Gehakt is voor velen een vaste waarde in de keuken: makkelijk, veelzijdig en lekker. Het is al lang niet meer alleen op de woensdag dat het op het menu staat. Nee, elke dag van de week gaan er miljoenen kilo’s doorheen: gehakt. En qua rundergehakt valt er in de supers heel wat te kiezen. Er is gewoon, mager en extra mager. De term mager geeft aan dat het gehakt minder vet bevat dan normaal rundergehakt. Maar hoe maak je gehakt met verschillende vetpercentages?
Het vetgehalte bepaalt niet alleen het aantal calorieën, maar ook de smaak, structuur en hoe sappig het vlees blijft tijdens het bakken. Hoe wordt mager gehakt gemaakt? Mager gehakt wordt gemaakt van vleesdelen met minder vet, zoals de bovenbil of de dikke lende. Bij gewoon gehakt gebruikt de slager of fabrikant ook vettere delen, zoals de borst of schouder. Soms wordt het vetgehalte nauwkeurig aangepast door extra vet of juist mager vlees toe te voegen om een constant percentage te krijgen.
Verschillende soorten gehakt en hun vetgehaltes
In de supermarkt zijn er drie soorten gehakt te vinden. Gewoon rundergehakt bevat gemiddeld 20 tot 25 procent vet. Mager rundergehakt zit rond de 10 tot 15 procent vet. Er bestaat ook extra mager gehakt, met hooguit 5 procent vet.
De vetpercentages van mager of extra mager rundergehakt in de Nederlandse supermarkten lopen uiteen van 8 procent tot 15 procent. Dit blijkt uit een test van de Consumentenbond. De organisatie vergeleken het vetgehalte van 62 varianten supermarktgehakt. In mager gehakt mag maximaal 15% vet zitten volgens de Nederlandse warenwet. De meeste bakjes (extra) mager gehakt uit de steekproef gaan daar niet overheen. Toch zijn ze behoorlijk vet. Vooral als je kijkt naar mager gehakt in andere landen. Volgens een Europese richtlijn mag in mager gehakt maximaal 7% vet zitten.
Volgens een Europese richtlijn mag in mager rundergehakt maximaal 7% vet zitten. Uit de test van de Consumentenbond blijkt dat mager gehakt met 7% vet of minder niet te vinden is in de Nederlandse supermarkt. Mager gehakt van Lebon komt met 7,9% vet in de buurt.
De Europese richtlijn versus de Nederlandse Warenwet
Volgens een Europese richtlijn mag in mager gehakt maximaal 7% vet zitten. Maar de Nederlandse Warenwet maakt onderscheid tussen gehakt vlees en gehakt, en dat laatste mag maximaal 15% vet bevatten. Als fabrikanten aan gehakt vlees iets toevoegen zoals een beetje water of aroma, valt het onder de definitie van gehakt, aldus de Consumentenbond. Dit gehakt valt dan onder de Nederlandse warenwet. Daarin zijn de regels voor vet in mager gehakt veel soepeler. Het mag namelijk bestaan uit 15% vet.
De term '(extra) mager' zet mensen op het verkeerde been, zegt directeur van de Consumentenbond Sandra Molenaar. 'En het is hartstikke ongezond, want vet in gehakt is dierlijk en daarom voor een groot deel verzadigd. Behoorlijk vet Van 62 varianten supermarktgehakt bekeken we het vetgehalte. De vetpercentages van mager gehakt en extra mager rundergehakt liepen flink uiteen: van 7,9% tot 16,5%. Sommige varianten waren zelfs vetter dan spareribs of shoarmavlees. Ook is (extra) mager gehakt soms vetter dan half-om-half of gewoon rundergehakt.
Half-om-half gehakt
Half-om-half gehakt is een mengsel van rund- en varkensvlees en bevat gemiddeld 25 tot 30 procent vet. Dat maakt het doorgaans vetter dan gewoon rundergehakt. Het varkensvlees zorgt wel voor een zachtere structuur en een volle smaak, waardoor het populair is voor gehaktballen en ovenschotels. Vanuit gezondheidsperspectief is half-om-half gehakt echter minder gunstig. Het hogere vetgehalte betekent meer verzadigd vet en calorieën, terwijl de hoeveelheid eiwitten en vitamines vergelijkbaar blijft met andere soorten gehakt.
Volgens de warenwet mag in normaal gehakt maximaal 25% vet zitten. Niet volgens de wet Verder vonden wij enkele varianten mager gehakt waarin meer dan 15% vet zit, volgens het etiket. Dat is verboden. Jumbo biologisch mager gehakt bevat 16,1% vet. Hoogvliet extra mager gehakt bevat 16,5% vet. In de online supermarkt van Hoogvliet vonden we zelfs mager gehakt met een vetpercentage van 19,8%. Volgens de 2 supermarkten gaat het hier om ongelukkige fouten. Zij zeggen dat de echte vetpercentages lager liggen. Ze beloven deze fouten aan te passen.
Gezondheid en voeding
Hoewel mager gehakt minder calorieën bevat, is vet niet altijd ongezond. Onverzadigde vetten - die ook in vlees voorkomen - zijn belangrijk voor je lichaam. Eiwitten, ijzer en B-vitamines: Goed om te weten: het vetgehalte verandert niets aan het gehalte aan eiwitten, ijzer of B-vitamines. Die blijven ongeveer gelijk. Je krijgt dus nog steeds een goede portie bouwstoffen binnen, ook met mager gehakt.
Vet is een belangrijke brandstof voor je lichaam. Vet zorgt er ook voor dat je vitamine A, D en E binnenkrijgt. Verder verklein je de kans op hart- en vaatziekten als je verzadigd vet vervangt door onverzadigd vet. Daarom past alleen gehakt met maximaal 5% verzadigd vet in de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum. Dat is gelijk aan een totaal vetgehalte van ongeveer 12%.
Koken met gehakt
Omdat gewoon gehakt vetter is, krimpt het bij het bakken meer - het vet smelt weg. Rundergehakt bestaat normaal gesproken voor 80% uit rundvlees en 20% rundervet. Mager rundergehakt heeft een maximaal vetgehalte van 15%. Ook wordt er in de supermarkt 'extra mager rundergehakt' aangeboden. Tartaar bevat een vetpercentage van maximaal 10%. Gehakte biefstuk, of steak tartaar, is nog minder vet en heeft een maximaal vetpercentage van 6%.
Kooktip: snel gehaktballetjes draaien
De prijs gaat omhoog wanneer er minder vet in het product zit (je krijgt immers meer vlees). Al het gehakt in de supermarkten is bewerkt: 98% vlees met minimaal twee e-nummers. Vaak ook nog water toevoegingen. Bij ons is het 100% rundvlees, zonder e-nummers of andere toevoegingen. Nee, onze ervaring is dat het nog steeds even mals is en het smaakt juist meer naar vlees! Waarom is dit Low Fat? Zodra gehakt minder dan 15% vet bevat per 100 g mag dit aangeboden worden als mager rundergehakt. Het Low Fat Rundergehakt van Muscle Meat bevat maximaal 5% vet per 100 g.
Duurzame alternatieven
Wil je bewust eten, dan kun je ook kiezen voor plantaardig gehakt. Dat is een prima keuze voor wie minder vlees wil eten of zijn ecologische voetafdruk wil verkleinen. De voedingswaarde verschilt echter sterk per merk: sommige varianten zijn rijk aan eiwitten, andere bevatten vooral vulstoffen of extra zout.
tags: #wat #is #het #vetpercentage #in #rundergehakt