Biogrondstoffen en biobrandstoffen worden algemeen erkend als cruciale elementen voor de verduurzaming van de Nederlandse transportsector. Echter, de weg naar grootschalige implementatie is bezaaid met uitdagingen die innovatie, opschaling van productie en aanzienlijke investeringen vereisen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft TwynstraGudde opdracht gegeven om de belangrijkste ontwikkelingen, kansen en knelpunten op dit gebied te analyseren en te visualiseren.
Uitdagingen en Kansen in de Biobrandstofketen
De inzet van biogrondstoffen is een complex en controversieel onderwerp, gekenmerkt door aanzienlijke onzekerheden voor de toekomst. Markt- en technologische ontwikkelingen zullen bepalend zijn voor welke productieroutes en ketens dominant worden in verschillende sectoren. Vragen over de beschikbaarheid van biogrondstoffen, hun herkomst, de kosten van productie-opschaling en de sectoren die het meest kunnen profiteren, staan centraal in dit debat.
TwynstraGudde heeft kansen en knelpunten voor biobrandstoffen onderzocht voor het wegvervoer (zwaar en licht), de scheepvaart (zeevaart en binnenvaart) en de luchtvaart. Het onderzoek, dat begon met een bureaustudie en werd ondersteund door een review met gespecialiseerde partners, omvatte ook toetsing door diverse kennisinstituten zoals RVO, TNO, KiM en PBL.
Spectaculaire Groei en Toenemende Concurrentie
Het onderzoek toont aan dat de inzet van biobrandstoffen spectaculair zal groeien, mede dankzij ambitieuze Europese regelgeving zoals het Fit-for-55-pakket. Er wordt verwacht dat er in de toekomst voldoende biogrondstoffen beschikbaar zullen zijn, zowel binnen de EU als wereldwijd, om aan de groeiende vraag te voldoen. De herkomst van deze grondstoffen is echter divers en onduidelijk voor de periodes 2030 en 2050. Een belangrijke trend is de toenemende concurrentie om geavanceerde biobrandstoffen en synthetische brandstoffen (e-fuels).
Dit leidt tot de noodzaak van een aanzienlijke opschaling van de productiecapaciteit. De investerings- en operationele kosten, evenals de bijbehorende onzekerheden, blijven echter hoog. Het is nog niet exact te bepalen welke mix van hernieuwbare brandstoffen per sector in 2030 of 2050 zal worden gebruikt. Wel is duidelijk dat biobrandstoffen en e-fuels tegen 2050 een dominant aandeel zullen hebben in de brandstofmix voor de lucht- en scheepvaart.
Beleidsaanbevelingen voor de Toekomst
Op basis van de bevindingen doet TwynstraGudde aanbevelingen aan het ministerie. Op korte termijn wordt geadviseerd in te zetten op het stimuleren van innovatie en opschaling van de productie van geavanceerde en synthetische (bio-)brandstoffen, met name voor de scheep- en luchtvaart. Daarnaast is het raadzaam het bestaande beleid te heroverwegen, met betrekking tot de limitering van conventionele biogrondstoffen (voedsel- en voedergewassen) en de stimuleringsfactor voor de inzet in de scheep- en luchtvaartsector.
Belangrijkste Aanbevelingen:
- Stimuleer innovatie in en opschaling van de productie van geavanceerde biobrandstoffen.
- Heroverweeg de stimuleringsfactor voor de inzet van biobrandstoffen in de lucht- en scheepvaartsector.
- Stimuleer innovatie in en opschaling van de productiecapaciteit van bio-kerosine en synthetische kerosine.
- Stimuleer de opzet van proeftuinen (fieldlabs, innovatiehubs) voor het experimenteren met alternatieve energiedragers in de scheepvaart.
- Zet in op internationale, bindende afspraken voor de lucht- en scheepvaartsector om investeringszekerheid te vergroten.
Innovatie in Waterzuivering: Biologische Methaanoxidatie
Los van de transportsector, toont een apart onderzoek naar waterzuivering bij WML pompstation Breehei aan hoe biologische processen innovatief kunnen worden toegepast. Daar wordt al drie jaar een klassieke grondwaterzuivering met biologische methaanoxidatie toegepast in een innovatieve opzet, vergeleken met een conventionele methode. Deze innovatieve zuivering produceert drinkwater van uitstekende kwaliteit, beter dan de oudbouw, met name op het gebied van Aeromonas en ijzer.
De biologische methaanoxidatie, waarbij het broeikasgas methaan wordt omgezet in koolzuurgas, levert een duurzaamheidswinst op door de verminderde uitstoot van broeikasgassen. Dit proces blijkt, in tegenstelling tot eerdere vrees, geen negatieve invloed te hebben op de biologische stabiliteit van het drinkwater.
De Rol van Biomassa in de Nederlandse Mobiliteitssector
Het onderzoek van TwynstraGudde biedt het ministerie input voor verdere discussie en beleidsvorming. De overzichtsplaten die het onderzoek begeleiden, vatten de conclusies en aanbevelingen samen en visualiseren de route van biogrondstoffen tot biobrandstoffen. Ze geven inzicht in de benodigde hoeveelheden biobrandstoffen per transportsector, uitgesplitst naar type biogrondstof en andere energiedragers.
Biobrandstof
De Nederlandse overheid kan het gebruik van biobrandstoffen verder stimuleren met nationale wet- en regelgeving, toegespitst op specifieke technologieën of sectoren. De nieuwe jaarverplichting Energie Vervoer (2022-2030) is een belangrijke uitwerking van de Europese REDII-richtlijn en een sleutelrol in het behalen van Europese doelen. Het Fit-for-55-pakket versterkt deze doelstellingen verder.
tags: #biologische #fit #twynstra #gudde