Spit, ook wel bekend als acute lumbago, is een plotselinge, scherpe pijn in de onderrug. Het gaat vaak gepaard met spierstijfheid en een beperkte beweeglijkheid, waardoor dagelijkse activiteiten bemoeilijkt worden. Deze aandoening kan iedereen treffen, ongeacht leeftijd, en is meer dan alleen een fysiek ongemak; het heeft invloed op de algehele kwaliteit van leven.
De pijn bij spit wordt gevoeld in de lage rug en straalt soms uit naar de bovenbenen. Het meest kenmerkende symptoom van spit is een acute pijn in de lage rug. De pijn begint vaak intens en kan scherp en stekend zijn. Na enkele dagen kan de intense, stekende pijn afnemen en zeurend worden. Spit kan resulteren in moeite met bewegen en buigen, waardoor dagelijkse activiteiten bemoeilijkt worden. Bij acute rugpijn verkrampen de rugspieren vaak, hierdoor zul je moeizamer kunnen bewegen. Stijfheid in de onderrug is een veelvoorkomend symptoom, vooral bij het opstaan 's ochtends of na langdurig zitten. Activiteiten zoals lopen, staan, of zelfs eenvoudige draaibewegingen kunnen de pijn verergeren. De pijn die bij spit gevoeld wordt wil niet zeggen dat er iets beschadigd is in de rug. Bij spit kun je last krijgen van een uitstralende pijn (referred pain), meestal wordt deze pijn gevoeld in de bil tot de knie. De uitstralende pijn is diffuus en zeurend van aard. Wanneer de pijn tot in de voet wordt gevoeld en schietend / brandend van aard is, kan er mogelijk een andere oorzaak zijn van de pijn, bijvoorbeeld een hernia.
Wat zijn de oorzaken van spit?
Spit is een complex samenspel van factoren die kunnen variëren, maar de volgende oorzaken worden vaak geassocieerd met deze aandoening:
- Overbelasting van de rug: Herhaalde bewegingen, ongewend (zwaar) fysiek werk, intensieve fysieke activiteit zonder een adequate warming-up kunnen leiden tot voorbelasting van de rug. De rug is van oorsprong een onwijs sterk, echter wordt de rug vaak te weinig belast. Wanneer hij dan wel weer een keer belast wordt zorgt dit snel voor een overbelasting.
- Sedentaire levensstijl: Gebrek aan regelmatige lichaamsbeweging kan de rugspieren verzwakken, waardoor ze gevoeliger worden voor blessures zoals spit. Door veel te zitten en weinig te bewegen wordt de rug onderbelast, hij wordt dan steeds minder sterk. Dit is een proces wat ook weer om te keren is door te trainen.
- Verkeerde houding: Hoewel een verkeerde houding niet bestaat kan het langdurig in één houding belasten (eenzijdige belasting) zorgen voor rugpijn. Voor de rug is het belangrijk dat hij belast en bewogen wordt. Wanneer een rug niet bewogen wordt neemt de kans op rugpijn toe.
- Stress: Psychologische stress kan leiden tot spierspanning in de onderrug, en kan bijdragen aan het ontstaan van acute lage rugpijn. Daarnaast verstoort stress de werking van het pijndempende systeem, waardoor je bij minder prikkeling pijn zult voelen.
Spit verwijst naar een plotselinge scherpe pijn of stijfheid in het onderste deel van de rug. Het is een vorm van lage rugpijn die vaak optreedt na een verkeerde beweging, een ongemakkelijke draai of het tillen van een zwaar voorwerp. Veelal ontstaat dit als een druppel die de emmer doet overlopen. Bij spit is er meestal sprake van een plotselinge verrekking of kleine beschadiging van de gewrichten, spieren en/of ligamenten in de lage rug. Hoewel de precieze oorzaak van de pijn vaak moeilijk vast te stellen is, wordt aangenomen dat een combinatie van gewrichtsirritatie, spierverrekking, druk op zenuwen en mogelijk plaatselijke ontsteking bijdraagt aan de symptomen.
Diagnose en Onderzoek bij Spit
Een doeltreffende aanpak van spit begint met een precieze diagnose en een uitgebreid onderzoek. Onze fysiotherapeuten starten met een zorgvuldige screening. Tijdens deze screening beoordelen we of wij de juiste zorg kunnen bieden. Als dit niet het geval is, voorzien we je van onderbouwd advies en verwijzen we je zo nodig naar de huisarts. Vervolgens volgt een diepgaand vraaggesprek om jouw medische geschiedenis te begrijpen en specifieke spitklachten in kaart te brengen. Dit omvat vragen over de aard van de pijn, de duur ervan, en factoren die de symptomen kunnen verergeren of verbeteren. Een grondig lichamelijk onderzoek is cruciaal om te bepalen welke bewegingen of posities de rugpijn veroorzaken. Dit geeft ons richting voor de behandeling. Een MRI-scan of röntgenfoto heeft meestal geen toegevoegde waarde. Indien wij naar aanleiding van jou verhaal en het lichamelijk onderzoek denken dat er een indicatie is voor beeldende onderzoek dan zullen wij, in overleg met jou, contact opnemen met de huisarts. Dit is bij spit zelden nodig.
Een grondige diagnose legt de basis voor een gerichte behandeling. Vervolgens zullen we samen aan de slag gaan om een behandelplan op maat op te stellen.
Behandeling van Spit
De fysiotherapeutische behandeling van spit kan bestaan uit de volgende behandelvormen:
- Oefentherapie: We maken oefenprogramma op maat met oefeningen gericht op het verminderen van pijn en het verbeteren van de beweeglijkheid. Dit wordt aangevuld met specifieke oefeningen gericht op het versterken van de rugspieren en het voorkomen van terugkerende klachten. Tijdens een behandeltraject bieden wij individuele begeleiding bij het aanleren van correcte lichaamshoudingen en beweegpatronen.
- Manuele therapie: Manuele therapie bij spit bestaat uit gerichte mobilisaties en manipulaties van de wervelkolom om pijn te verminderen en de beweeglijkheid te verbeteren.
- Leefstijladvies: Indien nodig dan zal er tijdens de behandeling van spit aandacht zijn voor leefstijladviezen. Hierbij moet je denken aan advies over voldoende fysieke activiteit, slaap en stressmanagement.
- Voorlichting & Advies: Wij geven voorlichting over het ontstaan en de prognose van spit. Daarnaast geven wij advies over het voorkomen van terugkerende klachten en het behouden van een gezonde rug.
Spit - acute lage rugpijn
Praktische Tips bij Spit
Deze praktische tips zijn bedoeld als leidraad voor het dagelijks leven en kunnen aanzienlijk bijdragen aan het bevorderen van comfort en het voorkomen van terugkerende rugpijn:
- Blijf in beweging: probeer je houdingen zo veel mogelijk af te wisselen. Actief blijven bevordert het herstel van spit.
- Pijnstilling: neem indien nodig pijnstilling zodat je in beweging kunt blijven. Bij vragen over pijnstilling neem je contact op met je huisarts.
- Zoek hulp: zoek hulp bij een gespecialiseerde fysiotherapeut voor je spit klachten. Deze voorziet je ook van advies om een nieuwe episode van rugpijn te voorkomen.
Raadpleeg altijd een fysiotherapeut voor advies op maat.
Veelgestelde Vragen (FAQ)
Wat is spit?
Spit, ook wel acute lumbago genoemd, is een plotselinge, scherpe pijn in de onderrug. Het wordt vaak veroorzaakt door spierverrekking of overbelasting van de rugspieren.
Wat zijn de symptomen van spit?
Typische symptomen zijn plotselinge rugpijn, moeite met bewegen, stijfheid en soms uitstraling (referred pain) naar de bil of het bovenbeen.
Hoe lang duurt spit?
De meeste mensen herstellen binnen 6 weken van spit.
Kan spit terugkeren?
Ja, helaas wel. Bij spit is bekend dat er veel recidieven (opnieuw optreden van klachten) zijn.
Heb ik spit of een hernia?
In eerste instantie kunnen beide mogelijk op elkaar lijken. Echter, zijn er enkele verschillen die het een aannemelijker maken dan het ander. Bij een hernia zie je meestal uitstraling in één been, deze uitstraling gaat vaak voorbij de knie. Bij spit stralen de klachten meestal niet uit naar het been, soms wordt alleen in het bovenbeen een zeurende pijn ervaren. Voor hulp bij het diagnostiseren en verhelpen van je rugpijn kun je altijd een afspraak maken.
Hebben jullie een wachtlijst?
Bij ons kun je voor een intake meestal binnen 24 uur terecht!
Oefeningen voor Spit Klachten
De pijn is een waarschuwingssignaal. Negeer pijn nooit. Het is verstandig om met 2-3 oefeningen te beginnen. Kies zelf een oefening die het prettigst aanvoelt. Kijk of er een reactie volgt na het voltooien van de oefening. Wordt de klacht erger? Stop en overleg met onze therapeut wat te doen. De reactie kan ook de volgende dag merkbaar zijn. Voer deze oefening niet te gehaast uit. De oefening moet nauwkeurig en gecontroleerd worden uitgevoerd. Blijf alert tijdens de oefening en focus op de beweging. Begin altijd met bewegingsoefeningen. Krachtoefeningen bij spit worden in het begin afgeraden! Krachtoefeningen kunnen de spitklachten gemakkelijk verergeren.
Bekkenkanteloefeningen
We beginnen bij de bekkenkanteloefeningen. U kunt hier 1 van kiezen. Verschillende starthoudingen worden uitgelegd. Kies vervolgens nog 2 andere oefeningen. Om in het begin maximaal 3 oefeningen 2x per dag te doen.
Bekkenkantelen: Kantel het bekken naar achteren door middel van het aanspannen van de buikspieren, waardoor de onderrug in de grond wordt geduwd. Kantel vervolgens naar voren en laat uw buikspieren ontspannen. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Andere Bewegingsoefeningen
Vier op een rij: Plaats de handen recht onder de schouders. De knieën recht onder de heupen. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Bol maken: Zet de voeten recht onder de knieën. Maak de onderrug bol door in te zakken. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Beenlengte maken: Uitvoering: Maak 1 been langer door het been uit te strekken vanuit de heupen. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Navel in trekken: Plaats de armen naast het lichaam en trek uw navel naar binnen richting de wervelkolom en licht omhoog. U spant uw buikspieren dus licht aan. Het is een lichte aanspanning. Houd deze spiersamentrekking 15-30 seconden vast. Deze samentrekking van de buikspieren is essentieel bij het uitvoeren van veel spierversterkende oefeningen, maar ook bij vele dagelijkse activiteiten, denk bijvoorbeeld aan tillen. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Zijwaarts bewegen: Beweeg de billen zover mogelijk naar links en naar rechts, alsof u kwispelt. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Zijwaarts buigen: Breng de handen in de taille en zet de voeten stevig op de grond. Beweeg zijwaarts met het bovenlichaam naar een kant terwijl de taille niet meebeweegt. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Knuffel je knieën: Uitvoering: Trek met uw handen uw knieën naar de borst. Laat het bovenlichaam liggen. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Neerwaartse hond: Uitvoering: Loop met de handen langzaam vooruit over de mat, laat het hoofd ontspannen tussen de armen naar beneden hangen. Duw het borstbeen uit richting de grond.
Instap Krachtoefeningen
Begin pas met krachtoefeningen als de pijn van de spit weg is. Gezien kracht langzaam opgebouwd moet worden geven wij op deze pagina alleen de instap kracht oefeningen. Mocht dit pijnloos gaan dan kunt u doorgaan met de oefeningen van McGill.
Bracing principe: Ga op de grond liggen. Leg de armen naast je lichaam en je handen op je buik. Probeer lichtjes de buikspieren aan te spannen. De therapeut in het filmpje wijst naar de spieren aan beide kanten die onder andere aangetrokken moeten worden. In plaats van de buik in te trekken, span juist de spieren aan door iets ‘uit te zetten’. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Bracing met beenheffen: Liggend op de rug. Plaats de Stabilizer in de onderrug en houdt het metertje in de hand zodat de nek ontspannen kan blijven liggen. Beweeg het bekken voor en achterover om de neutrale positie van het bekken te vinden en waardoor de voor u aangegeven waarde wordt bereikt. Houdt deze stand vast. Span de buikspieren, volgens het bracing principe. Til het linkerbeen op zodat het bovenbeen verticaal staat. Breng het been terug naar de beginpositie en herhaal dit met rechts. Voer deze oefening gecontroleerd uit.
Bracing met Stabilizer: Houd de stabilizer in de hand zodat de druk op de meter kan worden afgelezen. Breng het bekken in de neutrale stand door de buikspieren aan te spannen volgens het bracing principe.
