Sport en bewegen zijn essentieel voor het behoud en verbeteren van de gezondheid, zowel in het voorkomen als bij de behandeling van hart- en vaatziekten. Toch is er nog veel onbekend over de precieze effecten. Ook de communicatie en andere middelen om mensen aan het bewegen te krijgen, kunnen we verbeteren.
Het bedienen van de grootste doelgroepen in de sector is cruciaal om klanten aan te trekken en te behouden. Met one-size-fits-all marketing en communicatie is het niet mogelijk om bij iedereen de juiste snaar te raken. Segmentatie van de doelgroep op basis van sportmotieven biedt uitkomst.
Specifieke doelgroepen en hun behoeften
Er zijn twee groepen met specifieke beweegpatronen die speciale aandacht krijgen binnen het onderzoek. Het gaat enerzijds om mensen die moeite hebben met het bereiken en volhouden van een actieve leefstijl. Anderzijds om mensen die langdurig veel en zeer intensief sporten.
Mensen met een verhoogd risico op of een diagnose van hart- en vaatziekten
Mensen met een verhoogd risico op of een diagnose van hart- en vaatziekten hebben veel baat bij bewegen. Voor hen komt er een speciaal beweegprogramma gebaseerd op bewezen leefstijlprogramma’s. Door beweging te belonen moet een terugval in fysieke activiteit voorkomen worden. Hiervoor zullen onderzoekers nieuwe vormen van beloningen gerelateerd aan een gezonde leefomgeving, zoals feedback van naasten of een buddysysteem, ontwikkelen en evalueren.
Langdurig intensief sportende recreanten en topsporters
Onderzoekers willen diepgaand inzicht verkrijgen in de invloed van langdurig intensief sporten op het hart. Hiermee kunnen ze vervolgens veilige grenzen bepalen voor topsporters en zeer intensief sportende recreanten. Dit doen ze door sporters uit drie bestaande onderzoekspopulaties opnieuw uit te nodigen voor een meting van hun hartgezondheid. Hiervoor worden onder meer CT- en MRI-scans gemaakt en bloedmonsters afgenomen en vervolgens gecombineerd met geavanceerde analyses op basis van kunstmatige intelligentie en data uit sporthorloges.
Inclusiviteit en diversiteit in de fitnessbranche
De fitnessbranche heeft de unieke kans om een sleutelrol te spelen in preventieve zorg. De zorgkosten in Nederland stijgen explosief. Een groot deel van deze kosten wordt veroorzaakt door chronische ziekten, zoals diabetes en hart- en vaatziekten. Een Preventiecentrum werkt volgens een vastgesteld protocol, waarbij persoonlijke metingen en op maat gemaakte programma’s centraal staan. Samenwerking is een belangrijk onderdeel van een Preventiecentrum.
Senioren en hun specifieke trainingsbehoeften
In 2024 was de grijze druk 35 procent: op elke 65-plusser zijn er 3 mensen in de werkzame leeftijd (20 tot 65 jaar). Ondernemers die inspelen op deze groep, kunnen zich onderscheiden met programma’s, zoals balans- en stabiliteitstrainingen, low-impact groepslessen of speciale seniorenabonnementen inclusief koffie na de les.
Hoewel er genoeg sportmogelijkheden zijn voor gepensioneerden met een lage SEP, zijn er vaak (systemische) belemmeringen die het lastig maken om mee te doen. Als mensen in de laatste jaren voor hun pensioen al meer aandacht hebben voor sporten en sportief bewegen, is de kans groter dat ze dit blijven doen als ze met pensioen zijn.
Niet de preventie van gezondheidsklachten, maar fit blijven (60,6%) is de belangrijkste reden voor ouderen om te sporten. 95,3% van de ondervraagden is tevreden met de behaalde sportresultaten tot nu toe, waarbij geldt: hoe ouder de sporter, des te tevredener.
Ouderen sporten meer zelfstandig (48,9%) dan in groepsverband (25,9%) of beide (25,1%). Ouderen die zelfstandig sporten doen dit eerder ter preventie van gezondheidsklachten (17,9%) ten opzichte van mensen die in groepsverband (10,0%) sporten. Deze laatste groep geeft vaker de reden ‘ik vind het leuk om te sporten’ (17,9%) dan ouderen die zelfstandig sporten (6,1%). Dit zou kunnen betekenen dat het volgen van groepslessen meer wordt geassocieerd met plezier dan zelfstandig sporten.
Bij Fitland is Fit & Vitaal de populairste groepsles onder sporters van 65 jaar of ouder. Ook RPM/Spinning/Sprint is een populaire keuze (14,4%). Daarnaast scoren ook Pilates (10,4%), Yoga (8,3%) en BodyBalance (8,1%) goed bij deze doelgroep. De keuze voor een bepaalde groepsles hangt af van de leeftijd van de sporter; naarmate sporters ouder worden, kiezen ze vaker voor de groepsles Fit & Vitaal.
De aandacht of begeleiding die sporters krijgen, is een belangrijke reden voor sporters van 65 jaar of ouder om een groepsles te volgen (60,6%). 95,6% van de sporters zou Fitland aanbevelen bij anderen.
Kinderen en jongeren: Sport en plezier combineren
In 2022 voldeed 56,8% van de kinderen van 4 tot 12 jaar aan de beweegrichtlijn. Fitnesscentra kunnen hier een verschil maken door sport en plezier te combineren, bijvoorbeeld met bootcamps voor jongeren, obstacle runs of groepslessen met muziek.
Een van de belangrijkste manieren om studenten en jongeren aan het sporten te houden, is door flexibiliteit te bieden. Flexibele openingstijden: Zorg dat je fitnesscentrum toegankelijk is in de avonduren en tijdens het weekend.
Mensen met motorische beperkingen
38% van de fitnesscentra biedt programma’s voor deze groep. Wil je écht inclusie omarmen? Dan is het belangrijk om verder te denken dan alleen fysieke aanpassingen.
- Training van personeel: Zorg dat je team getraind is in het begeleiden van mensen met verschillende beperkingen.
- Aangepaste apparatuur: Investeer in toestellen die geschikt zijn voor mensen met motorische beperkingen.
- Community creëren: Organiseer speciale evenementen of lessen voor mensen met een beperking.
Segmentatie van de doelgroep: De Leefstijlvinder
De Leefstijlvinder is gebaseerd op het BSR-model. Met dit wetenschappelijke model zijn beweegredenen van de recreatiedoelgroep in kaart gebracht. Dit is gebeurd op basis van de assen introvert en extravert versus individualistisch en groepsgericht. Door deze assen te kruisen, ontstaan er vier segmenten. Hierbinnen bevinden zich de zeven (nieuwe) leefstijlen uit de Leefstijlvinder.
De zeven recreatieprofielen van de Leefstijlvinder
- Avontuurzoekers (11%): Ontzettend avontuurlijk en creatief. Ze zijn overal voor in en doen graag nieuwe dingen, zolang het maar bijdraagt aan de persoonlijke ontwikkeling.
- Plezierzoekers (18%): Continu op zoek naar lol, de leukste ervaring en de gekste dingen doen. Ze gaan graag feesten, bezoeken festivals en doen veel leuke dingen.
- Harmoniezoekers: Veelal hartelijke mensen met veel interesse in anderen. Ze doen dan ook graag écht alles samen en zoeken vooral uitjes waaraan iedereen mee kan doen.
- Verbindingszoekers: Gericht op het verbinden met anderen. Er echt voor elkaar zijn. Vrijwilligerswerk doen ze dan ook graag, zelfs in het buitenland of op vakantie.
- Inzichtzoekers (13%): Gek op kunst, cultuur en wandelen. Ze willen met nieuwe ervaringen "blijven meedoen" in de wereld. Dat doen ze het liefst in een select gezelschap.
- Stijlzoekers (16%): Bezig met zien en gezien worden. Wellnesscenters, een sportwedstrijd bezoeken of omringen in luxe: dat past ze wel. Ze zijn actief en strevend, ook wel doelgericht.
- Rustzoekers (17%): Overtuigd dat er dicht bij huis genoeg te zien is en blijven dan ook graag in Nederland. Hier zijn ze het meest op hun gemak.
Innovatie en samenwerking in de sportsector
Op het ‘Kennisevent Samenwerken aan een sterke sociale basis met sport en bewegen’ van Kenniscentrum Sport & Bewegen, Sportinnovator, ZonMw en Movisie, werden de winnaars bekend gemaakt van de Nationale Sportinnovator Prijs 2024 - Fit na(ar) je pensioen.
Sportinnovator wil innovaties stimuleren die mensen met een lage SEP vlak voor en na hun pensioen meer laten sporten en sportief bewegen. Wanneer mensen met pensioen gaan, krijgen ze meestal meer vrije tijd. Dat biedt een kans om sporten en sportief bewegen te stimuleren, zodat 65-plussers fysiek en mentaal fit blijven met als resultaat een betere kwaliteit van leven.
Actieve werknemers zijn bovendien productiever en melden zich minder vaak ziek. Daarom is het voor werkgevers interessant om de laatste werkjaren te investeren in actieve werknemers.
Met het uitreiken van de Nationale Sportinnovator Prijs helpt Sportinnovator innovatieprojecten versneld opstarten, doorontwikkelen en/of opschalen. Hierbij is het belangrijk om vanaf het begin bestaande netwerken bij elkaar te brengen en gebruik te maken van elkaars kennis en middelen. In de projecten ligt daarom de focus op samenwerking tussen de werkgever, sportaanbieders, de doelgroep, sleutelfiguren uit de doelgroep en de lokale en regionale overheid.
Voorbeelden van innovatieve projecten
- FitLink - Verbonden door Beweging: Een innovatief sportmaatjesproject voor mensen in een lage sociaaleconomische positie rond hun pensioen. Deelnemers worden via een digitaal platform gekoppeld aan collega’s of buurtgenoten om samen laagdrempelig sportief te bewegen.
- Happy Fit 65+: Een beweegstimuleringsprogramma voor 65-plussers in Lelystad, met speciale aandacht voor bewoners van wijken met een lage sociaaleconomische positie.
- HRVitaal: Een systeemgerichte beweeginterventie die sport- en beweegdeelname stimuleert bij mensen met een lage sociaaleconomische positie (SEP) in de overgang naar en de fase na pensionering.
- Vitaal Vrij: Stimuleert (bijna) gepensioneerden met een lage SEP in Heerlen om in beweging te komen én te blijven met een hybride aanpak - een digitaal beweegplatform gecombineerd met fysieke bijeenkomsten.
Samenvattend biedt FIT-HEART een innovatieve en schaalbare aanpak hoe fysieke activiteit kan bijdragen aan gezonde harten en vaten. Dat terwijl ook de limiet van sport en bewegen op de hartgezondheid wordt onderzocht. Het onderzoek levert een bijdrage aan het voorkomen van hart- en vaatziekten door het stimuleren van gezond beweeggedrag. En aan het veilig sporten bij mensen met hart- en vaatziekten en bij atleten.
tags: #doelgroep #fitte #recreanten