Ervaar je juist last bij de ribben rond de buikstreek en niet bij je borstbeen? Dit kan verschillende oorzaken hebben, variërend van spierspanning tot meer specifieke aandoeningen.
Mogelijke oorzaken van pijn onder de ribben
Je middenrif is een grote ademhalingsspier die als een soort koepel verbinding heeft met je onderste ribben. Bij een inademing beweegt je middenrif richting je buik en bij een uitademing weer omhoog. Het is belangrijk dat je middenrif kan aanspannen, maar ook weer helemaal kan ontspannen. Blijft jouw middenrif constant onder spanning staan, dan kan dit pijn geven onder de ribben aan beide kanten en in de ribbenboog. Langdurig veel stress is hier vaak de oorzaak van.
De dikke darm loopt dicht bij de ribben en stukken en onder de ribbenboog door. Als de dikke darm (te) vol zit met lucht dan ontstaat er irritatie en druk op de ribbenboog. De pijn is dan voelbaar achter of op de ribbenboog. Te veel aan lucht in de darmen ontstaat door overprikkeling. Soms is er een druk in de keel en zijn er zelfs hartkloppingen aanwezig. Dit heeft waarschijnlijk te maken met een verhoogde trek op het hele bindweefselsysteem. Alle weefsels in je lijf zijn verbonden met elkaar. De verbinding tussen middenrif, weefsels rondom je hart en keel is erg sterk.
Sommige mensen ervaren een bult onder de ribben, wat door een huisarts verklaard kan worden als een vetbultje. Dit soort bultjes zijn meestal beweeglijk onder de huid en geven alleen last bij aanraking. Andere mogelijke verklaringen voor een bultje onder de ribben zijn een opgezette lymfeklier, wat echter meestal pijnlijk is, of een stressknobbel. Een stressknobbel ontstaat door aangespannen spieren die samen een knobbel vormen en kleiner worden bij minder stress.
In zeldzamere gevallen kan er sprake zijn van een leverceladenoom, een zeldzame tumor die voornamelijk bij vrouwen voorkomt. Deze tumoren kunnen pijnklachten of een drukkend gevoel rechts boven in de buik veroorzaken, vooral als ze groot zijn of bloedingen optreden. Een ander mogelijk, maar minder vaak voorkomend, probleem is het zwevende-ribsyndroom. Hierbij kan het onderste zwevende ribkraakbeen (sub)luxeren, waardoor intercostale zenuwen geprikkeld worden. Dit kan leiden tot pijnklachten in de bovenbuik, die vaak verergeren bij bepaalde bewegingen of houdingen.
Ook een buikwandbreuk kan een bult op de buik veroorzaken, wat kan leiden tot buikpijn en rugpijn. Een navelbreuk, een type buikwandbreuk bij de navel, komt vaak voor bij baby's en herstelt meestal vanzelf. Een bovenbuiksbreuk, boven de navel, geeft vaak geen klachten, maar kan soms wel meerdere zwellingen veroorzaken. Littekenbreuken na een buikoperatie kunnen ook voorkomen en zijn soms moeilijk te herstellen.
Een diastase, waarbij het weefsel tussen de rechte buikspieren (linea alba) wordt opgerekt, komt veel voor na de zwangerschap. Hoewel het geen directe bult veroorzaakt, kan een te grote of slappe diastase leiden tot pijn aan de buik en andere klachten. Soms ontstaat er bij een diastase een puntje, bult of bolling op de buik bij druk. Een zwakke plek in de buikwand kan leiden tot een buikwandbreuk, waarbij een deel van de buikinhoud buiten de buik komt te zitten, wat zichtbaar is als een bult.
Wat te doen bij pijn onder de ribben?
Bij pijn onder de ribben is het belangrijk om de oorzaak te achterhalen. Mogelijke benaderingen zijn:
- Spanning middenrif of gespannen darm: Dit kan worden aangepakt met zachte behandeltechnieken om de spanning te verminderen.
- Blokkades van de onderste ribben vanuit de rug: Indien de pijn vanuit de rug komt, kan specifieke behandeling gericht op de wervelkolom nodig zijn.
- Volle darm: Bij pijn door een volle darm met lucht, kunnen voedingsadviezen en technieken om de spanning in het lichaam en de darmen te verlagen helpen.
- Diastase: Bij een diastase kan een bekkenfysiotherapeut helpen met oefeningen gericht op ademhaling, lichaamshouding en het correct aanspannen van de buikspieren. Het is belangrijk om een goed plan te hebben voor sporten met een diastase, beginnend met de basisoefeningen en rustig op te bouwen.
- Zwevende-ribsyndroom: De behandeling bestaat uit uitleg, geruststelling, houdingsadviezen en eventueel pijnstilling.
- Buikwandbreuk: Indien er klachten zijn, bespreekt de arts of een operatie nodig is. Bij inklemming van de buikinhoud is snelle chirurgische behandeling noodzakelijk.
- Leverceladenoom: De belangrijkste behandeling is het staken van hormoongebruik. Operatie is noodzakelijk bij symptomatische tumoren, tumoren die blijven groeien of tumoren groter dan 5 cm.
Als je een bult of zwelling voelt, is het altijd verstandig om dit door een arts te laten onderzoeken, vooral als de bult groter wordt binnen een paar weken of maanden. Een arts kan de diagnose stellen door middel van lichamelijk onderzoek en eventueel aanvullende onderzoeken zoals een echo of MRI.
Belang van een goede ademhaling en lichaamshouding
Een suboptimale ademhaling, waarbij de ademhaling te hoog zit en schouders en nek te veel meewerken, kan leiden tot spanning op de buikwand en de linea alba. Het aanleren van een 360° ademhaling (middenrifademhaling) is cruciaal. Een optimale lichaamshouding, waarbij de ribbenkast boven de heupen staat, zorgt voor een optimale drukverdeling in de buik. Afwijkingen hierin, zoals een naar voren of naar achteren gekanteld bekken, kunnen bijdragen aan het ontstaan of verergeren van buikklachten.
360 graden ademhaling
Het niet optimaal gebruiken van de buikspieren kan ook problemen veroorzaken. Te veel aanspannen van de dwarse buikspieren verhoogt de druk in de buik, wat niet goed is voor de bekkenbodem. Te hard werken van de rechte buikspieren kan leiden tot een bolle buik en druk op de linea alba. Het is daarom belangrijk om eerst een goede ademhaling te leren en vervolgens te kijken naar de activatie van de dwarse buikspieren, rechte buikspieren en schuine buikspieren.
Wanneer medische hulp zoeken?
Als je last hebt van pijn onder de ribben, een bult voelt, of je zorgen maakt over je buikklachten, is het raadzaam om contact op te nemen met je huisarts. Vooral bij plotselinge, hevige pijn, een bult die groeit, of andere alarmerende symptomen, is medisch advies essentieel. Een arts kan de juiste diagnose stellen en een passend behandelplan opstellen.
Buikklachten kunnen complex zijn en hebben vaak meerdere factoren tegelijk. Een ongunstige houding, weinig afwisseling, hoog ademhalen, overbelasting, littekens, een hernia, diastase, medicatie, gewichtsschommelingen en hormonen kunnen allemaal invloed hebben. Zeldzamere oorzaken zoals buikontsteking of een gezwel vereisen huisartsenzorg.