Syndroom van De Quervain: Oorzaken, Symptomen en Behandeling

Het syndroom van De Quervain, ook wel bekend als Quervain tendinopathie of tendinose, is een veelvoorkomende overbelastingsblessure die de pezen aan de duimzijde van de pols aantast. Dit syndroom ontstaat door irritatie en zwelling van de pezen en/of hun omhulsel (peesschede), wat leidt tot pijn en bewegingsbeperking.

De duim wordt bewogen door spieren die in de onderarm liggen. Tussen de onderarm en de duim lopen twee belangrijke pezen: de abductor pollicis longus en de extensor pollicis brevis. Deze pezen maken ter hoogte van de pols een knik en worden op hun plaats gehouden door een bandje van steunweefsel, het retinaculum. Om wrijving te voorkomen, zijn de pezen gescheiden door een tussenschot en omgeven door een peesschede, een soort gelei gevuld buisje.

Bij het syndroom van De Quervain raken deze pezen en/of de peesschede geïrriteerd. Dit kan leiden tot zwelling, waardoor het omhulsel te nauw wordt en de pezen stroef gaan bewegen. Hierdoor raakt de pees verder geïrriteerd, wat de zwelling kan verergeren en beweging bijna onmogelijk kan maken. Het proces kan ook beginnen met een geïrriteerde en gezwollen pees.

Oorzaken van het Syndroom van De Quervain

De meest voorkomende oorzaak van het syndroom van De Quervain is overbelasting door herhaaldelijke bewegingen van de duim en pols. Dit kan optreden bij:

• Sportactiviteiten: Vooral racketsporten (zoals tennis, squash), golf, bowlen en roeien waarbij repetitieve grijp- en draaibewegingen worden gemaakt.
• Repetitieve Beroepen en Hobby's: Activiteiten zoals schrijven, typen, schilderen, houthakken, tuinieren en het hanteren van gereedschap.
• Zorg voor Baby's: Jonge moeders lopen een verhoogd risico, omdat het vasthouden en verzorgen van een baby vaak krampachtige en herhaaldelijke bewegingen van de duim vereist. Dit wordt ook wel "kapersduim" genoemd.
• Hormonale Veranderingen: Tijdens of na de zwangerschap en tijdens borstvoeding kunnen hormonale veranderingen de peesschede gevoeliger maken voor ontsteking.
• Andere Risicofactoren: Reuma en diabetes kunnen eveneens risicofactoren zijn.

Vaak is het niet één enkel moment dat de klachten veroorzaakt, maar eerder een geleidelijke opbouw door aanhoudende overbelasting. Het negeren van de eerste signalen kan ervoor zorgen dat het probleem chronisch wordt.

Symptomen van het Syndroom van De Quervain

De symptomen van het syndroom van De Quervain zijn doorgaans herkenbaar en kunnen dagelijkse hinder veroorzaken. De belangrijkste symptomen zijn:

• Pijn: Zeurende, branderige of doffe pijn aan de duimzijde van de pols, bij de overgang naar de duim. De pijn wordt erger bij het tillen, krachtig knijpen, wringen of het buigen en strekken van de duim.
• Uitstralende Pijn: Soms straalt de pijn uit naar de hele duim en/of de onderarm.
• Zwelling: Er kan een lokale zwelling ontstaan op de pijnlijke plek, ter hoogte van de peesschede.
• Stijfheid: Een stijf gevoel aan de handrug zijde van de pols en de eerste vinger, vooral na een belastende activiteit of 's nachts/in de ochtend.
• Beperkte Beweging: De beweging van de duim kan stroef aanvoelen of pijnlijk zijn.
• Crepitaties: Soms zijn er krakende geluiden (crepitaties) voelbaar bij beweging.
• Tintelingen en Zwakte: In sommige gevallen kunnen tintelingen en zwakte van de eerste vinger en pols optreden.

De klachten kunnen plotseling ontstaan, maar worden vaker geleidelijk erger. Sommige mensen ervaren vooral pijn bij belasting, terwijl anderen ook in rust klachten houden.

Diagnose van het Syndroom van De Quervain

De diagnose van het syndroom van De Quervain kan doorgaans eenvoudig worden gesteld met behulp van een lichamelijk onderzoek. Een veelgebruikte test om de diagnose te bevestigen is de Finkelstein test:

1. Maak een vuist met de duim in de vuist, dus de vingers over de duim gesloten.
2. Buig de vuist vervolgens naar de pinkzijde toe (richting de pink).

Indien er pijn ontstaat aan de duimzijde van de pols, die mogelijk naar boven uitstraalt, is de diagnose van het syndroom van De Quervain waarschijnlijk.

Behandeling van het Syndroom van De Quervain

De behandeling van het syndroom van De Quervain is gericht op het verminderen van pijn en ontsteking, en het herstellen van de belastbaarheid van de pezen. De aanpak hangt af van de ernst en duur van de klachten.

Niet-chirurgische Behandeling:

Meestal wordt eerst gekozen voor de minst ingrijpende behandelingen:

• Rust: Het is raadzaam om de hand en duim rust te geven door activiteiten die de pijn uitlokken te vermijden. Dit omvat het openen van potjes, 'gripsporten' (golf, tennis), grijp- en gooiactiviteiten, en het tillen van zware voorwerpen. Alleen rust nemen is echter vaak onvoldoende.
• Spalk of Brace: Het dragen van een duimbrace of spalk kan helpen om de duim en pols te immobiliseren en te stabiliseren, waardoor de pezen ontlast worden. Dit kan gedurende enkele weken (bijvoorbeeld drie tot zes weken) nodig zijn. Een brace is een hulpmiddel ter ondersteuning en geen definitieve oplossing.
• Medicatie: Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's) zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen kunnen helpen om de pijn en zwelling te verminderen. Deze kunnen zowel oraal ingenomen als lokaal (bijvoorbeeld als gel) gebruikt worden.
• Fysiotherapie: Vroege fysiotherapeutische behandeling is essentieel voor een snel herstel. Een fysiotherapeut kan advies geven over het juiste gebruik van de pols en duim, mogelijke hulpmiddelen bespreken, en specifieke oefeningen voorschrijven om de belastbaarheid geleidelijk op te bouwen.
• Injectie: Bij aanhoudende klachten kan de arts een injectie met een corticosteroïde geven in de peesschede. Dit heeft een krachtige ontstekingsremmende werking en kan de pijn en zwelling vaak binnen enkele dagen verlichten. De injectie kan eventueel na 2-3 weken herhaald worden.

Chirurgische Behandeling:

Wanneer andere behandelingen onvoldoende effect hebben en de klachten langer dan drie maanden aanhouden, kan een operatie noodzakelijk zijn. Tijdens deze ingreep wordt de peesschede chirurgisch geopend om de pezen weer vrij te laten bewegen. Deze operatie wordt meestal poliklinisch verricht.

Na de operatie krijgt de hand/duim eerst rust en na ongeveer een week wordt gestart met handtherapie. Met gerichte oefeningen probeert men geleidelijk de beweging van de duim en pols te herstellen en de belastbaarheid weer op te bouwen. Tijdens de therapie worden ook praktische adviezen gegeven voor thuis- en werksituaties.

Prognose

De prognose van het syndroom van De Quervain is over het algemeen gunstig, vooral bij tijdige diagnose en adequate behandeling. Indien de aandoening kort geleden is begonnen, kan herstel binnen enkele weken optreden. Bij langdurige klachten kan het herstel langer duren. Het succes van de behandeling wordt sterk bepaald door de samenwerking met de patiënt, met name door het geven van voldoende rust aan de duim na belastende activiteiten totdat de patiënt klachtenvrij is.

Het rustig opbouwen van activiteiten na een periode van rust of aangepaste activiteit is erg belangrijk. Gerichte krachttraining van de arm- en rompspieren kan de belastbaarheid verhogen. Het aanpassen van de sportactiviteiten, zoals het verbeteren van de techniek (bijvoorbeeld de juiste grip op een racket), kan herhaling van de blessure helpen voorkomen.

tags: #duim #peesblessure #krachttraining