Het kiezen van de juiste lampfitting is essentieel voor veilige, goed functionerende en energiezuinige verlichting. Met een breed scala aan fittingen beschikbaar, variërend van E27 tot GU10 en G9, kan het soms overweldigend zijn om de juiste keuze te maken voor je lamp. De fitting van een lamp is het onderdeel waarmee de lamp wordt bevestigd aan de armatuur of de lichtarmatuur. Het is het punt waar de elektrische verbinding wordt gemaakt tussen de lamp en de armatuur, waardoor de lamp kan worden gevoed en licht kan produceren. Er zijn meer dan 100 verschillende fittingen voor lampen. We hebben voor jou de 8 meest voorkomende fittingen op een rijtje gezet met de eigenschappen en voor welke lampen ze geschikt zijn. Types die met de letter E beginnen zijn draaifittingen en types die met GU beginnen zijn steekfittingen.
Of je nu een E27 of E14 nodig hebt voor algemene verlichting, een GU10 spot voor gerichte lichtbundels of een laagspanningsfitting zoals G4, G5.3, G9 of R7s, met de juiste kennis voorkom je miskopen en installatiefouten.
De Meest Voorkomende Lampfittingen Uitgelegd
In de praktijk komen we een aantal veelgebruikte fittingen het meest tegen. Denk aan de E27 en E14 voor algemene verlichting, GU10 spots voor gerichte plafond- en wandverlichting, en laagspanningsfittingen zoals G5.3 (MR16) en G4. Welke fitting je nodig hebt, hangt af van het armatuur, de gewenste lichtopbrengst en de toepassing van de lamp. Weet je niet zeker welke fitting bij jouw lamp of armatuur past? In dit blog leggen we duidelijk uit wat het is, waar je deze voor gebruikt en waar je op moet letten.
Schroeffittingen: E27 en E14
Lampen met een E fitting zijn het meest bekend en ook het meest voorkomend. De 'E' in E27 staat voor Edison. In 1909 bedacht Thomas Edison deze lamp met schroefdraad fitting. De standaard diameter van deze dikke schroeffitting is 27 mm. De E27 fitting is de meestvoorkomende van alle lampfittingen en staat ook wel bekend als de grote fitting. Deze draai je eenvoudig in een E27 armatuur, welke je veel ziet in hanglampen, wandlampen, staande lampen of bureaulampen. De E27 werkt met een schroefmechanisme: de lamp wordt eenvoudig in de fitting gedraaid en vastgezet. Dit maakt het vervangen van een lamp snel en gebruiksvriendelijk. E27 fittingen zijn compatibel met verschillende lichtbronnen, zoals gloeilampen, halogeenlampen, spaarlampen en LED-lampen. Deze fitting is geschikt voor 220-240V netstroom, waardoor hij direct aangesloten kan worden zonder transformator.
De E14 fitting is kleiner dan de E27 fitting en wordt ook vaak een kleine fitting of Mignon-fitting genoemd. De E staat voor Edison en 14 verwijst naar de diameter in millimeters. De E14 fitting is eigenlijk de kleinere variant van de E27 fitting. Deze schroeffitting zie je vaak bij schemerlampen en spotjes. De meeste kleine gloei-, spaar-, halogeen- en LED lampen zijn voorzien van een E14 fitting. Ook bij dit type fitting hoef je de lichtbron alleen in het armatuur te draaien. E14 lampen zijn compacter dan E27 lampen en worden daarom veel gebruikt in kroonluchters, wandlampen, tafellampen en decoratieve armaturen. De fitting is geschikt voor verschillende lichtbronnen, zoals LED-lampen, halogeenlampen en spaarlampen.
Steekfittingen: GU10, G4, G9 en GU5.3 (MR16)
G-fittingen worden ook wel 2-pins of bipin fittingen genoemd. De letter G verwijst naar het gebruik van glazen lampen, terwijl het getal staat voor de afstand tussen de pinnen in millimeters.
De GU10 fitting is de meest geziene fitting als het gaat om spots. Een GU10 fitting wordt veel gebruikt in (inbouw)spots en plafondspots. Een GU10 fitting kenmerkt zich door twee korte, dikke pinnen met een kleine verbreding aan het uiteinde. GU10 lampen werken met een twist-and-lock systeem: je steekt de lamp in de fitting en draait deze een kwartslag om hem te vergrendelen. Dit maakt de lamp stevig, veilig en eenvoudig te vervangen. De GU10 is geschikt voor 220-240V netstroom, waardoor geen transformator nodig is. GU10 lampen zijn verkrijgbaar als LED (meest gebruikt), maar ook als halogeen. De LED lampen zijn makkelijk te installeren en werken rechtstreeks op 230V. De letters ‘GU’ geven weer dat het gaat om een steekfitting met pinnen in plaats van een schroefdraad fitting. Een LED Lamp met een GU10 fitting heeft een bajonetsluiting: druk de lamp in het voetje en draai de lamp rechtsom!
De GU5.3 fitting, ook wel MR16 genoemd, wordt veel gebruikt voor laagspanningsverlichting zoals accentverlichting, landschapsverlichting en sommige spotsystemen. Deze steekfitting heeft 2 dunne en tevens korte pinnen en wordt ook wel MR16 genoemd. De pinnen van een GU5.3 fitting staan 5,3 millimeter uit elkaar, zo komt deze fitting aan zijn naam. Lampen met een GU5.3 fitting worden gebruikt voor 12V spotjes. Het wordt vaak toegepast in badkamers, keukens of in de tuin. Waarom? Op plaatsen waar het vochtig kan zijn, is de kans op kortsluiting groter. In deze ruimtes is het gebruik van 12V dus veiliger dan 230V. De GU5.3 spots worden gevoed door een transformator die 230V terugbrengt naar 12V. GU5.3 lampen hebben een push-in ontwerp: de lamp wordt recht in de fitting gedrukt en klikt vast. Hierdoor is vervangen eenvoudig. GU5.3 spots zijn verkrijgbaar als LED en (ouderwets) halogeen en zijn beschikbaar in verschillende lichtkleuren en stralingshoeken.
De G4 fitting, ook wel GU4 genoemd, is een compacte fitting die veel wordt gebruikt voor laagspanningsverlichting. Je komt deze vaak tegen in kastverlichting, afzuigkappen, hanglampen en kleine armaturen. Lampen met een GU4 fitting worden ook gebruikt voor spots. Voornamelijk voor plekken met weinig ruimte, zoals in een vitrinekast of onder het keukenkastje. De pinnen zitten op een afstand van 4 mm en zijn 1 mm dik. Het LED lampje werkt vaak op 12 of 24V. G4 lampjes zijn heel klein en stralen bijna helemaal rondom. Ze werken op 12V en komen vaak voor in sfeerverlichting, bureaulampen, afzuigkappen en staande lampen. Tegenwoordig zien we ook GU4 LED lampjes op 230V. Let dus goed op welke u zelf heeft en de specificaties van de nieuwe. G4 lampen hebben een push-in aansluiting: de lamp wordt recht in de fitting gedrukt en blijft door spanning van de pinnen stevig zitten. Hierdoor is het vervangen van de lichtbron eenvoudig.
De G9 fitting wordt vooral gebruikt in kleine en decoratieve armaturen, zoals wandlampen, plafondlampen, hanglampen en kroonluchters. Een G9 fitting is een type steekfitting die wordt gebruikt in armaturen waar ruimte beperkt is, zoals wandlampen of plafondlampen. Een G9 fitting is een kleine fitting die zich onderscheidt door twee dunne lusvormige pinnen op een afstand van 9 mm van elkaar. G9 lampen hebben een steekfitting: je drukt de lamp eenvoudig erin zonder te draaien. Dit maakt vervangen snel en eenvoudig. Voor G9 LED verlichting heeft u geen transformator nodig, ze werken direct op 230V. De G9 fitting heeft een steekfitting (ook wel Bi-Pin genoemd) die bestaat uit twee lusjes. De wat kleinere wand- en plafondlampen hebben vaak een G9 fitting. Het plaatsen van een G9 lichtbron is ontzettend eenvoudig.
Lineaire Fittingen: R7s
De R7s fitting wordt gebruikt voor lineaire lampen, ook wel R7s staaflampen genoemd. R7s lampen zijn ideaal om oudere halogeenverlichting te vervangen. Een LED R7s lamp is energiezuiniger, gaat langer mee en geeft helderder en rustiger licht dan de traditionele halogeenvariant. De R7s heeft een lineair ontwerp met twee contactpunten aan beide uiteinden. De lamp wordt in de houder geplaatst en vastgeklikt door lichte druk. Bij het kiezen van een R7s lamp is de lengte cruciaal. Dit kleine staafvormige lampje wordt veel geprezen vanwege de vaak hoge lichtopbrengst. Ook zie je deze fitting in bijvoorbeeld breedstralers of in tuinverlichting. De maten van de R7S variëren tussen de 78 mm en 118 mm en ook de breedtes zijn verschillend van maat. De warmte kan goed weg door de ventilatieroosters aan de uiteinden van het lampje.
Hoe Kies Je de Juiste Lampfitting?
Het kiezen van de juiste fitting is essentieel voor veilige, goed functionerende en energiezuinige verlichting. Bij het kiezen van een nieuwe lamp of het vervangen van een lichtbron is het belangrijk om te weten welke fitting je nodig hebt. Hier zijn enkele tips:
- Controleer de oude lamp: Als je de oude lamp nog hebt, kun je kijken naar de fitting die daarop zit. Dit staat meestal op de metalen basis van de lamp.
- Controleer de verpakking of het armatuur: Bij een nieuwe lamp staat de benodigde fitting vaak aangegeven op de verpakking of op het armatuur zelf.
- Meet de fitting op: Als je de oude lamp niet meer hebt of als je de fitting niet kunt vinden, kun je de diameter van de fitting meten met een liniaal of meetlint.
- Raadpleeg een expert: Als je nog steeds niet zeker weet welke fitting je nodig hebt, kun je altijd advies vragen aan een lampenwinkel of een elektricien.
De eerste stap bij het uitzoeken van een nieuwe LED lamp voor een bestaand armatuur is het bepalen van de fitting. Voor bijna al uw bestaande verlichting waarbij u de lichtbron kunt vervangen is er een LED variant beschikbaar. Dit wordt ook wel retrofit genoemd: de fitting van uw lamp blijft hetzelfde, maar de techniek van de verlichting is totaal anders. Maar welke verschillende fittingen zijn er allemaal? En wat zeggen die cijfers en letters nu eigenlijk over de fitting?
Kijk voordat je de juiste fitting gaat kiezen eerst naar de aansluiting dat het armatuur heeft. Heeft het een ronde (schroefdraad) opening waar je een lamp in draait of zie je twee gaatjes waar pinnen in horen? Dan zijn we er nog niet, want ook in dat opzicht zijn er meerdere varianten mogelijk.
Gebruik een multimeter om de bedrading van een lamp te controleren.
Veelgestelde Vragen over Lampfittingen
Welke fitting heb ik nodig voor algemene verlichting?
Voor algemene verlichting worden vaak de E27 en E14 fittingen gebruikt. De E27 is de grotere, meer voorkomende fitting, terwijl de E14 kleiner is en vaak wordt gebruikt in decoratieve armaturen.
Wat is het verschil tussen een GU10 en een GU5.3 (MR16) fitting?
De GU10 fitting wordt gebruikt voor 230V spots met een bajonetsluiting. De GU5.3 (MR16) fitting wordt gebruikt voor 12V spotjes en heeft een bipin-voet. Voor GU5.3 lampen is altijd een transformator nodig.
Heb ik een transformator nodig voor G4 en G9 fittingen?
Voor G4 fittingen heb je meestal een transformator nodig omdat ze op 12V werken. G9 fittingen werken daarentegen direct op 230V, dus een transformator is niet nodig.
Kan ik een oude gloeilamp vervangen door een LED lamp?
Ja, voor vrijwel alle soorten fittingen van vroeger is er tegenwoordig een duurzame LED variant beschikbaar. Dit heet 'retrofit'. Zo bespaar je energie en kosten.
Mocht je er toch niet helemaal uitkomen, dan kun je je altijd laten adviseren door een van onze LED specialisten.