vraag dan altijd na of uw opzegging is verwerkt.
In het verleden kwam het vaak voor dat sportscholen een abonnement stilzwijgend verlengden met nog een jaar, waardoor veel mensen langer lid bleven dan ze eigenlijk wilden. Hierdoor hebben sportscholen een slechte reputatie opgebouwd. Sinds de zogenaamde ‘Wet van Dam’ is ingevoerd in 2011, is dit niet meer toegestaan. Het blijft natuurlijk belangrijk om goed op te letten als je een abonnement afsluit! Neem de algemene voorwaarden even goed door en bedenk van tevoren of je écht een jaarabonnement wil.
Een voorbeeld uit de praktijk: Begin van het jaar heb ik via vakantieveilingen een maand onbeperkt sporten bij SportCity 'gekocht'. Bij inschrijving boden ze nog een proefmaand extra aan, met de mondelinge afspraak dat ik in de loop van die tweede maand kon aangeven of ik verder wilde met een abonnement of wilde stoppen. Ik heb, schriftelijk, aangegeven dat ik wilde stoppen. Na twee maanden zag ik dat er alsnog contributie was afgeschreven. Bij navragen bleek dat ik bij hen sta ingeschreven voor een 2-jarig abonnement en opzeggen niet mogelijk is. Nu blijkt dat op hún versie van het inschrijfformulier idd een vinkje staat bij 2-jarig abonnement. Tevens is een bedrag per maand ingevuld. Op mijn indruk-kopie hiervan is dit níet te zien. Het lijkt er dus op dat ná tekenen hun formulier aangepast is. Nu wil ik het contract laten ontbinden, ik wil er gewoon helemaal vanaf zijn. Omdat ik me wel vaker laat overrompelen wil ik graag wat advies over wat ik nu het 'beste' zou kunnen doen. Ontbinden houdt toch in dat het document als niet-geldig wordt beschouwd? Alsof het document niet heeft bestaan? Of is het 'normaal' dat dan de eigenlijke afspraken worden aangehouden? Dus dat ik die ene proefmaand betaal en uitgeschreven word vanaf het einde van die maand?
Gedeeltelijke Ontbinding en Juridisch Advies
De informatie op deze pagina vormt geen juridisch advies. Er wordt geen aansprakelijkheid geaccepteerd. De informatie op deze pagina vormt geen juridisch advies. Er wordt geen aansprakelijkheid geaccepteerd.
Wat is ontbinding? Schravenmade legt uit!
tags: #gedeeltelijke #ontbinding #sportschool