Vrijwel iedereen weet dat sporten goed is voor de gezondheid, maar toch sport slechts 21 procent van de Nederlanders wekelijks. Dit blijkt uit cijfers van het Mulier Instituut. Een van de belangrijkste redenen die mensen hiervoor aanvoeren, is de prijs van sportabonnementen. Veel mensen vinden sporten te duur en hebben er het geld niet voor over. Dit terwijl de maatschappelijke druk om gezonder te zijn en er goed uit te zien, juist groter is dan ooit.
Het is algemeen bekend dat sportscholen vaak draaien op "slapende leden": mensen die wel betalen voor een abonnement, maar er geen gebruik van maken. Een gemiddeld sportschoolabonnement kost 38 euro per maand, wat neerkomt op 456 euro per persoon per jaar. Als 11 procent van de 3 miljoen Nederlandse sporters niet van hun abonnement gebruikmaakt, vertegenwoordigt dit een bedrag van maar liefst 150,5 miljoen euro per jaar. Dit kan beter worden besteed, bijvoorbeeld aan andere zaken of door het geld te sparen.
Financiële drempels voor sportparticipatie
Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat 51 procent van de Nederlanders wel vaker zou willen sporten, maar dit in de praktijk niet lukt. Hoge sportabonnementen worden vaak genoemd als een grote belemmering. Vooral voor mensen met een minimuminkomen is het lastig om meer te bewegen, omdat ze het geld en de voorzieningen missen voor een gezondere leefstijl. Een abonnement van 5 euro per maand zou voor velen al een uitkomst bieden, net als een korting op de zorgverzekering bij voldoende beweging.
Ook voor mensen met overgewicht is het mentaal erg moeilijk om in beweging te komen. Vaak lopen ze tegen praktische problemen aan, zoals het vinden van passende sportkleding in grotere maten. Dit draagt bij aan de conclusie dat sporten financieel aantrekkelijk gemaakt moet worden om meer mensen te motiveren.
Beloningssystemen en de kracht van kleine prikkels
Onderzoek van de Radboud Universiteit Nijmegen, geleid door David de Buisonjé, toont aan dat geld een effectieve motivator kan zijn om mensen naar de sportschool te krijgen. Een van de meest succesvolle methoden is de "beweegloterij", waarbij deelnemers kans maken op geld als ze hun sportdoelen halen. Zelfs een microbeloning van 10 cent kan al een groot verschil maken, vooral op het moment dat iemand dreigt af te haken. Dit suggereert dat het niet zozeer om de hoogte van de beloning gaat, maar om het juiste moment waarop deze wordt gegeven.
Verliesaversie, het feit dat mensen liever niets verliezen dan iets winnen, speelt hierbij ook een rol. Een "beweeg-deposito", waarbij mensen hun eigen geld inzetten en dit alleen terugkrijgen als ze hun doel halen, kan effectief zijn. Echter, niet iedereen kan of wil eigen geld op het spel zetten, wat de toegankelijkheid beperkt.
De economische waarde van sport
Sport draagt niet alleen bij aan de individuele gezondheid, maar ook aan de maatschappelijke waarden zoals participatie en sociale cohesie. De sportsector als markt genereert ook economische waarde voor Nederland. In 2019 werkten er 150.000 mensen in de sport, en de sporteconomie was goed voor 1,1% van het bruto binnenlands product. Huishoudens besteedden in 2018 €11,7 miljard aan sportgerelateerde zaken.
In 2022 gaven Nederlandse huishoudens 4,2 miljard euro uit aan sport- en fitnessdiensten, een stijging van 12% ten opzichte van 2019. Gemiddeld komt dit neer op 520 euro per huishouden. Hoewel sporten en kijken naar sport niet bovenaan de lijst van bezuinigingen staan, geven huishoudens met lagere inkomens vaker aan dat de kosten een bezwaar zijn om te sporten.
Gemeentelijk beleid en betaalbaarheid van sport
Gemeenten zetten met hun sportbeleid vooral in op het bevorderen van gezondheid en het in beweging brengen van mensen. Een groot deel van de gemeentelijke sportbudgetten gaat naar de aanleg en het onderhoud van accommodaties. Hoewel sporters vaak maar een fractie van de daadwerkelijke kosten betalen, kan een verhoging van tarieven leiden tot hogere contributies en dus lagere sportparticipatie.
Gemeenten gaven in 2020 netto €1,2 miljard uit aan sport, wat neerkomt op gemiddeld €67,80 per inwoner. De netto-uitgaven per inwoner stegen met 3,9% ten opzichte van 2019. Van alle vrijetijdsbestedingen van gemeenten ging 31% naar sport. Ondanks de coronacrisis beschouwen de meeste sportverenigingen zich financieel nog steeds gezond, hoewel er wel zorgen zijn over de gevolgen van de crisis.
HOE MAAK JE SPORTEN HAALBAAR? WAAROM LUKT HET JE NU WEL?!
De prijs van contributies of lidmaatschappen kan een reden zijn om een lidmaatschap op te zeggen. Bij fitnessabonnementen wordt "te duur" het meest genoemd als reden voor opzegging. Om sport betaalbaar te houden, zijn er initiatieven zoals het Jeugdfonds Sport & Cultuur, dat kinderen uit gezinnen met een laag inkomen helpt.
Het is duidelijk dat de kosten van sporten een belangrijke factor zijn in de beslissing om wel of niet te sporten. Hoewel er veel wordt geïnvesteerd in sportfaciliteiten en -beleid, blijft het betaalbaar houden van sport een uitdaging. Slimme beloningssystemen en het verlagen van financiële drempels kunnen helpen om meer mensen aan het bewegen te krijgen.