SLIMMER is een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) die volwassenen met overgewicht en een verhoogd gezondheidsrisico ondersteunt bij het duurzaam verbeteren van hun leefstijl. Dit tweejarige programma omvat een intensieve fase van zes maanden gericht op voeding en beweging, gevolgd door een onderhoudsfase van achttien maanden. Deelnemers ervaren een combinatie van individuele consultaties en groepsbijeenkomsten, waarbij ze worden gestimuleerd om lokaal beweegaanbod te ontdekken en worden ondersteund door regelmatige terugkommomenten. Onderwerpen die aan bod komen, omvatten voeding, beweging, slaap, en stressmanagement.
Het SLIMMER programma is bedoeld voor volwassenen met obesitas (BMI 30-40) of overgewicht (BMI >25) in combinatie met een verhoogd gezondheidsrisico. Voor aanmelding is een verwijsbrief van de huisarts vereist. Zodra deze is ontvangen, wordt een intakegesprek ingepland.
Het Belang van een Gezonde Leefstijl
Wanneer u obesitas of overgewicht heeft, kunt u geconfronteerd worden met diverse gezondheidsrisico's, zoals diabetes, hart- en vaataandoeningen, artrose of slaapapneu. Het is wetenschappelijk bewezen dat een gezond gewicht bijdraagt aan een hogere energielevel, waardoor u zich fitter voelt om activiteiten te ondernemen en minder vermoeid bent. Om deze redenen is het waardevol om deel te nemen aan het gecombineerde leefstijlinterventieprogramma ‘SLIMMER’, dat u helpt een gezond gewicht en een bijbehorende leefstijl te bereiken.
Wat is een Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI)?
Een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) is een tweejarige aanpak gericht op het ontwikkelen van een gezonde leefstijl. De focus ligt op een combinatie van gezonder eten, meer bewegen en duurzame gedragsverandering. Een GLI bestaat uit een behandelfase, gevolgd door een onderhoudsfase, en wordt vormgegeven door zowel individuele als groepsbijeenkomsten. Het hoofddoel is om volwassenen met obesitas of overgewicht, in combinatie met andere risicofactoren, te begeleiden naar een duurzaam gezondere leefstijl. De overheid stimuleert dit initiatief om de gezondheidseffecten en maatschappelijke consequenties van overgewicht te beperken.
Een GLI wordt vanuit de basisverzekering vergoed zodra deze de erkenning 'eerste aanwijzingen voor effectiviteit' heeft verkregen via het RIVM-erkenningstraject. Na deze erkenning beslissen zorgverzekeraars welke programma's zij vergoeden en contracteren. Om de toegankelijkheid van GLI te vergroten, zijn er twee digitale interventies erkend: Cool-Mi-guide en Slimmer Powered bij Ancora. Tijdens deze digitale trajecten vindt coaching plaats via beeldbellen met de leefstijlcoach of digitale ondersteuning in de eigen taal.
Professionele Betrokkenheid bij GLI
Bij de uitvoering van een GLI zijn diverse professionals betrokken. De huisarts stelt de primaire indicatie dat een patiënt in aanmerking komt voor een GLI en verwijst deze door naar de uitvoerende professionals. De huisarts, bedrijfsarts of praktijkondersteuner ontvangt een terugkoppeling van de voortgang. De uitvoerders van de GLI kunnen leefstijlcoaches, diëtisten, fysiotherapeuten en oefentherapeuten zijn. Zij kunnen een erkende GLI individueel of in samenwerking aanbieden en de geleverde zorg declareren, mits zij geregistreerd zijn bij de Registratie Beroepsvereniging Leefstijlcoaches Nederland (BLCN) en een contract hebben met een zorgverzekeraar. Zorgverzekeraars geven vaak de voorkeur aan contractafspraken met zorggroepen.
Het opzetten van een GLI, met de samenwerking tussen verschillende partijen en professionals, is complex. Om projecten te ondersteunen bij het vormgeven en implementeren van een GLI, is de praktische handreiking 'Geleerde lessen van duurzame integrale implementatie van de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI)' opgesteld.
Bewegen binnen GLI
De basisverzekering vergoedt de inzet van niet-paramedische beweegprofessionals niet. Veel potentiële deelnemers hebben weinig ervaring met bewegen en moeten barrières overwinnen om te gaan bewegen. Als het daadwerkelijke bewegen geen integraal onderdeel is van het programma, kan dit de effectiviteit negatief beïnvloeden. Duurzaam meer bewegen is echter een essentieel doel van een GLI, aangezien beweging cruciaal is voor gewichtsverlies en het behoud daarvan. De meest recent erkende interventies, zoals ‘Samen Sportief in Beweging’ en ‘X-Fit GLI’, vormen hierop een uitzondering.
Voor mensen met overgewicht of obesitas zijn de algemene beweegrichtlijnen mogelijk onvoldoende om effectief gewicht te verliezen, dit te behouden en stapsgewijs te werken aan een betere fysieke en mentale gezondheid. In de meeste erkende interventies speelt de buurtsportcoach een rol bij het bewegingsonderdeel. Binnen het COOL-programma geeft de buurtsportcoach bijvoorbeeld informatie over bewegen in groepssessies.
Succesverhalen en Resultaten
In de afgelopen jaren zijn diverse projecten rondom de GLI gestart door verschillende professionals, waaronder fysiotherapeuten, zorggroepen, zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Een voorbeeld hiervan is HealthyLIFE, een samenwerking tussen zorggroep Meditta en stichting Ecsplore. Zij hebben de interventie COOL uitgebreid met een 14-weeks beweegprogramma en werken vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Een deelnemende gemeente financiert de beweegcoach.
Het RIVM monitort sinds 2019, in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de ontwikkelingen en effecten van de GLI. Uit het GLI-register van 2022 blijkt dat steeds meer mensen deelnemen aan een GLI. Deze registratie en diverse onderzoeken tonen aan dat deelnemers in de beginfase van het programma positieve resultaten behalen op het gebied van gewichtsafname, buikomtrek en levenskwaliteit. Tevens zijn er positieve effecten zichtbaar met betrekking tot Positieve Gezondheid en mobiliteit, waaronder minder problemen met dagelijkse handelingen, minder pijn en somberheid.
Erkende interventies laten eveneens positieve resultaten zien. Onderzoek toont aan dat deelnemers gemiddeld ongeveer 3 kilogram gewichtsverlies realiseren binnen een jaar, waarvan een deel behouden blijft. Kwantitatief onderzoek naar de voorlopers van de erkende GLI's en praktijkervaringen bieden inzicht in factoren die bijdragen aan meer gezondheidswinst. Bij de voorloper van de BeweegKuur werd de hoeveelheid begeleiding die deelnemers ontvingen als een werkzaam element beschouwd. Uit de evaluatie van X-Fit 2.0 blijkt dat deelnemers de inzet van een leefstijlcoach en beweegcoach waarderen, evenals de 'homogeniteit' van het volgen van een programma met vergelijkbare mededeelnemers. Voldoende sociale steun en een goede monitoring (van gestelde doelen, gewichtsverloop, fysieke activiteit, etc.) dragen bij aan meer bewustwording bij de deelnemer en leiden mogelijk tot positieve resultaten.
Persoonlijke Ervaringen
In september 2022 startte ik met het PS. food & lifestyle programma, destijds woog ik ongeveer 88 kilo en worstelde ik al jaren met mijn gewicht. Een loodzware periode in september 2021, waarin we een zwangerschap moesten afbreken, leidde tot een verdere toename van kilo's. Ik merkte dat ik minder fit werd, niet lekker in mijn vel zat en spiegels ontweek. De zomer van 2022 bracht verandering toen ik een vriendin zag die fantastisch oogde na het volgen van het PS. food & lifestyle programma. Zij benadrukte de volhoudbaarheid en de aangename producten. Zelf voelde ik me op dat moment erg zwaar en besloot de strijd weer aan te gaan. Ik nam contact op met een PS. food & lifestyle coach en begon enthousiast met het starterspakket.
In de weken daarna ontdekte ik welke producten en gerechten ik lekker vond. Langzaam zag ik mezelf slanker worden; het ging makkelijker dan verwacht. Wekelijks had ik contact met mijn voedingscoach en zag ik het getal op de weegschaal dalen. Natuurlijk waren er moeilijke momenten, maar dan herinnerde ik me mijn doel. Was het de moeite waard om drie dagen stil te staan voor dat ene chipje of koekje? Nee. Via mijn coach leerde ik etiketten lezen in plaats van blind te vertrouwen op reclames over "gezond" eten. Een voorbeeld is mayonaise: light- of frietlijnvarianten lijken de beste keuze, maar etiketten lezen kan een ander beeld geven. Ik ontdekte ook handige vervangers zoals bloemkoolrijst in plaats van rijst en courgetti in plaats van spaghetti.
In februari/maart 2023 was ik bijna 20 kilo afgevallen en voelde ik me fantastisch. Ik zat weer lekker in mijn vel en kon weer hele dagen met de kinderen op pad zonder me moe te voelen. Mijn gewicht kan ik goed behouden. Tijdens vakanties kies ik bewust voor minder streng zijn en genieten, om na de vakantie weer wat strenger te zijn en de vakantiekilo's er snel weer af te trainen. Ik blijf opletten, want ik houd van lekker eten en drinken. Thuis koken we vaak uit het PS. food & lifestyle boek. Ik ga nog steeds naar mijn coach voor tips en begeleiding, en samen houden we vinger aan de pols. Zonder de hulp van mijn coach was het me nooit gelukt om de strijd met de kilo's eindelijk te winnen.
Een ander voorbeeld is dat van Peter, 45 jaar, vader van twee kinderen en kantoorwerker. Hij baalde van de 10 kilo die er in de loop der jaren bij waren gekomen. Tijdens de coronaperiode verliep zijn traject digitaal, met wekelijkse videogesprekken, persoonlijke adviezen en leerzame factsheets.
Isabella volgde het Lekker Puh traject bij Groot in de Praktijk. Eerder had ze al een diëtist bezocht, maar daar vond ze haar draai niet. Ze moest calorieën tellen en compenseren wanneer ze te veel had gegeten. Jorrit, een 22-jarige accountant in opleiding, met een druk sociaal leven en een BMI van 30kg/m², besloot hulp te zoeken.
Chantal, moeder van twee kinderen en gastouder, combineert haar drukke gezinsleven met Thaise kookworkshops en sportactiviteiten. Hardlopen en darmklachten waren een uitdaging voor Barbara, een 39-jarige sportieve vrouw die na 5 jaar hardlopen meerdere sanitaire stops moest inlassen tijdens lange duurlopen.
John Veerman uit Volendam, bekend in de tijdritwereld, kon zijn sportieve prestaties niet meer leveren door zijn conditie en ruim 20 kilo overgewicht. Esther, die normaal gesproken niet op haar gewicht hoefde te letten, merkte dat dit veranderde en koos er 's middags vaak voor om toch slechte dingen te eten, ondanks haar ochtendlijke goede voornemens.
De stap naar een diëtist kan groot zijn, zeker als het gaat om het uitleggen aan kinderen. Angela, 31 jaar en moeder van twee jonge kinderen, besloot na twee zwangerschappen dat er iets moest gebeuren aan haar gewicht, waar ze zelf niet meer gelukkig van werd.
