De bepaling van het Totaal Aeroob Kiemgetal (TAKK) is een fundamentele analysemethode in de levensmiddelenindustrie. Het wordt toegepast om de algehele microbiële belasting van een product te beoordelen. Deze analyse is beschreven in de internationale norm ISO 4833-2003 en is gebaseerd op de telling van kolonies die groeien op een voedingsbodem, zoals Plate Count Agar.
Het proces omvat doorgaans een reeks verdunningsstappen om een telbaar aantal kolonies te verkrijgen, gevolgd door incubatie gedurende een bepaalde periode. Na de incubatie worden de kolonies geteld. Dit traditionele proces kan echter tijdrovend zijn voor analisten in laboratoria.
Traditionele methoden voor het bepalen van het totale kiemgetal vereisen verdunningsreeksen om tot een telbaar resultaat te komen. Dit kan leiden tot een aanzienlijk tijdsverlies voor laboratoriumpersoneel. Automatisering van deze bestaande methoden is vaak kostbaar, en de beschikbare alternatieve methoden zijn grotendeels nog steeds gebaseerd op "plaatmethodes".
Innovatieve Technologie voor Snelere Resultaten
Er is echter een innovatieve technologie ontwikkeld die de problemen van verdunningen en de tijdrovende kolonietelling overwint. Deze technologie maakt gebruik van een innovatieve sensortechniek die de microbiële ademhaling meet. In elke testvial bevindt zich een sensor die via een optisch signaal de afname van zuurstof in een voedingsstaal aangeeft. Elke vial is voorzien van een platina-porfyrine polymeer.
Deze sensor, op de bodem van de testvial, wordt geactiveerd door een straaltje zichtbaar licht en zendt vervolgens een fluorescerend signaal uit. Elke verandering in de opgeloste zuurstof in het staal resulteert in een verandering in de vervaltijd van het signaal, uitgedrukt in halfwaardetijd. De halfwaardetijd is een robuuste meting, omdat deze onafhankelijk is van de signaalsterkte en dus van factoren die hierop invloed kunnen hebben, zoals kleur of deeltjes.
In tegenstelling tot klassieke methoden die verdunningsreeksen vereisen voor het bepalen van het totale kiemgetal, heeft deze nieuwe methode slechts één enkele vial nodig, mits het medium rijk genoeg is voor de aanwezige bacteriën om te groeien. Meer dan 35 matrices, waaronder melk en groenten, zijn reeds getest. Naast het totale kiemgetal zijn er mogelijk ook andere toepassingen, zoals het tellen van gisten, evenals onderzoeksdoeleinden.
De Greenlight-technologie is reeds gevalideerd voor de bepaling van het totale kiemgetal in rauw vlees en gevogelte. Drie dagen wachten op resultaten behoort definitief tot het verleden, aangezien er vrijwel continu wordt gemeten. Hoe meer kiemen er in de test aanwezig zijn, hoe sneller het resultaat bekend is, omdat er meer zuurstof wordt verbruikt, wat leidt tot een snellere verandering van het signaal.
In een kalibratie wordt bepaald hoe lang het duurt voordat de halfwaardetijd van het fluorescerende signaal een ingestelde grenswaarde bereikt.
SWAB Richtlijnen en Antibiotica Gebruik
Naast de methoden voor kiemgetal bepaling, speelt de SWAB (Stichting Werkgroep Antibiotica Beleid) een belangrijke rol in het formuleren van landelijke richtlijnen voor antibioticagebruik. Deze richtlijnen dienen als basis voor het opstellen van lokale en regionale antibiotica formularia, gericht op volwassen patiënten.
De SWAB-richtlijnen fungeren als een raamwerk voor commissies die antibioticaformularia opstellen in diverse ziekenhuizen. Via de SWAB-website kunnen de meest recente richtlijnen in het Nederlands en/of Engels worden gedownload, evenals het SWAB-format voor richtlijnontwikkeling. Elke SWAB-richtlijn heeft ook een webpagina met algemene informatie.
Naast richtlijnen publiceert de SWAB ook andere documenten, zoals leidraden, adviezen en praktijkgidsen, die gericht zijn op het optimaliseren van het antibioticabeleid.
Voorbeeld: Richtlijn 'Behandeling van Pneumonie'
Een voorbeeld van een SWAB-richtlijn is de richtlijn ‘Behandeling van Pneumonie’ met supplement. Deze bevat aanbevelingen voor volwassenen met een ‘community-acquired’ pneumonie (CAP) die zich in het ziekenhuis presenteren. De aanbevelingen zijn in overeenstemming met de NHG ‘Acuut hoesten’ richtlijn voor huisartsen.
De aanbevelingen zijn van toepassing op volwassen patiënten met CAP in Nederland, met uitzondering van immuungecompromitteerde patiënten, patiënten na orgaantransplantatie, HIV-positieve patiënten en patiënten die behandeld worden met immunosuppressiva.
Deze richtlijn is bedoeld voor zorgverleners die betrokken zijn bij de behandeling van volwassenen met CAP. Het doel is om artsen te informeren over belangrijke ontwikkelingen en controverses in het antibioticumbeleid voor deze patiënten. De richtlijn is in 2023-2024 opgesteld door een multidisciplinaire commissie.
Het is belangrijk op te merken dat de termen "totaal aeroob kiemgetal" en "totaal aerobe bacteriën" in de context van levensmiddelenmicrobiologie vaak synoniem worden gebruikt en verwijzen naar de bepaling van de totale hoeveelheid aerobe, mesofiele bacteriën.
Voor specifieke medische testen, zoals SOA-onderzoek met een wattenstaafje, worden andere methoden en protocollen gevolgd die losstaan van de voedselveiligheidsanalyses.
tags: #totaal #aeroob #kiemgetal #spongeswab