Het kabinet wil de verspreiding van het coronavirus tegengaan, en daarom wordt het dragen van een mondkapje in diverse publieke binnenruimten verplicht. Vanaf 1 december 2020 gold deze verplichting in onder andere winkels, musea en theaters. Ook in het onderwijs, met uitzondering van basisscholen, moesten mensen toen een mondkapje dragen. Voor contactberoepen, zoals kappers en rij-instructeurs, geldt de regel zowel voor de klant als de professional. In het openbaar vervoer was een mondkapje al verplicht, en voortaan geldt dit ook op stations en bij bus- en tramhaltes.
De mondkapjesplicht is bedoeld voor iedereen van 13 jaar en ouder. Een mondkapje moet de neus en mond volledig bedekken en ontworpen zijn om de verspreiding van virussen tegen te gaan. Medische mondneusmaskers zijn primair bedoeld voor de zorg; mondkapjes zijn geschikt voor gebruik in winkels, op school, in het openbaar vervoer en bij de kapper. Het wordt aangeraden om bij voorkeur mondkapjes te gebruiken die te koop zijn bij de drogist of de supermarkt. Een spatscherm (faceshield) bedekt de neus en mond niet volledig en mag daarom niet worden gebruikt als alternatief voor een mondkapje. Hetzelfde geldt voor een sjaal of bandana.
De mondkapjesplicht gold in alle publieke binnenruimten, stationsgebouwen en luchthavens. Voorbeelden van publieke binnenruimten zijn winkels, musea, benzinestations, theaters en concertzalen. Een mondkapje is niet verplicht als mensen een vaste zitplaats hebben. Concreet betekent dit dat in bijvoorbeeld theaters het mondkapje af mag wanneer mensen aan tafel of in de zaal plaatsnemen. Dit geldt niet voor het openbaar vervoer, waar u te allen tijde in trein, bus, tram of metro een mondkapje moet ophouden. Wanneer u vervolgens opstaat om naar het toilet of naar buiten te gaan, moet het mondkapje weer worden gedragen.
In het voortgezet onderwijs, het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger onderwijs moeten leerlingen, studenten, leraren en ander personeel een mondkapje dragen als zij zich door het schoolgebouw bewegen. Het mondkapje kan af tijdens de les, wanneer iedereen een vaste zit- of staanplaats heeft. Een docent hoeft geen mondkapje op in de klas, zolang er 1,5 meter afstand gehouden kan worden.
Bij contactberoepen is de anderhalvemeter-maatregel vaak niet realistisch. Daarom werd ook bij onder andere de kapper, tijdens de rijles en bij de nagelstylist het dragen van een mondkapje verplicht. Dit geldt zowel voor de klant als voor de beoefenaar van het contactberoep. Zorgverleners zoals huisartsen en fysiotherapeuten zijn uitgezonderd van de plicht, hoewel het vaak zo zal zijn dat ook daar gevraagd wordt een mondkapje te dragen. Op basis van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) hanteren ziekenhuizen en zorginstellingen eigen regels ten aanzien van mondkapjes of andere persoonlijke beschermingsmiddelen.
De verplichting tot het dragen van een mondkapje geldt niet voor mensen die vanwege een beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen of opzetten. De politie en boa's kunnen mensen vragen zelf aannemelijk te maken dat deze uitzondering voor hen geldt. De mondkapjesplicht is vastgelegd in een ministeriële regeling, die door de ministers De Jonge (VWS), Grapperhaus (J&V) en Ollongren (BZK) naar de Tweede en Eerste Kamer is gestuurd. Op basis van de tijdelijke coronawet had het Parlement zeven dagen om zich over deze regelingen te buigen. De regelingen, en dus ook de mondkapplicht, golden in eerste instantie voor drie maanden, met de mogelijkheid tot verlenging.
Vanaf 1 december 2020 was het verplicht om mondkapjes te dragen in alle openbare en overdekte ruimten, het openbaar vervoer, in het onderwijs en bij contactberoepen. In de Belgische provincie Antwerpen was het verplicht om een mondkapje te dragen tijdens het sporten. In Nederland gold de mondkapjesplicht in de meeste sportscholen alleen tijdens het heen en weer lopen tussen verschillende apparaten.
De maatregelen rondom het coronavirus en sporten wijzigen continu, waardoor het voor veel mensen onduidelijk is wat nu precies de bedoeling is. Wanneer je naar de sportschool gaat, moet je momenteel een mondkapje dragen, zowel bij de receptie als in de kleedruimtes en bij het verplaatsen tussen ruimtes. Je draagt een mondmasker om ervoor te zorgen dat je geen anderen besmet als je zelf besmet bent en dit nog niet weet. Het is mogelijk dat een corona-infectie zonder klachten verloopt, waardoor iemand onbewust anderen kan besmetten tijdens het sporten. Een mondkapje vormt hier een kleine drempel voor.
Wel moet gezegd worden dat je tijdens het sporten vaker en dieper inademt en dat de huidige maskers hier niet voor gemaakt zijn. Volgens de World Health Organization werkt het dragen van een mondkapje belemmerend tijdens het sporten. Zo kan het je ademhaling bemoeilijken wanneer je het masker goed draagt. Ook wordt het mondkapje snel nat door je ademhaling en door zweet. Over het algemeen groeien bacteriën sneller in een vochtige omgeving. Daarnaast sluiten de mondkapjes die momenteel bestaan niet goed aan, waardoor je anderen ook met een mondkapje nog steeds kunt besmetten. Een masker dat wel goed aansluit kan kortademigheid en duizeligheid veroorzaken en hiermee de sportprestaties verminderen.
Onderzoek van het British Journal of Sports Medicine wijst uit dat het verstandiger is om afstand te houden tijdens het sporten dan om een mondmasker te dragen. Veel sportscholen hebben de nodige maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat sporters voldoende afstand kunnen houden. Ook krijgt iedere sporter vaak een eigen flacon en doekje om materialen schoon te maken na gebruik. Het is belangrijk dat sporters wel gewoon hun volledige routine uitvoeren om blessures te voorkomen.
Gebruik je normaliter altijd een foamroller voor het losmaken van je spieren? Blijf dit doen, maar maak deze vooraf en na gebruik even goed schoon en houd afstand van andere sporters die bezig zijn met hun warming-up of cooling down.
Nadelen van het dragen van een mondkapje tijdens het sporten
Er is nog geen uitgebreid wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het dragen van stoffen of chirurgische mondmaskers tijdens het sporten. Experts van het British Journal of Sports Medicine hebben echter wel een aantal nadelen benoemd op basis van hun gezonde verstand en bestaande kennis. Zo schrijven zij dat de bestaande mondkapjes niet ontworpen zijn om mee te sporten. Ze sluiten niet goed aan, waardoor je anderen nog steeds kunt besmetten. Mocht het masker wel goed aansluiten, dan kun je duizelig en kortademig worden, wat sporten minder fijn maakt en je prestaties kan verminderen.
In Duitsland wijzen artsen er zelfs op dat mondkapjes bij intensief sporten eerder schadelijk dan beschermend zijn. Er kan namelijk hypercapnie optreden: als kooldioxide (CO2) niet goed wordt uitgeademd door de verhoogde luchtweerstand in het masker, kan het zich ophopen in het bloed en de pH-waarde laten dalen. Door die verzuring kun je last krijgen van hoofdpijn, duizeligheid of verminderd bewustzijn.
Inge van Schouwenburg van het Kenniscentrum Sport & Bewegen adviseert: "Als je ze wilt gebruiken, zorg dan dat ze goed aansluiten rond de mond en neus, gooi ze weg of was ze na gebruik, was je handen goed en laat ze zeker niet rondslingeren. Belangrijk is dat je je ook bij het sporten aan de richtlijnen van het RIVM houdt en die anderhalve meter in acht neemt."
Voor de meest actuele informatie over mondkapjesregels in sportscholen en andere openbare gelegenheden, is het raadzaam om de websites van de Rijksoverheid en het RIVM te raadplegen, aangezien de maatregelen continu kunnen wijzigen.
Hoe gebruik ik een niet-medisch mondkapje?
tags: #mondkapje #sportschool #26 #juni